hapten

sadece taşıyıcı bir proteinle birlikte olduğunda antijenik özellik gösteren maddelere verilen isimdir.
immün yanıt tarafından tanındığı halde immün yanıtı uyarmaz yani immünojen değildir.
sadece ig m yanıtına neden olur ig g yanıtına neden olmazlar.