ön açıklama: ders adı olarak açılan bir başlık mevcut. (bkz: elektromanyetik alan teorisi) fakat ben teorinin kendisini anlatacağım için başlığı bu şekilde açtım.

fizik ve matematik alanlarındaki çalışmalarıyla ünlü olan bilim insanı james clerk maxwell'in elektrik ve manyetizma arasındaki ilişkiye dair ispatı sonucu ortaya çıkan teori. bu sayede ışıkla ilgili önemli bilgilere de ulaşıldı.

yine upuzun bir yazı olacak. uyarmadı demeyin.

bu arkadaşlar meşhur maxwell denklemleri:


bu denklemler bize ne anlatıyor? tek tek bakalım.

***

resimdeki ilk eşitlik gauss yasası olarak bilinir. çeşitli kaynaklarda farklı şekillerde yazıldığına şahit olabilirsiniz.

cisimler, elektrik yükü dediğimiz bir özelliğe sahip olabilirler. elektrik yükleri pozitif ya da negatif yük olmak üzere 2 türdür. bir de nötr olmak dediğimiz yüksüzlük durumu var ki, burada onunla ilgilenmeyeceğiz.

bu yasa bize, elektrik yüklerinin nasıl elektrik alan oluşturduğunu anlatır. bir başka deyişle, elektrik yüklerinin, yarattıkları elektrik alandaki dağılımını anlatır.

***

ikinci formül de bir gauss yasasıdır. ancak bu sefer manyetizma ile ilgilidir. bir yüzeyden elektrik akımı geçiyorsa, orada bir elektrik alandan bahsedebiliriz. bu alan, hayali çizgilerle temsil edilir.


görselin kaynağı

çizgilerin ne kadar sık ya da seyrek olduğu, yani çizgi yoğunluğu, yüzeyden geçen elektrik alanın kuvveti hakkında bilgi verir. elektrik akısı olarak da adlandırabileceğimiz bu yoğunluk, manyetik alan için de benzer şekilde ifade edilir.

manyetizma için gauss yasası şunu söyler: eğer elimizde kapalı bir yüzey varsa, bu yüzey içerisinden geçen net manyetik akı sıfırdır çünkü bu yüzeyde manyetik alan çizgilerinin başlangıç ve bitiş noktaları belirli değildir. bu çizgiler, kapalı ilmekler oluşturur. kapalı bir yüzeyden çıkan manyetik alan çizgileri ile o yüzeye giren manyetik alan çizgileri sayıca birbirine eşittir.

yukarıdaki resimde gördüğünüz elektrik alan çizgileri, bu bakımdan farklıdır. onlar her zaman pozitiften negatife doğrudur ve kapalı ilmek oluşturmazlar. bunun altında yatan temel neden çift kutuplulukla ilgilidir. doğada hiçbir zaman tek kutuplu bir mıknatıs bulamazsınız.

***

3. formül faraday yasasıdır. zaman içerisinde değişen bir manyetik alanın elektrik akımı oluşturabileceğinden bahseder.

***

4. formül amper yasasıdır. eğer hareketli bir elektrik yükünüz varsa, bir manyetik alan üretirsiniz. üretilen bu manyetik alan, onu üreten elektrik akımıyla orantılıdır. bu yasa daha çok, elektrik alan üreten kapalı ilmekler (ya da teller diyebiliriz) ile ilgilidir. *

***

ilk yasa olan gauss yasası mesela şu formda yazılabilir:

görselin kaynağı

burada paydada ε0 olarak gördüğümüz nicelik, boş uzayın elektriksel geçirgenliğidir.

son yasa olan amper yasası da şu şekilde yazılabilir:


burada gördüğünüz μ0 da boş uzayın manyetik geçirgenliğidir.

yani bu ikisini uzayın, elektrik ya da manyetik akıya gösterdiği direnç olarak da düşünebilirsiniz.

***

şimdiii... diyelim ki bir elektrik yükünü aldınız ve aşağı yukarı ya da sağa sola doğru hareket ettirmeye başladınız. tüm bu anlattığım formülleri ve bize söylediklerini de göz önüne alırsanız ne olur? hareketli yükünüz, ona dik bir manyetik alan oluşturur. oluşan bu manyetik alan da hareket nedeniyle zamanla değişeceğinden, yeni bir elektrik alan oluşturur. yeni oluşan elektrik alanı, yine bir manyetik alan oluşturur ve bu olay bu şekilde sürüp gider.


görselin kaynağı

tam da bu görselde olduğu gibi; sağa sola doğru değişen elektrik alanlar ve ona dik yönde, yukarı aşağı şekilde oluşan manyetik alanlar.

maxwell bunu fark ettikten sonra, elde ettiği şeyin bir tür dalga olduğunu anladı. fakat ne tür bir dalga olduğunu bir süre düşünmesi gerekti. ε0 ve μ0 değerlerini de kullanarak (çünkü bunlar doğanın kendine ait değerleri. bunları biz uydurmadık.) bu dalgaların hızını hesaplamayı başardı: saniyede 299,792 kilometre! bilenlere tanıdık geldi bile...

18. yüzyılda ışığın hızı yaklaşık olarak hesaplanmıştı. maxwell işte bu sayıyı gördüğü anda, ışığın bir elektromanyetik dalga olduğunu anladı.

işte, maxwell'in başarısının bu kadar önemli olmasının nedeni, tüm bu formülleri harmanlayıp bugün birçok elektronik eşyanın temelini oluşturan taşları yerine oturtacak şekilde yorumlayabilmesidir.

sıfır terlik mi vereceklerdi demek istediğim başlıktır.
ayrıca misafir terliği diye bir olay vardır. siz gibi misafirler giyer. bir nebze rahatlatır.

iki sıvının arasındaki kesit boyunca, yüzey gerilimi nedeniyle ortaya çıkan madde aktarımına verilen isim.

daha önce prize benzetilmiştik bu sefer pillere benzetilmişiz. doğa kanunu filan diye zırvalamış ama doğada da eşcinsellik var o ne olacak?
(başlığı açan yazarın diğer tanımlarına baktım da kendini atatürk düşmanı olarak tanımlamış aktroll şikayet edip geçin.)

hayatın bize sunduğu güzelliklerden biri olan denizin yokluğunda yaşamanın zor olduğunu bilen insandır. bunlardan biri de benim.

mutluluğu çalan üç tuzak vardır: geçmiş için pişmanlık, gelecek için kaygı ve şimdiye nankörlük! kendinizi değiştirmenin ne kadar zor olduğunu düşünün ve başkalarını değiştirmek için sahip olduğunuz fırsatların ne kadar önemsiz olduğunu anlayacaksınız.

dört şey geri gelmez: atılan taş... söylenen söz... kaçırılan fırsat... ve geçen zaman.

ellerinize sağlık.

seni yalnızlığından tanıdım
kirpikleri kırık çocuk
çiğneyip durduğun dudaklarından.
gözlerin küllenmiş yangın yeriydi
bir eylül göğünün bulut kümeleri
donuk bakışlarında;
hüznün nasıl da benziyordu
benim ilk gençliğime

ellerinden tanıdım seni
yüreğinin yansısı tedirgin ellerinden.
bir uzak boşluğa yağmur yağıyordu
-anılardan anılara ince çizikler…-
yüzün bir türkü sonrasının
kederli dalgınlığında;
güldün mü, ben mi yanıldım, bilemiyorum
ağıt gibi bir alay dudak uçlarında
gücenik duruşundan tanıdım seni.

seni kendimden tanıdım çocuk;
yüreği sürekli çiğnenen bir yol
gövdesi acılardan acılara köprü…
biraz öfke, biraz umut, çokça onur
olan kendimden.
eğildim öptüm yıkık alnından
uzaktın, kıyamadım sessizliğine
biraz daha dedim içimden, biraz daha;
gün olur, onuru güzel çocuk
acı da yakışır insanın yüreğine.

şükrü erbaş

ailemdir. merak etmemdir. okuyacak bir sürü kitap olmasıdır. gezecek bir sürü ülke şehir olmasıdır. yeni insanlarla tanışma öğrenme analiz etme arayışlarıdır.

banyo yaparken depreme yakalanmak, karanlık, örümcek.

ailenin ziyarete gelmesi.

adına hayat dediğimiz bu uzun keşif turu sırasında karşımıza çıkan birçok şeye anlam veremiyorum, misal; bir insanın bir başka insanı bile isteye neden kırdığına ölene değin anlam veremeyeceğim ya da kendisine yapılsa ağlamaktan helak olan kişinin o şeyi başkasına yapmasına da anlam veremeyeceğim.

neden herkesin her konuda bir fikri olduğuna, kimsenin neden "bana ne" diyemediğine, bilmeseler dahi yorum yaptıklarına, öğretmenin öğrencisine öğretemediklerine, anne-babanın çocuklarına yaptığına falan da asla anlam veremeyeceğim. aile dediğimiz o bağın dört duvar arasına sıkışması da kafamı karıştırıyor mesela. ne bileyim, etrafımda öyle şeyler oluyor ki; durup bakmakla yetinebiliyorum sadece.

masumiyet dizisini biliyorsunuzdur; bence başrol kızın yaşadığı şeyi yaşayan çok kız var. sadece çoğunun ismini bilmiyoruz. peki, ismini bildiklerimize ne yapıyoruz?
"kesin kuyruk sallamıştır"
yahu neden? şaka gibi değil mi sizce de? * bir kadın darp ediliyor ve sonucu bu mu?

velhasıl anlamayacağım. bu hayat ne yapıyor, nereye varmak istiyor, hiçbir zaman anlamayacağım. özellikle kadınlar, hayvanlar ve çocuklar konusunda.

teyzem süt annemdi halamla da bir düğünde tesadüfen tanistik.

bu başlığı görünce tekrar canımın yanması, 1993 yılına ait micheal jackson istanbul konser bileti..

ben inci sözlük'ü merak ettim ve ne yazdıklarına girip baktım, resmen midem bulandı. midesi ve bünyesi kaldıran yazarlar orada bulunabilirler. sonuç olarak tercih meselesi.

ben 23'ün son demlerindeyim ve buraya yazılacak pek bi güzelliği de olmadı.

psikoterapistin kendi duygu ve düşünceleri hakkında özenli olması gereken durumdur. fark edildiğinde süpervizyona başvurmak önemlidir.

şehriyeli değil, nanesi bol ve arpalı ise yanında ki diğer tüm yemeklere yüz çevirdiğim çorba.

edit: 8. entryden çok etkilendim, bundan sonra yemek tarifleri yazacağım.