normal sözlük

malum sözlükte yeni sayılırız. bir o kadar da yazar sözlüğe üye oluyor. bu kadar yazar enflasyonu arasında bu kadar mahlas da hatların kilitlenmesine sebep olabiliyor. tanımlarıma oylama yapan kimi mahlasların ilk kelimesi, kiminin son hecesi, kimi kelime olarak benzemese de çağrışımları ile frekansları karıştırıyor. aşağıdaki listede mahlasları geçen sevgili yazarlar lütfen alınmasınlar, bu durumu zamanla düzelecek geçici bir teknik aksaklıktan saysınlar.
oralettin - gofrettin

adım nurgül mekanın sahibiyim - ben senin ablanım

kafası sonradan geldi - kafası kendinden güzel

kendineyazar - kafasızyazar

ölmedim ama hafif sürünüyorum - düşünüyorum öyleyse yokum

haklıyım ama mutlu değilim - mutsuzluğumdan mutluyum

hame - hate

headshot - heady

delirmiş_psikolog - reddedilemeyen teklif

gandalfgillerden - gandalfın kırık asası

merdümgirizbirdeli - merdumkaptan.

birseyyah - seyyah.

münzevi yazar - münzevisatır.

şahısların bir tavsiye* üzerine aracılar tarafından gerekli işlemlerin yapılması sonucunda evlenmek. yabancılar buna blind date diyorlar ama o filmin sonunda evlenmek zorunda kalmıyorsun.

"her şeyden biraz kalır... kavanozda biraz kahve, kutuda biraz ekmek, insanda biraz acı.."

yani ülkedeki herkes mantıklı karar verebiliyormuş gibi iyi olmuş demek oldukça tuhaf. bir gün bir kadına yol sorsanız ve eşi gelip sizi bıçaklasa , arkanızdan '' kim bilir nasıl şeytani bir niyetle sordu iyi olmuş '' densin ister miydiniz ? ben istemezdim. bir hayatı yok etmek bu kadar kolay olmamalı ve kesinlikle normalleştirilmemeli.

nizanim atar bana taş
attığı taşlardan oynarım beş taş
canın sıkılınca anca vişneye sataş
bu sene şampiyon oldu beşiktaş.

dengesi ayarlandığında hissedene de duygunun muhatabına da bir değer kazandırabilecek olan duygudur.

ama ben bazen birini çok seversem sevgimle doğru orantılı olarak kıskançlık seviyem de artabilir. bunu ne bana ne de karşımdaki insana zarar verecek seviyede tutma konusunda oldukça başarılı olduğumu söyleyebilirim. asla zehirli bir hal almasını istemem.

ama ben birini kıskanmaya başladığımda sadece benim aldığım kitapları okusun isterim. bunun içinde hami mandıralı gibi mesafe tanımam. kitapları ben seçerim, okunup okunmadığını da denetlerim.

sadece benim anlattığım şeylere kahkaha atsın isterim. benim sözcüklerim neden olsun kahkahalarına. başka sözlere gülümseyebilir ama kahkahalar bana özel olmalıdır. kahkaha esareti içine düşmüşsem eğer bu tutsaklığın faili de ben olmalıyım.

ve sadece bana güzel kokmalı kıskançlığıma yol veren insan. ben yanında değilken bol soğanlı lahmacun yemeli mesela. benim yanımda değilken lahmacunla karışmış soğan kokusu ondan uzak tutmalı herkesi.

kıskanmak, sevilen kişinin okuyacağı kitapları tedarik etmektir.
kıskanmak, kahkaha tutsaklığına düşmek ve orda kalmaktır.
kıskanmak, sevilen kişinin uzakta olduğu zamanlarda lahmacun kokmasını istemektir.

ama ben seni arkadaş olarak görüyorum.

ama ben berkecan ı seviyorum.(berkecan en iyi arkadaştır)

gibi daha bir çok varyantasyonu bulunan cümlelerdir.

umut dolu gelecek yıllar için 29 ekim cumhuriyet bayramımız kutlu olsun.

düşünmeden, söylediğin sözlerin o an ne anlama geldiğini bilmeden karşındaki insanı üzmektir.

forever çay.
every time çay.

çökmüş, köhnemiş, yozlaşmış fransa krallığı'nı ayağa kaldıran ideolojidir. milliyetçiliğin avantajı ülkenin yetenek havuzunu ve kaynak tabanını neredeyse maliyetsiz bir şekilde genişletmesidir. açalım;

modern devletin temelini ordu ve bu orduyu besleyecek vergi ve toprak rejimini sürdüren bürokrasi oluşturur. monarşilerde bu mekanizmaların yönetimi bir avuç aristokrat ve din adamının elindedir. örneğin ordu komutanlıkları ve subaylar aristokratlara ihale edilir, kilisenin elinde bol miktarda toprak vardır vs... halk bunun neresinde diye soracak olursanız, halkı ikiye ayırmak lazım. biri binlerce yıldır ezilen, sıfır siyasal hakka sahip yarı serf statüsündeki köylü, öbürü ise artık değişen teknoloji ve ticaret ile zenginleşen fakat yine de siyasi hakları olmayan burjuvazi. fransız devrimi dediğimiz şey aslında bir burjuva devrimidir. burjuva bu devrimi yapabilmek için halkı yanına çekmiş adına da halk devrimi demiştir. milliyetçilik bu dönemde doğmuştur.

ideolojinin ülke açısından yararı şudur: artık meşruiyeti sorgulanır durumda olan monarşi ve kilisenin yerini daha meşru bir yönetim yani cumhuriyet almıştır. meşruiyet toplumun hak ve sınıfları kendiliğinden kabullenmesi ve itiraz etmemesi demektir. artık kral için savaşmak istemeyen, kiliseye para vermek istemeyen tebaa, cumhuriyet sayesinde vatanları için vergi ödeyen, askerlik yapan yurttaşlara dönüştürülmüştür. bu öylesine büyük bir sinerji yaratmıştı ki, normalde asker bulmakta zorlanan dönem ordularına kıyasla napolyon savaşları döneminde fransa'da yaklaşık 2 milyon kişi askere alınmıştı. yani modern devletin en büyük eksiği olan para ve insan kaynağı sorunu giderilmişti. bu dönemde fransız yurttaşları coşkuyla askere yazılırken, ingilizler sağdan soldan topladıkları çapulcuları, suçluları zorla askere kaydettiriyor, ruslar köylerden topladıkları askerleri zincire vurarak götürüyordu.

ideolojinin ikinci yararı yetenek havuzunun genişlemesidir. eskiden komutan ve subay pozisyonları yeteneklerine bakılmaksızın aristokratların hakimiyetindeyken artık tamamen liyakatle dağıtılır hale gelmiştir. yani kendini kanıtlayan herkes sınırsız bir şekilde basamakları atlayabiliyordu. bunun en büyük örneği napolyon olsa da onunla sınırlı değildir. avrupa'nın bin yıllık tarihinde görülmemiş sayıda yetenekli komutan bu 15 yıllık kısacık dönemde fransa'dan çıkmıştır. sonuç: bütün avrupa'nın işgali.

ideoloji zamanla geri kalmış ulusların gelişmiş uluslarla arayı kapatmak için başvurdukları bir yöntem haline gelmiştir. fin, macar, balkan ve son olarak türk milliyetçiliği hep bu model üzerine kurulmuştur. toplumda büyük bir sinerji yaratan bu girişimle cehaletin kökü kazınmış, dogmacılıkla mücadele edilmiş , eğitim ve sağlık reformları hızla yapılabilir olmuştur. mesela taşra taşra gezen idealist öğretmen figürü bu dönemde ortaya çıkmıştır. alın size düşük maliyetle kalkınma.

ikinci dünya savaşından sonra kalkınmaya dayanan pozitif milliyetçilik yerini reaksiyoner milliyetçiliğe bırakmıştır. kısaca buna popülizm diyoruz. bütün sorunları "ulusun doğal düşmanları"nda gören, soyutlayıcı bir anlayış. günümüzde neredeyse bütün dünya gittikçe kangren haline gelen bu tür bir milliyetçiliğin pençesi altında.

lemmy a fiver nickli yazarın yoldaş benjamin'i çizdiğini düşündüğüm resim

ayrıca, kalemine sağlık.

18 - yeşilyurt konak
79 - yeşilyurt halkapınar metro
520 - yeşilyurt üçyol metro
587 - limontepe konak
20 - kooperatif evleri konak

mao yönetimine kadar kültürlerini büyük ölçüde koruyabilmiş, mao döneminden sonra asimilasyona maruz kalan, çin’deki 50’den fazla etnik gruptan, çin’in baskı ve asimilasyon politikalarına karşı şu anda bütün gücüyle direnen tek halk. maalesef çin bir yanardağdan ağır ağır akan lavlar gibi etrafını kaplıyor ve bundan kurtulmak çok zor.

sevilsin ya da sevilmesin, televizyonculuğa dair standartları devirmiş bir adam. normalde tv'ye çıkmayan insanlarla bile unutulmaz programlara imza attı.

sağlıklı beslenmek için günde en az 2 porsiyon yenmesi gereken yiyeceklerdir.

lif açısından (bkz: sebze) kadar olmasa da zengindirler.

lakin günde 2 porsiyondan fazla yenmesi özellikle şeker hastaları için oldukça zararlıdır.

hitler'in efsane arabası volkswagen marka beetle'lar. halk diline vosvos, tosbağa ismiyle yerleşen bu araçların tarihi 2. dünya savaşı öncesi almanya'sına dayanır, ekonomi kötüdür ve arabalar pahalıdır. orta sınıf almanlar için uygun fiyatlı araba gereksinimi vardı.

mayıs 1934 tarihinde hitler, ferdinand porsche ile berlin’deki keiserhof hotel’de bir araya geldiler. hitler, porsche’den “halk için bir otomobil” tasarlamasını istedi. hitlerin hedeflediği volkswagen 2 yetişkin ve 3 çoçuk taşıyabilecek, 100km hızla gidebilecek, ekonomik, ayrıca 3 silahlı askeri taşıyabilecek ve fiyatı 1000 reich mark’ı, yani o dönem için bir motorbisiklet fiyatını geçmeyecekti. haziran başında tip-60 geliştirildi ve 22 haziran'da porsche konstrüksiyon bürosu, alman otomobil endüstrisi kurumu (rda) arasında bir “halk otomobili” prototipi üzerinde anlaşma yapıldı. aralık ayında ise bugünkü kaplumbağa’nın “ataları”, v1 (saloon) ve v2 (kabriyole) prototipler tamamlandı.

böylece yaklaşık 82 yıl boyunca hayatımıza girecek vosvos'un ilk adımı atılmış oldu. alışılmadık bir görünüme sahip olan bu aracın karakteristik özelliği; eğilimli bir burun ve arka yapıya sahip olmasıdır. bunda amaç aerodinamik bir şekil ve çift eğrilikli kaporta yüzeyine sahip, akranlarına göre çok daha sağlam bir araç elde etmekti. arkaya yerleştirilen motor ve makas yerine torsiyon çubuğu kullanmadaki neden ise binek otomobillerde belirgin olan yol tutuş problemini gidermekti. ferdinand porsche’nin kullanmayı düşündüğü motor da oldukça farklıydı: 3 silindirli, yıldız şeklinde sıralanmış ve maliyetin düşük olması için hava soğutmalı bir blok’tan oluşuyordu. f.porsche daha sonraki projelerinde bu motoru değiştirdi ve yıldız şeklindeki 3 silindirli yerine karşılıklı yerleştirilmiş 4 silindirli “boksör motor” isminde yine hava soğutmalı bir motor kullandı ve istediği başarıyı elde etti. ayrıca uçak yapımı konusunda da deneyimleri olan f. porsche, bu bilgilerini projesinde de kullanarak oldukça hafif ve stabil bir şase tasarlamak için kolları sıvadı ve düz bir zemin üzerine iki sağlam direk koyarak az malzemeyle amacını gerçekleştirdi.

7 haziran 1938 tarihinde “motor” dergisinde, vosvos’un doğumu, “hitler’in sevinç getiren güç otomobili” başlığıyla duyuruldu. ilk vosvos, daha doğrusu kdf-wagen ilanı “ayda yalnızca 5 mark’a otomobil sahibi olmak" sloganıyla reklamlara çıkmıştı. böylece otomobil için insanlardan paralar kesilmeye başlanmış oldu. mayıs 1938 den sonra birkaç konsept araç daha üretildi ve vw38 serisi olarak isimlendirildi. bu araçların gövdeleri hala reutter otobüs üreticisi tarafından üretilmekteydi ve haftada ortalama 2 gövde üretiyorlardı. tam üretime 1939 eylül de geçilecekti ki - şanssız şekilde ıı. dünya savaşı ortaya çıktı. binlerce kişiden beetle için toplanan ödemlere rağmen araçlar teslim edilmedi ve paralar savaş finansmanı olarak kullanıldı.

ıı. dünya savaşı'nın bitmesi ve hitler'in 1945 te intihar etmesiyle birlikte almanya'yı yeniden inşaa etme görevi başladı. ülke karargahlar şeklinde bölümlendirildi. vosvos fabrikasının olduğu bölümün komutası ise ingilizlerin kontrolüne geçti. kraliyet elektrik ve makina mühendisleri'nin komutasındaki binbaşı ıvan hirst direniş güçlerinin lojistik ihtiyacları için tekrardan beetle üretimine başlangıç olaslığını değerlendirmek ve kontrol etmek üzere fabrikanın sorumluluğuna getirildi. fabrika, yakınlarındaki bir kaleden alıntılanarak 'wolfsburg' olarak isimlendirildi ve ' wolfsburg motor fabrikası' olarak bilinmeye başlandı.

mart 1946'da ise ayda 1000 araç üretebilen fabrikada ilk parti araç banttan çıktı.
1955 te volkswagen amerika kuruldu ve o yıl içinde 32.662 beetle satıldı. volkswagen amerika'nın en çok satan ithal arabası haline gelmişti
1968 de satışların zirve yapmasıyla 423.008 araba satıldı.
1972 de beetle, ford'un en çok tercih edilen araç olan "ford t" modelinin rekorunu egale ederek emin adımlarla yoluna devam etmekteydi.

ocak 1978 yılına gelindiğinde ise avrupa’da 16.255.500, dünyada 19.300.000’inci son klasik beetle, wolfsburg'daki üretim bandından ayrılırken bir döneminde sonu yavaş yavaş gelmiş oluyordu. bu beetle için son değildi, cabrio versiyonun üretimi karmann ghia tarafından 2 yıl daha sürdürüldü.
ocak 1980 almanya osnabrück’teki üretim sona erdi.
1985 avrupa içinde üretilen son vosvos, wolfsburg’daki müzeye yerleştirildi.
7 aralık 1986 brezilya’daki üretim sona erdi.
1989 nijerya, peru ve uruguay’daki üretimler sona erdi.
geriye sadece meksika fabrikası açık kalmıştı ve günde sadece 300 adet üretebiliyordu.
24 haziran 1992'de 21 milyonuncu vw meksika’da üretildi.
28 kasım 1993'te avrupa ralli şampiyonu roland jütting’in kullandığı 500 bg gücündeki bir vosvos, alman hava kuvvetleri’ne ait 7000 bg gücündeki fantom ile yarıştı. vosvos, 12 saniye süren yarışı çok az bir farkla önde bitirdi.

tarihlerden 2003...
1938 yılındaki ilk lansmanından ve 1945 yılındaki üretiminden şaşırtıcı bir 65 yıllık geçmişinde sonra, 30 temmuz 2003 yılında volkswagen mexico, puebla'daki beetle üretimini de sonlandırdı. 21.529.464’üncü son vosvos, wolfsburg’daki müzeye gönderildi.

volkswagen'ın 2003'te üretimini durdurarak bir devri kapattığı otomobil volkswagen beetle hakkında oldukça fazla bilinmeyen bulunuyor. küçük boyutuyla ve kendine özgü tasarımıyla herkesin beğenisini kazanmış otomobilin yalnızca otomobil değil kültürel bir sembol olduğu aşikar.

türkiye'de; vosvos, tosbağa gibi yakıştırmalara maruz kalan beetle'ın kaderi birçok ülkede aynı. fransa'da uğur böceği anlamına gelen "coccinelle" ismiyle bilinen araç, italya'da ve brezilya'da böcek anlamına gelen "maggiolino" ve "fusca" isimleriyle tanınıyor. bolivya'da kaplumbağa anlamına gelen "peta" ismine sahip olan beetle, endonezya'da da kurbağa anlamına gelen "kodok" ismiyle biliniyor.

vosvos, 1 milyonuncu aracı tamamen altın renginde üretmişti

dünyanın en fakir devlet başkanı olan jose mujica'nın makan aracı da bir volkswagen beetle'dı.

tarihte en uzun süre üretimde kalan araç rekoru volkswagen beetle'a aittir.

vosvos'lar, meksika'nın başkenti meksiko'da yıllarca taksi olarak kullanıldılar. 1972'de kullanılmaya başlanan yeşil renkteki 50.000 vosvos, 2012 yılında emekli edildi. yeşil vosvos'lar, o yıla kadar şehrin simgesiydi.

tüm dünyaya kendini kabullendirmiş, ülkelere kendi kültürünü götürmek yerine her ülkenin kendi kültürüne evrilmiş, bu yüzden de dünyanın her noktasında tüm ulusların kendisiyle bağ kurduğu bir araç. bu yüzden ona "araba" denmiyor ve her kültürde "vosvos"un farklı yerli isimleri var.
vosvos özgürlüktür.
vosvos ruhtur.
vosvos çocuktur.
vosvos siyasetten üstündür.
vosvos kapitalizmden üstündür.
vosvos halktır.

bonus:
volkswagen 2020 yılının başında vosvosa ait üretilen tüm parçaların da üretiminin sonsuza kadar durdurulduğunu ve 82 yıllık bir miladın tarihe karıştığını duyurdu. bu haber tüm dünyada büyük bir üzüntüyle karşılandı. sanki sevdiceğimizi kaybetmişiz gibi...
volkswagen'in tüm dünya ülkelerinde yayına soktuğu, her dilden insana hitap etmesi açısından yazısız/konuşmasız yayınladığı vefa reklamı: elveda vosvos