fransızca bir kavram olan art brut'un tam karşılığı "ham sanat"tır. deliliğin sanatı, dışarda kalmış sanat, ötekinin sanatı da denilebilir.

1942'de ressam ve heykeltıraş jean dubuffet tarafından ortaya atıldı. 1948'de ise arkadaşları breton ve tapie ile birlikte aynı isimde bir topluluk kurdu. amacı; kendi kendini yetiştirenlerin, meşhur olmayanların, hapistekilerin ve ruh hastalarının eserlerini ortaya çıkarmaktı.

dubuffet, kazanılmış kültürün ürünleri olan tüm sanatları reddetti. desteklediği çoğu sanatçı okuma yazma bilmeyen, müzelere ayak basmamış, sanatı için herhangi bir eğitim almamış kimselerdi. ona göre bu kişilerin sanat yoluyla kendilerini ifade etme biçimleri kültürel koşullanmışlığın tüm etkilerinden uzak, olabilecek en özgün seviyedeydi. estetik hiçbir kaygı taşımayan, kaba çizimler dubbuffet'e göre yaratıcılığın özüydü.

rehabilitasyon merkezlerinde yıllarını geçirdi. amacı sanatın iyileştirici etkisini kanıtlamak değildi. o yalnızca kimsenin görmeyeceği, ödüllendirmeyeceği veya yermeyeceği, göz önünde olmayan sanatçıların ve eserlerinin yaratıcılığını görmek istiyordu.

dubuffet 1948'de compagnie de l'art brut'u kurduğunda büyük bir sanat koleksiyonu yaptı. koleksiyon, günümüzde isviçre'nin lozan kentinde collection de l'art brut müzesinde sergilenmektedir. şüphesiz burada eserleri bulunan ve en dikkat çeken ressam, şizofreni hastası adolf wölfli'dir. yaklaşık 30 yıl boyunca tımarhanedeki hücresinde 25.000 sayfalık otobiyografisi için uğraşmış, yaklaşık 1500 illüstrasyonla desteklemiştir.

dedem az mola ver dedirten haber. (bkz: susun deli konuşuyor)

ne kadar seversen sev bir kişi için salak yerine konulacak kadar fedakarlıklar yapma.

küçük dağları ben yarattım tavırları.

beni cok cok mutlu eden bir etkinlik. cunku icimizde kendini belli etmese de gunes gibi parlayan, gayet donanimli, gayet birikimli pek cok yazar mevcut. bence bu etkinlik sayesinde sahip olduklari ısıklariyla bizi de aydinlatacaklardir. ben boyle yazarlardan cok umutluyum. biz guzel bir sozluk inşa ederken, en guzel tuğlalari bu yazarlar koyacak inaniyorum...ısıginiza, sahip oldugunuz guzel fikirlerinizi de bizden esirgemeyiniz, gelin bu etkinlige katilin, sozluge hep beraber bahari getirelim, guzel olmaz mi?

(bkz: maket villa dimi)

olur mu öyle şey 100'dür o.
(bkz: gece gece saçma sapan başlıklar açılmış olması)

aslında yeniymiş gibi görünen fakat düşünüldüğü vakit pek de yeni olmayan bir konudur. en basit tabirle, en azından ben bu referansı kullanacağım, mevlana’nın ya da doğunun mistik öğretilerinde bunları görebiliyoruz. “gerçek sandığımız şeyler bir yanılsama, aslında biz yoğuz, hepsi illüzyon” minvalindeki görüşler bunu doğruluyor. fakat neyin bilim, neyin bilim olmadığı konusunda hemfikir olmamız gerekiyor ki bu teorinin bilimselliği yoktur. uzun bir yazı olacak bu arada. yok ya vazgeçtim, yazmıyorum. bu kadarı hepimize yeter. mis gibi tanım girdim bence.

detayları muhteşem olan bu eserle iyi geceler dünya demek isterim.
august malmström - dancing fairies (1866)
kaynak: wikimedia

az sonra yazacağım satırlar, benden önce binlerce kişi tarafından yazıldı ve söylendi. ama burası bir sözlük, hem de yeni bir sözlük. bu konunun başlığı ben şimdi açmasam da bir gün açılırdı mutlaka. çünkü en büyük dertlerimizden biri içinde bulunduğumuz yere, zamana, duruma sıkışmışlık hissi. şöyle bir bakın, neredeyse bütün başlıklar bu konuların üzerine dönüyor.
içinde bulunduğumuz durumu kabul etmek zorundayız. etmezsek başlıyor bütün problem, o noktada zıvanadan çıkıyor kişi ve denge bir kez yitirildikten sonra da kolay kolay toparlanılmıyor.
peki ne yapalım o zaman? kalkıp kendimizi metronun önüne mi atalım ya da kapatalım tüm algılarımızı, bir hücre örelim ve onun içinde mi yaşayalım?
oysa kaçış mümkün. hem fiziksel hem zihinsel anlamda. ben burada bunlardan yalnızca bir tanesine, benim başvurduğuma değineceğim sadece. fikri olanlar bu başlık altında kendi kaçış yollarını da yazarlar ve böylece herkes birbirinden bir şekilde yararlanır. neden olmasın. bu tür sözlükler esasında bu amaç için değil mi zaten.

bilim kurgu ve fantastik kitaplar okumak...
evet, bu tür kitapları okumak, bulunduğumuz zamandan ve yerden alıp götürüyor bizi. o zaman yeri gelmişken -daha sonra başka bir başlığa da aktaracağım-, şimdiye kadar okuduğum en iyi bilim-kurgu/fantastik on kitabın listesini yapayım buraya: (aslında epey ekleme yapılabilir listeye ve yapacağım da ilerleyen zamanlarda. bu yalnızca bir başlangıç.)

-j. r. r. tolkien: yüzüklerin efendisi
-george r. r. martin: game of thrones (henüz bitmedi)
-patrick rothfuss: kral katili güncesi (3. ve son kitap sözde bitmiş, basılması bekleniyormuş -yılan hikayesi gibi-)
-robert jordan, brandon sanderson: zaman çarkı (hakkında daha yeni yazdım.) (bkz: #1387922)
-j. k. rowling: harry potter
-frank herbert, brian herbert, kevin j. anderson: dune (frank herbert'in ölümünden sonra oğlu ve kevin j. anderson bitirdi)
-stephen king: kara kule
-china miéville: perdido sokağı istasyonu
-brandon sanderson: fırtına ışığı arşivi
-christelle dabos: aynadan geçen kız (türkçeye yalnızca birinci kitap çevrildi ve basıldı)

yayın saati itibariyle muhtemelen kaçıracağım ilk marikaki yayını olabilir.*

kolay gelsin aderfi mou, iyi yayınlar şimdiden.

sevgilimin 5 ay yanağına temas edemeyip kılını öptüren bir meraktır. yakışana yakışıyor yine de.

(bkz: beğenmezler bizi çobanık diye)

para.

30 seneye yakındır ilgilendiğim bilim dalıdır.
halâ aynı şevk ile ilgileniyorum.
yazarımız için de başarılar diliyorum.

alzheimer hastaları ve yakınlarına destek olmak amacıyla kurulmuş vakıftır. sloganı unutmayın'dır.*