güne mutlu başlamak için sözlüğü selamla. günaydın sözlük!

âdeta on yıllardır çeşitli sözlükleri takip etmiş ve sosyal medya kullanmayan biri olarak, üzerimdeki etkileşim fakirliğini atmak ve cılız düşünsel birikimimi sunmak için katıldığım sözlüktür.
ayrıca font seçimi, renkler, butonların dağılımı gibi tema detayları çok güzel tasarlanmış; insanı katılmaya iten bir sıcaklıktadır.

7 yıllık sigara alışkanlığımı (her gün yaklaşık 1 paket) 17 gün önce sonlandırmaya karar vermiş olmam durumudur. iradeli ve istikrarlı gidiyorum. artık canım sigara falan istemiyor. ilk üç dört gün çok zordu, yalan yok.

hayatımın kalanında sigara içenlere karşı baskı kuracak veya onları küçümseyecek insanlardan olmayacağım. en azından herkes yakınındaki insan rahatsız olur mu diye düşünse ne hoş olur.

sigara içtiğim bu vakitlerde, eğer topluluk içinde/yakınında sigara yakacak isem önce müsaade istiyor ya da topluluktan uzaklaşıp yakıyordum. bu övünülecek bir incelik değildir, adaptır.

adap, insanı hayvandan ayıran en önemli özelliktir.

uygulanması haline ekonominin kaldıramayacağı paradır.

bilim tarihinin mihenk taşı sayılan eşitlikler.

çok uzun bir tanım olacak ama mutlaka ilgisi olanlar vardır diyerek elimi korkak alıştırmıyor ve başlıyorum. bazı gbkz'lerin altı boş olabilir. doldurmak isteyen çekinmesin, önden buyursun *

1- pisagor teoremi

bir dik üçgenin kenarları arasındaki ilişkiyi açıklayan teorem. buna göre, dik üçgenin kısa iki kenarının kareleri toplamı, uzun kenarın karesine eşittir.

görsel

2- logaritma

matematikte üstel fonksiyon adını verdiğimiz fonksiyonlar var. bunlar sabit bir sayı olan bir tabanla, değişken bir bilinmeyen olan üslerden oluşur. 2 üzeri x gibi... logaritmalar, bu fonksiyonların tersidir. tabloda 2 numarada bulunan denklem, özellikle büyük sayıların çarpımını kolaylaştıran, bir logaritma çarpım formülünün, logaritma toplamasına dönüştürülmesidir.

şu şekilde gördüğünüz üstteki formül, bunun ifadesidir.

3- kalkülüs

diferansiyel denklemler, integraller olarak da isimlerini duyduğunuz denklemlerle ilgili bir formül... 3 numaradaki formül türevi tanımlıyor. çoğu kişiye anlamsız birtakım karalamalar gibi görünse de, türev matematik kadar fizikte de önemli bir kavram. örneğin ivme dediğimiz şey, hızın zamana göre türevidir. bu denklem de türevin genel ifadesidir ve türevlenebilen her konuya uygulanabilir.

4- yer çekimi kanunu

genel olarak kütle çekimi olarak bilinen fiziksel özellik, incelenen cisim dünya (yani yer) ise yer çekimi olarak adlandırılır. isaac newton tarafından tanımlanan bu kanun, 2 kütle arasındaki çekim kuvvetinin, aralarındaki uzaklığın karesi ile ters orantılı olduğunu ifade eder. yani aradaki uzaklık arttıkça, kütle çekim kuvveti bu uzaklığın karesi kadar azalacaktır. kozmoloji için oldukça önemli bir kanundur bu. sadece dünya için değil, evrensel kütle çekim yasası olarak da kullanılır çünkü.

formüldeki büyük g, evrensel çekim sabitidir. m1 ve m2, aralarındaki kütle çekim kuvveti hesaplanacak 2 cismin kütleleri, paydadaki r ise bu cisimler arasındaki uzaklıktır.

5- (-1) sayısının karekökü

karmaşık sayılar adını verdiğimiz bir kavram var matematikte. bu sayılar bir reel, bir de sanal kısımdan oluşurlar. reel kısımlarla yapılan işlemler, bildiğimiz matematik işlemleridir ve herkesçe malumdur. sanal kısımlarla işlem yapmak biraz daha fazlasını gerektirir.

karekök içerisinde genel olarak pozitif sayılar görmeye alışkınızdır. önceki cümlede verdiğim linkteki tabloya bakarsanız, kendisiyle çarpılmış bir sayının, karekök dışına yine kendisi olarak çıktığını göreceksiniz. örneğin karekök 4 demek, 2 demektir. zira 4 dediğimiz sayı, 2 sayısının kendisiyle çarpılmasından elde edilir.

fakat karekök içerisinde negatif bir sayı olursa ne yapacağız? çünkü bir sayıyı kendisiyle çarpmak demek, sonucun pozitif olması anlamına gelir. o halde biz hangi sayıyı kendisiyle çarpıp da negatif bir sayı elde edebiliriz ki? işte burada devreye i sayısı girer. -1 dediğimiz bu sayı, i'nin karesi olarak kabul edilir ve işlemler buna göre yapılır. neye yarıyor bu sayılar peki? sim kart kodlamalarında kullanılıyor örneğin, kullandığımız birçok alette bulunan elektronik devrelerle ilgili hesaplarda kullanılıyor vs... yani önemli bir buluş bu i'nin karesi.

6- çokyüzlüler için euler formülü

çokyüzlü nedir? işte bunlara benzer, adı üzerinde çok yüzü olan cisimlerdir.

linkte gördüğünüz gibi oldukça basit bir formül bu.

v; söz konusu çokyüzlünün köşe sayısı,
e; aynı şeklin kenar sayısı,
f; yine aynı şeklin yüz sayısı

gördüğünüz gibi şeklinizin kaç yüzü olursa olsun, sonuç daima 2'dir. topoloji adlı matematik dalında kullanılır bu bilgi.

7- normal dağılım

gauss dağılımı olarak da bilinen bu dağılım, istatistiksel bir olasılık dağılımıdır.

istatistiksel bir veri setimiz olsun. bu formül bize der ki, bu setteki değerler içerisinde, hepsinin toplamından ortaya çıkan ortalama bir değer vardır ve siz o değere ne kadar çok yaklaşırsanız, incelediğiniz olayın görülme ihtimali de o derece artar. aksine, değerden uzaklaştıkça, olayın görülme ihtimali de azalır.

istatistik, matematik, fizik, sosyal bilimler gibi çok fazla kullanım alanı bulunur bu formülün.

8- dalga denklemi

bu denklem, tıpkı türevde olduğu gibi, bir değerin zaman göre nasıl değiştiğini verir bize.

9- fourier dönüşümü

doğada mekanik dalga ve elektromanyetik dalga dediğimiz fiziksel birtakım özellikler var. bunlar etrafımızda deneyimlediğimiz günlük hayattan, göremediğimiz kuantum dünyasına kadar her yerdedir. ses dalgaları, deprem dalgaları, kuantumdaki olasılık dalgaları gibi...

bazen bu dalgaları analiz ederken bazı dağınık dalga parçalarını birleştirmemiz ve tüme varmamız gerekebilir. fourier dönüşümü tam da bu işe yarar. elektromanyetik dalgalara da uygulanabildiğinden, çok geniş kullanım alanı bulunur.

10- navier - stokes denklemi

diferansiyel denklemlerden biri olan bu denklem akışkanların davranışını inceler. okyanus dalgaları, yıldız yapıları, bir uçağın etrafındaki hava akımları gibi birçok konuyu ilgilendirir.

11- maxwell denklemleri

elektrik alanı ve manyetik alan arasındaki ilişkiyi inceleyen bu denklemler, fizikte çığır açan denklemlerdendir çünkü elektromanyetizmanın temelidir bunlar. hayatın her alanında önemli olan ışık bir elektromanyetik dalga olduğundan, bu denklemler kullandığımız birçok teknolojinin de temeli oldu.

12- termodinamiğin ikinci yasası

"kapalı bir sistem içerisinde entropi ya artar ya da sabit kalır, azalmaz" olarak özetlenebilir. daha fazla bilgi için:
(bkz: termodinamiğin ikinci yasası)
entropi

fiziksel yasaların çoğu çift yönlü çalışırken, bu yasa sadece entropinin artacağı yönde çalışır.

13- izafiyet teorisi

özel görelilik ve genel görelilik konularını hepiniz bir yerlerde duymuşsunuzdur diye düşünüyorum. her ne kadar albert einstein nobel'i bunlardan biriyle almamış olsa da, oldukça ünlü kuramlardır bunlar.

söz konusu denklemi de yine bir yerlerde görmüşsünüzdür. bu denklem bize -en azından bildiğimiz evrende- kütlesi olan hiçbir şeyin, ışık hızına ulaşıp onu geçemeyeceğini söyler basitçe. yine fizikte çığır açtığını söylemeye gerek yok sanırım.

14- schrödinger denklemi

kuantum sistemlerindeki bilgiye ulaşabilmemizi sağlayan değerli bir denklemdir. atom altı parçacıklarla ilgili konularda karşımıza çıkar ve kuantum mekaniği için son derece önemlidir.

15- bilgi teorisi

matematik ve elektrik mühendisliğinde kullanılır. bilişim kuramı adıyla da bilinir. konu hakkında fazla bilgim olmadığından alıntı ile özetleyeceğim.

--- alıntı ---

"denklem shannon bilgi entropisi içindir. yukarıda verilen termodinamik entropi ile olduğu gibi, bu bir bozukluk ölçüsüdür. bu durumda, bir mesaj, bir kitap, internette gönderilen bir jpeg resmi veya sembolik olarak temsil edilebilecek herhangi bir şeyin bilgi içeriğini ölçer. bir mesajın shannon entropisi, içeriğinin bir kısmını kaybetmeden mesajın ne kadar sıkıştırılacağına ilişkin daha düşük bir sınırı temsil eder.
...
stewart’a göre, bilgi çağını başlatan denklem bu olmuştur.”

(matematiksel.org'dan alıntıdır.)

"bilginin önemli bir ölçütü, genellikle depolama ve iletişim için gerekli olan parçaların ortalama sayısı olan entropidir. entropi, bir rastgele değişkenin değerini tahmin ederken belirsizliği nicelikselleştirir. örneğin, bir yazı tura oyunun sonuç için sağladığı bilgi, bir zar atma oyunun sonuç için sağladığı bilgiden daha azdır. yazı tura oyununda eşit olasılıklı iki sonuç vardır, zar atma oyununda ise eşit olasılıklı altı sonuç. bu nedenle yazı tura oyunu daha düşük entropiye sahiptir."
(wikipedia'dan alıntıdır.)

--- alıntı ---

16- kaos teorisi

ilk bakışta kaotik, yani rastgele ve düzensiz görünse de, daha küçük ölçekte bakıldığında anlam kazanan davranışlar gösteren sistemlerle ilgili, kullanım alanı geniş bir formül. karmaşık ve tahmin edilemeyen davranışlar gösteren sistemlerin açıklanmasında kullanılır da diyebiliriz.

burada yine bir alıntıya başvuracağım:

--- alıntı ---

kaos teorisi’nin ı̇lkeleri
• “kelebek etkisi” ve “başlangıç durumuna hassas bağımlılık”
karmaşık sistemlerdeki anlık değişmelerin, uzun dönemde önemli değişikliklere yol açması durumudur.

• kaos örüntüleri (chaos pattern)
düzensizlik düzenin bir parçasıdır. düzenden düzensizlik, düzensizlikten düzen oluşabilir.

• türbülans (onset on turbulance)
hareketin rastgeleliğidir ve tüm ölçeklerde aşırı dağınıklık, enerji boşalması, sürüklenmeninhâkim olmasıdır.

• çekici öğeler (strangeattractors)
sistem davranışları, farklı çekici öğelerin etkisi altına girme eğiliminde olması durumudur.

• geri bildirim (feedback)
sistemler olumsuz geri bildirimler sayesinde kendi düzenlerini sürdürürler. bir basamaktaki herhangi bir çıktı, bir sonraki basamak için geri bildirim niteliğindedir. böylece olumsuz geri bildirimler sistem sapmalarını düzenlerken, olumlu geri bildirimler sistemdeki sürdürülebilirliği sağlar.

• kendi kendine örgütlenme (self-organization)
her yaşayan organizma hayatta kalabilmek için enerji harcar. bu sistemlerde değişim rastgele değil bütüncüldür. başlangıç ve kırılma noktaları oluşunca bu süreç özgür hareketlerle doğal akışla kendiliğinden gerçekleşir.

• zaman zaman tekrarlar (ıteration)

bazı fonksiyonların basitçe tekrar etmesidir.
(dunya.com'dan alıntıdır.)

--- alıntı ---

17- black - scholes denklemi

fischer black ve myron scholes'a nobel ekonomi ödülü'nü kazandıran bu denklem, finans alanında kullanılan, bir çeşit fiyat belirleme tekniğidir.

son bir alıntı gelsin:

--- alıntı ---

denklemi bir örnek ile açıklamaya çalışalım. eti, kilosunu x tl’den satın alma opsiyonunun değerini 2 şey belirleyebilir; etin fiyatı ve et fiyatının hangi aralıklarda hareket ettiği. fakat opsiyon değeri ve etin fiyatı (değeri) düşünüldüğü gibi basit bir şekilde değişim göstermez. buradan hareketle eğer doğru et portföyü ve et alıp satmak için doğru opsiyonlara sahipseniz elinizde tamamen risksiz bir portföy var demektir. et fiyatı ve risk içermeyen fiyat aralığını bildiğiniz için, aradaki farka bakarak en iyi opsiyon değerini hesaplayabilirsiniz.
(bilim.org'dan alıntıdır.)

--- alıntı ---

ne uğruna yaşanacak bir sebebin olması ne de uğruna ölünecek bir sebebin olması... ama hep hayatta kalınması...

yedi numara dizi müziği

kırmızı bültenle aranan * osman öcalan'ın trt'ye çıkarak akp'ye oy istediği memleketimde, bir büyük şehir belediye başkanının bu memleketin seçilerek meclise girmiş bir muhalefet partisi üyesinin kadınlar gününü kutlaması olayı.

flashback atmak isteyenler zihinler için;
bilmiyormuş işte iki gözümün çiçeği
pekeke terörist bir örgüt değildir, onu biz güçlendirdik

hah bir edit;
(bkz: imam osurursa cemaat sıçarmış)

(bkz: high definition media interface) 'in kısaltmasıdır, yani yüksek çözünürlüklü medya arayüzü. birkaç farklı sürümü vardır ve hepsinin desteklediği veri akış hızı ve dolayısıyla desteklediği çözünürlük/yenilenme oranı farklıdır.

edit: alttaki yazara teşekkürlerimi iletirim.

neymiş efendim piyasanın kendisini düzenlemesi yalanmış, günün sonunda dış güçler.. affedersiniz burjuva her şeyi ele geçirip sömürü düzeni kurarmış.

bak sana bu marksist komplo teorilerinin neyi atladığını bir örnek üzerinden anlatayım;
diyelim sağlığı komple özelleştirdik.

ilk aşamada piyasaya üç kağıtçılar dolar ve bunlar birçok insanı mağdur ederler, birçok kriz çıkar.

ikinci aşamada vatandaş artık bu üç kağıtçılara karşı bağışıklık kazanmaya başlar, kaliteli ve ucuz hizmet vererek isim yapmaya/
marka oluşturmaya başlayan hastane zincirleri yavaş yavaş piyasayı ele geçirirler.

üçüncü aşamada isim yapmış markalar piyasayı ele geçirmiş olur. bu noktadan sonra karşılarına iki seçenek çıkar;
-birincisi; tekel olmanın getirdiği özgüvenle fiyatları arttırmaya başlarlar. ama bunu yaparlarsa kendi ayaklarına sıkmış olurlar çünkü bu şişirilmiş fiyatlar piyasaya yeni rakip markaların girmesini kolaylaştıracaktır. işte marsksizm denen komplo teorisine inanan arkadaşların anlamadığı kısım tam burası, liberal bir ekonomide özel girişimciliğin kolaylığıdır. eğer fiyatlar şişirilirse piyasaya yeni rakipler girer ve bu rekabet ortamı fiyatları eski haline geri döndürür.
-ikincisi; yeni rakiplerin piyasaya girmesini engellemek için fiyatları sürekli düşük tutarlar böylelikle vatandaş ucuza kaliteli hizmet almaya devam eder. win win

piyasanın kendini düzenlediği gerçeği bu salgın sürecinde gözünüzün önünde oldu hala anlamıyorsunuz. virüs ilk çıktığında maskenin tanesini 5 liradan alırken şimdi 25 kuruş civarlarında. bak ne oldu? piyasa kendi kendini düzenlemiş oldu. çünkü diğer tekstil üreticileri gerizekalı değil ki piyasayı üçbeş üçkağıtçıya bıraksın. onlarda atölyelerinde bu yüksek kar getiren ürünü üretmeye başladılar. günün sonunda maske fiyatları hemen hemen maliyeti seviyesine gerilemiş oldu.

ulusal medya ve sanal medya sayesinde kötü bir davranış gibi lanse edilen sözcük.


bunlardan biriyim ama fobi kelimesi genelde korkulan şeyler için kullanılır ve ben bunlardan korkmuyorum sadece sevmiyorum ve saçma geliyor bana o kadar.

şarkının sözleri sezen aksu ve pakize barışta imzalı. 1997 çıkışlı demir demirkan etkisi olan sertab gibi albümünün melankolik iklime sahip, travmatik dozu yüksek ve sözleri etkileyici şarkısı.

benimkisi dağınık ev gibi. kapak fotosu kaymış, profil fotosu kaymış... valla içim sıkılıyor. hiçbi şey sığmıyor etmiyor uğraş dur.

spor toto süper lig 22. hafta karşılaşması. karşılaşmanın başlama saati 19:00. maçı tecrübeli hakem mete kalkavan yönetecek. yardımcılıklarını ise ceyhun sesigüzel ve serkan ok yapacak. maçın 4. hakemi ise murat erdoğan. var hakemleri henüz açıklanmadı.

galatsaray da wba'ya transfer sürecinde olan diagne, sakatlıkları bulunan feghouli, oğulcan, falcao, emre taşdemir, şener özbayraklı ve gözünden yaralanan omar maç kadrosunda yoklar.

yeni transferler henry onyekuru ve halil dervişoğlu ise kadroda olacak. ligin ilk haftasındaki maçı galatasaray istanbul da 3-1'lik skorla kazanmıştı.

ingilizcesi bandwagon effect olan en yalın hali ile sırf insanların çoğu doğru olduğunu düşünüyor diye bir şeyin doğru olduğuna inanmak demektir. temelde “herkes böyle davranıyorsa bende böyle davranmalıyım” şeklindedir. başarılı ve popüler insanların alışkanlıklarını, davranışlarını, inançlarını izlemek insanın doğasında vardır. çünkü bunu yapmışta başarılı olmuş şeklinde düşünmenizi sağlar. başarılı bir insanın popülerliği ve güvenilirliğinden etkilenmiş bir insan, aynı hipnotze olmuş gibi muhakeme yeteneğini kaybeder. politikada sürü psikolojisi ise bir siyasi hareketi sadece popülerliğinden dolayı takip eden seçmenlerde görülmektedir. bu gibi sebeplerle seçmenler kazanması muhtemel görülen adayları desteklerler. (bir yerlerden size tanıdık geliyor mu, epey yakınınızdaki bir yer)

ingilizce adı ise bandwagon yani üzerinde bando olan bir at arabasından gelir. ilk kez amerikalı palyaço dan rice tarafından 1845 yılında kullanılır. o yılın başkanlık kampanyası boyunca rice, “herkesin olduğu yere gelin” gibi bir manaya gelecek şekilde “sürüye katılın” "to jump on the bandwagon" ifadesini kullanır. böylece başkan zachary taylor’ın zaferi elde etmesini sağlar.

ayrıca (bkz: asch deneyi)

eğer yetenek sayılıyorsa güzel yemek yaptığım söylenir. kendimi bu konuda baya geliştirdiğimi düşünüyorum bende. çoğunu yapabiliyorum artık.
yazı yazarım, birkaç yerde yayınlamışlığım var.
bu kadar. teşekkürler. yarışmacı arkadaşlara başarılar.

aklıma ilk gelen dizi kesinlikle avrupa yakası. inanılmaz severek izlemiştim hala arada tekrar mı başlasam diye düşündüren dizi.

d vitamini sayesinde bağırsak hücrelerinde kalsiyumun emilimini sağlayarak kemik gelişimine katkıda bulunan protein yapıda bileşiğin ismidir.

zaman geçirmek
bilgi vermek
arkadaşlık kurmak

bu arada ilk başta sözlükte modlar baya mesaj atıyordu bu aralar hiç atmiyor garip geldi herneyse.