nojpeten

orta amerika medeniyetleri denilince akla ilk gelen mayalardır.. 1492 yılına kadar yüzlerce yıl süren çatışmalar, kraliyetlerle yapılan savaşlar, anlaşmalar, sürtüşmeler, kanlı kurban ayinleri ot bok püsür.. ispanyol ordularının gelmesiyle kurulan yeni imparatorluk karşısında etkisiz kalan ve yavaş yavaş silinmeye başlayan mayalar zaman içerisinde yok olup gitmişler..
ahanda nojpeten mayaların ispanyollara kök söktüren son şehridir.. ilk ulaşan isim aztek imparatorluğu’nu sona erdiren hernan cortes tir.. dalmış şehire.. şehir halkıda dayı biz hristiyan olcaz sal bizi bak dalgana demiş.. dayıda tamam diyip şehirden diğer düşman bellediği kişilerin peşine düşmek için ayrılmış..
cortes gittikten sonra şenlikler düzenleyen nojpeten halkı cortes’in geride bıraktığı topal atlardan birisini tanrılaştırmış ve ona en değerli yemekleri sunarak ata tapınmışlar. at da la vurulmadık diye tanrılığın tadını çıkartmış.. sonra ölmüş heykeli dikilmiş.. keşişlerde halkı ayartmış kaldıkları yerden tapınma devam etmiş..
sonra aradan 100 yıl geçmiş hristiyan olma sözünü tutmayan bu şehre, düzinelerce sefer düzenlenmiş.. şehir keşişleri her seferinde bir yolunu bulup kendileri ve halkın kefeni yırtmasını sağlamış.. günler günleri kovalamış.. ispanyollar bakmış bu iş böyle olmuyor kaleyi içten yıkalım kararı almış ve sonuç olarak 1698 yılında şehir tamamen ateşe verilip yok edilmiş.. 60 bin nüfuslu şehirden geriye kalanların yüzde 90’ı ise sonraki 10 senede ya yoksulluktan ölmüş ya da imparatorluk tarafından öldürülmüş. mayanın son kaleside böyle düşmüş..