almanya yenilince biz de yenilmiş sayıldık

lise tarih dersi klişelerindendir. kuyruklu yalan.

türkiye'de tarih derslerinde sürekli tekrarlanan ve tekrarlaya tekrarlaya doğru olduğuna inandığımız bir yalan, adeta bir züğürt tesellisi.

bilindiği gibi avusturya-macaristan imparatorluğu tahtının varisi arşidük franz ferdinand ve eşi düşeş sophia maria'nın 28 haziran 1914'te gavrilo princip adlı bosna-hersek doğumlu sırp milliyetçisi tarafından saraybosna'da öldürülmesi ile başlayan olaylar sonucunda (bkz: 1. dünya savaşı) başlamıştı.

peki 1. dünya savaşını bitiren olay ne olmuştu?

1. dünya savaşı'nda ittifak devletleri alman imparatorluğu, avusturya-macaristan imparatorluğu, osmanlı imparatorluğu ve bu üçlüye daha sonra katılan bulgaristan'dı. 1918 yılına gelindiğinde ittifak devletleri zayıf düşmüş, savaşı itilaf devletlerinin kazanacağı anlaşılmıştı. itilaf devletleri'ne karşı gerçek anlamda direniş sergileyebilen tek ittifak devleti olan alman imparatorluğu'nun da 8 ağustos 1918'de başlayan yüz gün taarruzu sonucunda direnme gücü kırılmıştı. fransa, büyük britanya ve abd orduları almanların savaşın başında ele geçirdikleri toprakların büyük bölümünü geri almayı başarmıştı.

bunun sonucunda savaşın kazanılacağına dair tüm ümitlerini yitiren ittifak devletleri birer birer ateşkes antlaşmaları imzalamaya başlamıştı. savaştan ilk çekilen ittifak devleti bulgaristan olmuştu. 29 eylül 1918'de imzaladıkları selanik ateşkes antlaşması ile 1. dünya savaşı'ndan çekilmişlerdi. selanik ateşkes antlaşması'na göre tüm bulgar askerleri derhal terhis edilecekti, bulgar işgali altındaki yunan ve sırp toprakları tahliye edilecekti, bulgaristan'ın 1916'da doğu makedonya'yı işgali sırasında yunan dördüncü kolordu'ndan alınan askeri teçhizatlar iade edilecekti, alman ve avusturya-macaristan birlikleri dört hafta içinde bulgaristan'ı terk edecekti, sofya işgal edilmeyecekti ancak itilaf devletleri'nin bulgaristan'da bazı stratejik noktaları geçici olarak işgal etme ve bulgar topraklarından asker geçirme hakları olacaktı. ayrıca üsküp'ün batısındaki yaklaşık 150.000 bulgar askeri rehine olarak itilaf devletleri'ne teslim edilecekti.

bulgaristan'ın ardından savaştan çekilen ittifak devleti ise osmanlı imparatorluğu olmuştu. osmanlı 30 ekim 1918'de imzaladığı mondros ateşkes antlaşması ile 1. dünya savaşı'ndan çekilmişti. mondros mütarekesi sonucunda osmanlı'nın anadolu'nun dışında kalan garnizonları itilaf devletleri'ne teslim edildi, itilaf devletleri'ne çanakkale boğazı ve istanbul boğazı'nı kontrol eden kaleleri işgal etme ve güvenliklerini tehdit eden herhangi bir durumda osmanlı topraklarını işgal etme hakkı verildi, hava kuvvetleri de dahil olmak üzere tüm osmanlı ordusu terhis edildi, tüm limanlar, demiryolları ve diğer stratejik noktalar itilaf devletleri'nin kullanımına açıldı. ayrıca osmanlı imparatorluğu kafkasya'da, osmanlı-rus savaşından önceki sınırlara çekilmek zorunda kaldı.

savaştan çekilen üçüncü ittifak devleti avusturya-macaristan imparatorluğu oldu. avusturya-macaristan 3 kasım 1918'de imzaladığı villa giusti ateşkes antlaşması ile 1. dünya savaşı'ndan çekildi. ateşkes hükümleri gereğince avusturya-macaristan kuvvetleri ağustos 1914'ten sonra işgal ettiği tüm bölgelerin yanı sıra güney tirol, tarvisio, isonzo vadisi, gorizia, trieste, istirya, batı karniola ve dalmaçya'nın bir bölümünü tahliye edecekti, tüm alman kuvvetleri 15 gün içinde avusturya-macaristan imparatorluğu'nu terk edecekti, itilaf devletleri avusturya-macaristan'da bulunan ulaşım ağlarını kullanabileceklerdi ve avusturya-macaristan, itilaf devletleri'nin ordularının almanya'ya ulaşmasına da izin verecekti.

1. dünya savaşı'ndan en son çekilen ittifak devleti alman imparatorluğu olmuştu. almanlar 11 kasım 1918'de imzaladıkları compiegne ateşkes antlaşması veya daha çok bilinen adıyla 11 kasım 1918 ateşkes antlaşması ile 1. dünya savaşı'ndan çekilmişti. alman imparatorluğu'nun da ateşkes imzalaması ile birlikte 1. dünya savaşı resmen sona ermişti. ateşkes maddelerine göre almanlar 15 gün içinde fransa, belçika, lüksemburg ve alsace-lorraine'i tahliye edecekti; almanlar tarafından sürgün edilen yerel halk derhal ülkelerine geri gönderilecekti; alman impratorluğu itilaf devletleri'ne 5.000 top, 25.000 makineli tüfek, 3.000 havan topu, 1.700 uçak, 5.000 demiryolu lokomotifi, 150.000 demiryolu vagonu ve 5.000 karayolu kamyonu verecekti; 31 gün içinde ren'in batı yakasındaki topraklar ve ren'in doğu yakasındaki mainz, koblenz ve köln şehirleri tahliye edilecekti; almanların boşalttığı topraklar itilaf devletleri tarafından işgal edilecekti; almanlar tahliye ettikleri bölgelere, bölgelerde askeri malzemelere ve bölge halkına zarar vermeyecekti; karayolları, demiryolları, kanallar, köprüler, telgraflar, telefonlar, tarım ve sanayi için gerekli olan her şeyi olduğu gibi bırakacaktı. ayrıca romanya, osmanlı, avusturya-macaristan, sovyet rusya ve afrika'daki alman kuvvetleri tahliye edilecekti;
sovyet rusya ile brest-litovsk antlaşması'ndan ve romanya ile bükreş antlaşması'ndan vazgeçilecekti; tüm alman denizaltıları hiçbir zarar verilmeden itilaf devletleri'ne teslim edilecekti; tüm alman gemileri silahsızlandırılacaktı; itilaf devletleri'ne ait gemiler alman karasularında özgürce dolaşabilecekti; alman imparatorluğu'nun deniz ablukası devam edecekti ve almanlar ellerinde esir tuttukları savaş esirlerini ve tutuklu sivilleri hiçbir karşılıklılık beklemeksizin derhal serbest bırakacaktı.

bu koşullar altında dört ittifak devleti de savaştan çekildi ve savaş sona erdi. ilk önce bulgaristan, sonra osmanlı, daha sonra avusturya-macaristan, son olarak da alman imparatorluğu teslim oldu. yani almanlar yenilince biz de yenilmiş sayılmadık aksine almanlar önce biz ateşkes imzalayıp savaştan çekildik.

ayrıca osmanlı mondros ateşkes antlaşması'nı imzaladığında savaştan önce sahip olduğu toprakların büyük bölümünü kaybetmişti fakat almanya 11 kasım 1918 ateşkes antlaşması'nı imzaladığında sadece savaştan sonra kazandığı toprakların bir kısmını kaybetmişti. savaştan önceki topraklarında tek bir düşman askeri bile girmemişti. bulgaristan, osmanlı ve avusturya-macaristan ateşkes imzalayıp savaştan çekilince almanya itilaf devletleri'ne karşı tek başına kalmıştı. savaştan da bu yüzden çekilmişti. yani aslında bu sözün doğrusu "bulgaristan, osmanlı ve avusturya-macaristan yenilince alman imparatorluğu da yenilmiş sayıldı" olmalıdır.

eminim üstteki destan gibi entry de bahsetmiştir ama ben kısa olarak yazayım.

almanya bizi savaşa soktuğunda almanya avusturya ve osmanlı arasında kara bağlantısı yoktu.

çanakkale savaşını kazanınca bulgaristan yanımızda savaşa girmek için balkan savaşında bize bıraktığı dimetokayı rüşvet olarak aldı.

bulgaristan savaşa girince almanya osmanlı arası kara bağlantısı sağlandı. bulgaristan savaştan çekilince almanya da biz de uzun süre devam edemedik.

yenilmiş sayılma kısmına gelirsek. osmanlı'nın savaş kazandığı cephe yok. çanakkale deniz savaşlarını kazansak da bu sadece kara savaşına zemin hazırladı.

ruslar savaştan çekilip 1878 de onlara bıraktığımız kars ardahan ve batumu bize vermese toprak kazandığımız cephe de olmaz.