1.
t: antik grekçe* glotto* ve chronology sözcüklerinden oluşan, diller arasındaki tarihsel ilişkiyi ortaya çıkarmayı hedefleyen ve istatistiğe dayalı, daha çok tarihsel-karşılaştırmalı dil bilimle* ilgili olan, ilkin morris swadesh'in 1950'li yıllarda teklif ettiği bir yöntem etrafında gelişen ve bir bilim dalı.
temel amacı, "dillerin ata dilden ne zaman koptuklarını temel sözcüklerden* yola çıkarak belirmek"tir. swadesh kendi yöntemini, "tıpkı kimya'da karbon 14 metodu ile organik maddelerin tarihlendirmesi yapılabiliyorsa dillerinki de yapılabilir" varsayımı üzerine kurar. bunun doğrultusunda ise günümüzde swadesh list denilen* temel sözcükler üzerine kurulu bir liste hazırlar.* liste başta 500 kelimedir, çeşitli elemeler yaparak sözcük sayısını 100'e indirilir. bugün kullanılan ise yine swadesh'in genişlettiği 207 kelimelik listedir. 200 küsurlu bu listedeki temel kelimeler karşılaştırmaları yapılan dillere göre değişebilir. örneğin türk dilleri için 301 kelime temel alınır. buradan
mezkur listeye dayanan yöntemin formülü şudur:
t (t: bin yıllık zaman dilimi) = log(c) (c: listedeki kelimelerin korunma oranı) / 2 log (r) (r: listedeki kelimelerin değişme oranı)
starostin yöntemini kullanan anna dybo'nun türk dillerinin tarihlendirilmesi meselesi üzerine yaptığı detaylı çalışmayı şuradan inceleyebilirsiniz.
temel amacı, "dillerin ata dilden ne zaman koptuklarını temel sözcüklerden* yola çıkarak belirmek"tir. swadesh kendi yöntemini, "tıpkı kimya'da karbon 14 metodu ile organik maddelerin tarihlendirmesi yapılabiliyorsa dillerinki de yapılabilir" varsayımı üzerine kurar. bunun doğrultusunda ise günümüzde swadesh list denilen* temel sözcükler üzerine kurulu bir liste hazırlar.* liste başta 500 kelimedir, çeşitli elemeler yaparak sözcük sayısını 100'e indirilir. bugün kullanılan ise yine swadesh'in genişlettiği 207 kelimelik listedir. 200 küsurlu bu listedeki temel kelimeler karşılaştırmaları yapılan dillere göre değişebilir. örneğin türk dilleri için 301 kelime temel alınır. buradan
mezkur listeye dayanan yöntemin formülü şudur:
t (t: bin yıllık zaman dilimi) = log(c) (c: listedeki kelimelerin korunma oranı) / 2 log (r) (r: listedeki kelimelerin değişme oranı)
starostin yöntemini kullanan anna dybo'nun türk dillerinin tarihlendirilmesi meselesi üzerine yaptığı detaylı çalışmayı şuradan inceleyebilirsiniz.
devamını gör...