dinlemedeyiz.
elveda rumeli'den bir şeyler çıksa keşke.

mandalina diyerek katıldığım versustur.

ister istemez aklıma bu caps geldi.

şu an....

çok güzel olmuş demek klişe kalıyor artık arkadaşlar. ne yapıyorsunuz siz? ince mizah seviyorum ve bu filmler çok hoşuma gidiyor. emeğinize sağlık.
not: alışkanlık yaptınız bilesiniz. her gün yeni video isteriz.

eşimi tanıdığım andan beri hep cüzdanımda taşıyorum fotoğrafını.

bugüne kadar bir zararını görmedim.boyle durumlarda insanlar bazen siz aptalmışsınız gibi davranır, bırakın öyle yapsınlar. sonunda hep fevri insanlar zarar görür nasıl olsa. keskin sirkenin küpüne zarar

naiflik ruhumuzda var, fevri olamıyoruz

* koruma bahanesiyle ötekileştiren akım, yazıp kaçılması gereken başlık. tutarlarsa ayaklarından bağlayıp havaya asarlar bakın ben söyleyeyim.

-bugün de tembellik yapayım, yarın çalışırım.
-biraz yatayım kalkarım.
-bir daha kendimi bunun için üzmeyeceğim.
-abur cuburu bırakıyorum.
-kafama tokadan başkasını takmam.

"senin beyninin içinde saman var" diyen bir öğretmenle neden hala görüşeyim ki? yolda görsem yolumu değiştiririm.

geçmiş, şu an ve gelecek arasındaki fark inatçı bir illüzyondan ibarettir.

en son dark dizisinde bu yazıyı gördüm. orada da bahsedilen her 33 yılda tekrarlanan hayat döngüsü. başa dönüş, tekrarlar..

nietzsche ’ye göre evren ve zaman sonsuz bir döngü süreci içerisindedir ve yaşanan her şey sonsuza kadar tekrar tekrar yaşanacaktır. başladığın yere tekrar dönmek. düz bir çizgi değil, yuvarlak bir teker varsaydığımız şey. kum saati içine hapsolmuş kum yumağı, bir aşağı bir yukarı. yaşadığın acılar, sevinçler tekrar tekrar yaşanmış ve yaşanacak. ölüm olacak ki doğum gerçekleşsin. çürüyen bitki tekrar yeşersin... yok olup tekrar doğma. bu durum kaderini sevme mantığı doğuruyor. seçemediğin bir yazgı var ortada. onu kabul etmek acıları bile sevmek demektir. zor geliyor kulağa değil mi? insan etkiye tepki verir oysa. bahsedilen şey özetle olumlamadır.

belki sürekli aynı şeyleri konuşmamız, aynı sorunlarla karşılaşmamız, geriye dönüp hiçbir şey yapamamışlığın takatsizliğini yaşamamız bu döngü yüzündendir. bunu düşününce olay bizden çıkıyor bir rahatlama,özgürlük hissi duyuluyor. sorumluluğun sende olmaması duygusu bu. lakin kötü olan kaderin değişmemezliği insanı nasıl mutlu edebilir ki? bu tekrarlarla nasıl baş edilir? herkes üstinsan olamaz ki? iyi midir kötü müdür bilemedim. tek anladığım var olmam gerekiyor ama olmam da bir anlam ifade etmiyor. tamamlanmıyorum, tamamlamıyorum. döngünün olabileceğini varsayarak yazdım. olmayadabilir, bu da başka sorular doğurur.*
ah deli sorular...

kadınları anlamak biraz karmaşık olsa da, bunlara madde madde değineceğim.

varsayımlarda bulunma: herhangi bir kişiyle ilgili her şeyi bildiğinizi düşünürseniz boku yediniz arkadaş ! bir kadını tanımaya başlarken, ne düşündüğü ya da hissettiği hakkındaki varsayımları bırakarak başla. onun hayatı, tercihleri veya temel inançları hakkında her şeyi bildiğin sanma.

örneğin, ilişkisi yoksa, yalnız olduğunu ve bir ilişki aradığını varsaymayın. ayrıca her kadın romantik erkeklerden hoşlanır diye de bir şey yok!

kendi kendine kafanda salak salak şeyler kurmaktan vazgeç! kuruntu yapmadan önce dur ve kendine sor: neden böyle düşünüyorum? buna inanmam için bir sebebim var mı?

karşınızda ki bir birey: asla ve asla unutma, her kadın erkekler gibi benzersiz ve bireyseldir. kendi yaşam öyküsü ve tecrübeleri var. onu tanıdıkça, cinsiyetine ya da nasıl bir kadın “olması gerektiği” konusundaki önyargılarına saplanmadan önce onun bir birey olduğunun farkına var.

'' kadınlar toplum içinde sesli gülemez '' sen kimsin be dalyarak!
'' bacağında kocaman dövmesi var, kesin yollu bu '' hassiktir oradan.

sorular sorun: karşınızda ki kadını anlamanın ve tanımanın en iyi yollarından biri ona sorular sormaktır. soruları çok kişisel veya rahatsız edici hale getirmeyin, özellikle de onu çok iyi tanımıyorsanız. örneğin, ona aşağıdaki gibi şeyler sorabilirsiniz:

'' eğlenmek için neler yaparsın? ''
'' bu konu hakkında ne düşünüyorsun? ''
'' neden bu mesleği yapmaya karar verdin ''

dinleyin: sorular sormak ve sohbet etmek, bir kadını anlamana ancak söylediklerine gerçekten dikkat edersen yardımcı olur. konuştuğunda, söylediklerini anlamak için çaba göster. daha sonra söyleyeceğin şeyi planlayarak tüm konuşmanın içine etme. bunun yerine, onu dinle ve nasıl yanıt vereceğine karar ver. anlattığı bir şeyi anlamadıysan, sor, çekinme ulen!

örneğin, '' diyarbakırlılar dan nefret ediyorsun çünkü onlar tarafından çok fazla kazık yedin doğru mu? ''

vücut diline dikkat: kadınları dinlemek onları anlamanın tek yolu maalesef değil. yüz ifadeleri ve mimikleri gibi sözlü olmayan ipuçlarına da dikkat etmek çok önemlidir. bir kadınla vakit geçirirken veya onunla sohbet ederken yüzünü ve vücut hareketlerini izleyin.

örneğin, göz teması kuruyorsa, gülümsüyorsa ve kollarının sarkmasına izin veriyorsa, muhtemelen rahat hissediyordur. yere bakıp kollarını birbirine bağlıyorsa, gergin, utangaç, sıkılmış hissediyor olabilir.

kendini onun yerine koy: empati yapmak, bir kadını anlamanın en önemli parçasıdır. kendini onun yerinde hayal etmeye çalış. aynı durumda ne yapardın diye kendine sor .

örneğin, kendi kendine şöyle düşünebilirsin, ' cansu'nun bazen canı çok sıkkın gözüküyor, muhtemelen uzun süredir tatil yapmadan çalıştığı için bunalmış ' gibi.

büyük resmi yakala: cinsiyetlerin yasal ve sosyal olarak eşit kabul edildiği bir toplumda yaşıyor olsak bile ( ahahahah ), kadınların bir ton problemleri vardır. kadınları tek tek anlamak için, büyük resme bak ve toplum tarafından yapılan baskıyı anlamaya çalış.

örneğin, bir kadın, kadın olmanın zorluklarından bahsederse, asla ve asla küçümseme, tartışma. açık fikirli ol ve olaylara onun bakış açısından bakmaya çalış.

- çıkarın ulen at gözlüklerinizi.

sevdiğim insanlar için kullandığım bir hitap şeklidir aynı zamanda. telefonumda bu şekilde kayıtlı bir adet insan mevcut. şarkıdan esinlendiğim doğrudur.
canımın ankara köşesi ve birtakım başka köşeleri de var.

canımın istanbul köşesi
gel de gelsin neşesi gönlümün

ben yaşımı belli ettim siz devam edin.

bedenimizin toprakta, ruhumuzun boşlukta kaybolmasıdır.

ayıp eden başlık.
kilolu olupta dili tatlı olmayana denk gelmedim.
en az göbekli, kel erkek kadar sempatiktirler.
herkesin fit olduğu gezegen burası değil.
o gezegeni arayan aramaya devam etsin.

fazla kaptırmayın derim, sonra gözlerinizi bozarsınız. internet aleminin de en faydalı arama motoru. aranırken birçok muhteşem site de bulabilirsiniz. abartmamakla birlikte insanın hayatında olmalı bu yahu.

sorumluluk gerektirir, ilgi ister, sevgi ister, bakım, koruma- kollama, uykusuz kalma, en önemlisi ise emek ister. bakmayacağınız, ilgi ve sevgi göstermeyeceğiniz çocukları lütfen dünyaya getirmeyin. bakmak'tan kastım sadece maddi değil, manevi yönden yeterli olabilmek de çok önemli bir çocuk için. sevgisiz ve ilgisiz büyüyen her çocuk bir bakıma istismara uğrar. çünkü ihmal de çocuk istismarı türlerinden biridir. sigmund freud, yetişkinlikte görülen cimriliğin hatta sigara içmenin bile çocuklukta aile içi ilişkilerden kaynaklandığını vurgulamıştır. yine aynı şekilde erik erikson insan gelişimini 8'e ayırmış [psikososyal gelişim kuramı: #134603] ve bu aşamalarda ailelerin rolünün çok önemli olduğunu vurgulamıştır..

o çocuklar ne sevgisiz yetişmeyi hak ediyor, ne de insanlar sevgisiz büyüyen yetişkinlerle uğraşmayı hak ediyor. çocuk ailesini dinler, unuttu sansanız da en ufak şeyi bile hatırlayabilir. bir şeyleri dikte etmek yerine yavaş yavaş öğrenmesini ve uygulamasını sağlarsanız, desteğinizi de hiçbir zaman esirgemezseniz, çocuğunuzu daha sağlıklı yetiştirebileceğinizi düşünüyorum. güven, sevgi ve ilgi ile inanın birçok şeyi çözebilirsiniz.

gidemeyişim.

sevmediğim bi yerde, denk gelmek istemediğim insanlara maruz kalışım. sıkıştım. şu yaşıma kadar başıma gelen her şeyin altından kendim kalktım. kimseye yaslanmadan. derdimi durup düşünmek için dinlenemeden çözümünü bulmakla uğraştım hep. onca derdin arasında süregelen en büyük kaosum, sıkıştığım araftı.

yeniden ayağa kalkmak zorunda olduğumu bildim hep. hala aynıyım. ne kadar dipte hissetsem de, ne kadar artık gücüm kalmadı, umutlarım bitti desem de, ne yaşama hevesiymiş lan arkadaş diye hayretler edip, değmeyecek bi yaşantıyı el mahkum idare ettiriyorum işte. bir daha bu yaşıma gelemeyeceğim, bir daha bu savaşları vermeyeceğim. yeni savaşlar ekleneniyor her yeni gün. bıktım. çözdüm dediğim hayatın akışına kapılmaktan. yoruldum anlıyor musun?

8-9 ayda ismi lazım değil 15 yıldır sözlük aleminin ikincisi bir sözlüğün koltuğuna oturmuş bir sözlük burası. ne 3 tane yazar gitti diye batar, ne de üç tane yazar geldi diye ihya olur…

aylardır evinde hapis olan insanlar, yaz mevsimi ve yasakların kalkması ile birlikte kendilerini dışarıya atıyorlar, bu çok normal…

misal, ben tatilde değilim. çalışıyorum. mesaim içinde iş olmadıkça da günümü sözlükte geçiriyorum. yazasım olduğunda yazıyorum, olmadığında okuyorum…

yani, burada olmaktan keyif alıyorsanız; bugüne kadar ne yapıyorduysanız, gönül rahatlığıyla onu yapmaya devam ediniz bence…

kara deliklerin etrafında bulunan ve bir kez içine düşüldüğünde bir daha geri dönülemeyeceğini düşündüğümüz sınır.

kara delikler, kütle çekimsel güçleri sınırsız ya da sonsuz olan cisimler değil. bir kara deliğin olay ufkunun hemen dışında sağlam kalmak mümkün ama olay ufkundan içeriye düşmeye başladığınızda bundan kaçabilmenizin tek bir yolu var: ışıktan hızlı hareket etmek. bu da -en azından bildiğimiz kadarıyla- mümkün değil.

bir kara deliğin olay ufku civarında neler oluyor, buradaki yapı nasıl ortaya çıkıyor? basitçe anlatmaya çalışayım.

olay ufkunun hemen dışında biriken maddelere birikim diski diyoruz. bunlar kara deliğin etrafına nasıl yığılıyor?

diyelim ki kara deliğe doğru yaklaşan bir gaz kütlesi var. bu kütle kara deliğe yaklaşır yaklaşmaz olay ufkundan içeriye düşmez. önce, kütle çekim etkisi nedeniyle kara deliğe yaklaştıkça hızlanır, ondan uzaklaştıkça yavaşlar. tipik bir yörünge hareketine benzer bu hareket. yine diyelim ki, kara deliğe yaklaşan tek gaz kütlesi bu değil. başka bazı yönlerden de farklı gaz kütleleri geliyor. bu gaz bulutları birbirleriyle çarpışabilir ve kinetik enerji kaybı yaşarlar. enerji kaybeden bulutların hızı düşer. hızı düşen bulutlar kara delikten fazla uzaklaşamamaya başlar ve onun etrafında eliptik bir yörüngeye yerleşir.

her yönden gelen bu gaz bulutları arasında kaos ve çarpışma ortamı sürekli olarak devam eder. gaz bulutları arasındaki çarpışmalar ne kadar çok olursa, hız kaybı da o kadar sık yaşanır. hız düştükçe yörüngeler eliptik olmaktan çıkarak daireselleşmeye başlar. bu sırada enerji vardan yok olmayacağı için, kaybedilen kinetik enerji, ısı enerjisine dönüşür. birikmekte olan gaz kütlelerinin sıcaklığı gittikçe yükselir. şimdi artık kara deliğin etrafında dairesel yörüngede dolanan sıcak bir bulutumuz var.

gaz bulutlarının iç kesimleri kara deliğe daha yakın olduğundan, tıpkı yörünge hareketinde olduğu gibi, daha hızlı hareket eder. bunun neticesi, iç kısımdaki gazla dış kısımdaki gaz arasında ortaya çıkan sürtünme kuvvetleri ve enerji kayıplarıdır. iç kısımdaki gazlar bu etkiler nedeniyle gittikçe daha küçük yörüngelere otururlar. işte birikim diski dediğimiz şey budur.

birikim diski orada öylece kalır mı?

diskteki madde gittikçe ısındığı ve yörünge büyüklüğünü değiştirdiği için, diskin toplam açısal momentumu sürekli olarak diske yeniden dağılır (çünkü korunumlu bir fiziksel özelliktir.) bahsi geçen madde viskozitesi nedeniyle spiral bir hal alır yavaş yavaş ve gittikçe küçülen yörüngelerin bir sonucu olarak kara deliğe doğru hızla düşmeye başlar. işte bundan geri dönüş yoktur. bu noktadan sonra parlak, sıcak madde görünmez olur ve karanlık bir görüntü ortaya çıkar. işte bu noktaya olay ufku deriz.

***

kaçış hızı ya da kurtulma hızı olarak adlandırdığımız bir özellik var. kısaca uzaydaki bir cisim üzerinden kurtulup uzaya çıkabilmek için gereken hız limiti olarak tanımlanabilir. örneğin saniyede yaklaşık 11,2 kilometre hıza sahipseniz, dünya yüzeyinden kurtulup uzaya çıkabilirsiniz. ancak kara deliklerde bu sınır ışık hızıdır. bu yüzden olay ufkundan ışık bile kaçamaz denir ki bunu çoğunuz duymuştur mutlaka. buna rağmen kara deliklerden de madde kaçışı olabilir. bunun için (bkz: hawking radyasyonu)

***

2019 yılında olay ufkunun fotoğrafını çekmeyi başardık.


(görsel, forbes. com'dan alıntıdır.)

aslında fotoğrafta gördüğümüz ortada bulunan karanlık "şey" kara deliğin kendisi değil "gölgesi" çünkü onu doğrudan görme şansımız yok. etrafındaki birikim diski ise tam da modellemelere uygun şekilde yakalanmış. bu fotoğrafın çekilebilmesi için dünya boyutlarında bir teleskop gerekirdi. böyle bir teleskobu doğrudan inşa etmek mümkün değil. bu nedenle dünyanın çeşitli bölgelerindeki teleskoplar ile tek bir teleskop gibi çalışan bir ağ kuruldu ve böylece bu efsanevi fotoğrafı yakalama şansını elde ettik.

bu fotoğraf, messier 87 adlı galaksinin merkezindeki süper kütleli kara deliğin olay ufkuna ait. ilerleyen zamanlarda kendi galaksimizdekinin de bir fotoğrafını çekmek için çalışmalar sürüyor.

galaksimizdeki kara delikle ilgili bilgi için (bkz: sagittarius a)