epigrafi

epigrafi, taş, metal, seramik veya duvar gibi dayanıklı malzemeler üzerine yazılmış yazıtları inceleyen bilim dalıdır. kelime kökeni yunanca "epi" (üzerine) ve "graphein" (yazmak) sözcüklerinden gelir. epigrafi, bu yazıtların okunması, çözümlenmesi, yorumlanması ve tarihlendirilmesiyle ilgilenir.

tarihi boyunca mezopotamya'nın çivi yazılı tabletlerinden, mısır’ın hiyeroglifli anıtlarına, antik yunan ve roma’nın hukuk ve din içerikli taş yazıtlarına kadar geniş bir yelpazede kullanılmıştır. bu yazıtlar; mezar kitabeleri, adak levhaları, yasa metinleri, mimari yapı yazıları gibi çeşitli türlerde olabilir.

epigrafi; arkeoloji, tarih, filoloji, paleografi ve sanat tarihi gibi alanlarla yakından ilişkilidir. yazı karakterleri, dil yapısı, kullanılan alfabe ve tarihsel bağlam sayesinde bir toplumun inançlarını, yönetim biçimini, günlük yaşamını ve kültürünü anlamamıza yardımcı olur.

türkiye, anadolu’nun tarihsel zenginliği sayesinde epigrafi açısından dünyadaki en önemli coğrafyalardan biridir. efes, bergama, side gibi antik kentlerde çok sayıda yazıt bulunmuştur.

modern teknolojilerle (örneğin 3d tarama) epigrafi çalışmaları daha hassas ve ulaşılabilir hale gelmiştir. epigrafi, geçmişi bugüne taşıyan sessiz tanıklardır.