“ -elini tuttum, sıcacıktı; sanki yüreği elimdeymiş gibi.”

yıllardır marmara denizi'ni araştıran deniz bilimci prof. dr. cemal saydam, ülkemiz denizlerinde yaşanan çevre felaketi ile ilgili çarpıcı açıklamalar yaptı. prof. saydam, tüm denizlerimizin çok kötü durumda olduğunun altını çizerek “yüzeyde yapılan temizlik çalışması iğne ile kuyu kazmak gibi. dipten oluşuyor, gördüğünüz kısım buzdağının görünen kısmı. mesela marmara denizi'ne kıyısı olan her kentin arıtma tesislerini verimli şekilde çalıştırması gerek. iski hariç kimse arıtma çalıştırmıyor. ya da zaten bir çok noktada zaten arıtma yok. iski de göz önünde olduğu için çalıştırıyor” dedi.

müsilajın geçtiğimiz senelerde de olduğunu, bu sene karadeniz'de balıkçıların balık tutmasını engelleyecek noktaya geldiğini anlatan saydam, “ama bu yıl marmara denizi'ne aşırı girdilerden dolayı olağanüstü çoğaldı. bunun olacağını öngörüyorduk. ‘marmara'nın üzerine bu kadar gitmeyin' dedik, çevre bakanlığına defalarca raporlar uyarılar sunduk ama bizleri kimse dinlemedi. bu artışı iklim değişikliğine bağlamanın sorunu çözeceğini sandılar diyen saydam, “birbirimizi suçlamanın zamanı geçti . bütün marmara havzasını tüm trakya'yı içine alan bir çerçevede bakarsanız bu soruna ancak 6/7 yıllık bir sürede çözüm bulabilirsiniz. tüm bunlar varken bile hala fabrikasından kırmızı boyayı marmara'ya veren işletmeler var. böyle insanların ibret için acımasızca cezalandırılması lazım. araştırın tek bir ceza göremezsiniz.
bilim insanlarına soruyorlar ‘ne yapacağız?' diye. ama adam gidip öte yandan zararlı atığını hala denize bırakıyor. böyle devam ederse kısa süre sonra önce marmara elimizden gidecek ve fakir bir ülkenin çocukları olacağız” dedi.

saydam, marmara denizi'nin ölmediğini ama can çekiştiği vurgulayarak “bunlar daha iyi günlerimiz. bir kere balığı unutun denizin dibi ağzı açık ölü balık kaynıyor. tedbir alınmaz ise daha da kötü olacak, koku sorunu da baş gösterecek” uyarısında bulundu.

balıklar şu an göç edemiyor. marmara'dan geçemiyor balıklar, karadeniz ve ege arasındaki bağlantı kesildi. balıklar göç etmeye alışmış, sistem onun üzerine kurulu. şimdi sistem bozuldu. ne olacağını kestiremiyoruz ama bir şeyler olacağını görüyoruz.
* balık popülasyonu hiç görülmemiş bir şey yaşıyor. 12 bin sene önce marmara'dan geçiş yokmuş, karadeniz ile ege ayrı ayrı denizmiş. şimdi 12 bin yıl öncesine döndük. denizler bağlı ama geçişi tıkadık. ne olacak? yaşayıp göreceğiz.