1.
kalıcı, lokal invaziv, agresif ancak bening büyüme paterni gösteren; odontojenik epitelden köken alan gerçek bir neoplamdır. en sık görülen odontojenik tümördür. diş jermini meydana getiren mine organından, dental lamina artıkları/serre’s epitel artıklarından, odontojenik kistlerden, oral epitelin bazal tabaksından (nadir olarak), indirgenmiş mine epitelinden veya malessez epitel artıklarından köken alabilir. malign formları da vardır. unikistik ameloblastoma, solit/multikistik ameloblastoma, periferal ameloblastoma, malign ameloblastoma olarak 4 tipi bulunmaktadır.
solit/multikistik ameloblastoma:
ortalama 40 yaş civarında görülmektedir. genellikle mandibula molar ve ramus bölgesinde görülmekle birlikte maksiller tüber bölgesinde maksiller sinüsü içine alan tümörlere de rastlanır. çok farklı boyutlarda görülebilir.
radyografide sabun köpüğü görüntüsü verir. kemik korteksinde bukkal ve lingual yönde ekspansiyon yapabilir. dişlerde yer değiştirme ve kök rezorbsiyonu oluşturabilir. sıklıkla gömülü 20 yaş dişleri ile görülür.
histolojik olarak foliküler ve pleksiform olmak üzere 2 ana paterni bulunaktadır.
-foliküler paternde çevresinde palizat yapan preameloblast benzeri hücreler bulunan orta kısmı stellat retikuluma benzer şekilde gevşek tertiplenmiş hücresel adalar bulunmaktaır.
-pleksiform (ağsı) patern birbirleri ile anostomozlar yapan, ameloblast benzeri hücre demetleri ve ortalarında stellata retikulum benzeri hücreler bulunan kordonlardan oluşur. tümörde kistik değişimler sıktır. tümör stroması fibrokonnektif dokudan oluşur.
unikistik ameloblastoma:
genellikle 2 ve 3. dekatta olmak üzere genç yaş grubunda görülür. mandibula posterior bölgede asemptomatik olarak görülür. radyografide dentigeröz kist benzeri bir görünüm verir. özellikle alt üçüncü moları içine alan tek odaklı radyolusent yuvarlak alan vardır. histolojik olarak luminal, intraluminal ve mural olmak üzere 3 çeşidi vardır.
periferal ameloblastoma:
elli yaş civarı ortaya çıkabilir. dental lamina artıklarından veya yüzey epitelinin bazal tabakasındaki hücrelerde gelişir. dişetinde veya alveoler kret mukozasının üzerinde geniş tabanlı veya veya saplı yumuşak doku lezyonudur. klinik görünüm piyojenik granülomaya veya irritasyon fibromasına benzeyebilir. bazen kemikte çukurlaşma yapabilir ancak kemikle ilgisi yoktur.
malign ameloblastoma:
malign ameloblastomaların daha sık olarak mandibulada ve arka kesimde görüldüğü bildirilmektedir. düzensiz litik, destrüktif lezyonlar oluştururameloblastomaya benzer histopatolojik görünümde, hücresel atipinin bulunması ve metastaz yapması nedeniyle metastatik olarak değerlendirilir. metastatik ameloblastom tanısı için, hücresel atipi, yüksek mitotik aktivite, nöra invazyon ve nekroz gibi histolojik bulguların veya metastazın görülmesi gerekir. ameloblastomlar invaziv gelişirler ve özellikle maksilla yerleşimli olanların kafa tabanına ulaşarak hayati organları tehdit edebilmesi mümkündür. böyle bir agresif gelişim olduğu için metastatik ameloblastoma terimi kullanılmamalıdır.
ameloblastomaların bazılarında, histolojik görünüm klasik ameloblastomadan farklı olmadığı ve hücresel atipi belirgin olmadığı halde metastaz görülebilir. bu tür
tümörler metastaz yapan ameloblastoma olarak adlandırılmaktadır. böyle bir tanı ancak retrospektif olarak konulabilir.
ayırıcı tanıda yassı epitel hücreli karsinom, bazaloid karsinom, metastatik tümörler ve özellikle üst çenede tükürük bezinin malign tümörleri göz önünde bulundurulmalıdır.
kaynak: ders notum
solit/multikistik ameloblastoma:
ortalama 40 yaş civarında görülmektedir. genellikle mandibula molar ve ramus bölgesinde görülmekle birlikte maksiller tüber bölgesinde maksiller sinüsü içine alan tümörlere de rastlanır. çok farklı boyutlarda görülebilir.
radyografide sabun köpüğü görüntüsü verir. kemik korteksinde bukkal ve lingual yönde ekspansiyon yapabilir. dişlerde yer değiştirme ve kök rezorbsiyonu oluşturabilir. sıklıkla gömülü 20 yaş dişleri ile görülür.
histolojik olarak foliküler ve pleksiform olmak üzere 2 ana paterni bulunaktadır.
-foliküler paternde çevresinde palizat yapan preameloblast benzeri hücreler bulunan orta kısmı stellat retikuluma benzer şekilde gevşek tertiplenmiş hücresel adalar bulunmaktaır.
-pleksiform (ağsı) patern birbirleri ile anostomozlar yapan, ameloblast benzeri hücre demetleri ve ortalarında stellata retikulum benzeri hücreler bulunan kordonlardan oluşur. tümörde kistik değişimler sıktır. tümör stroması fibrokonnektif dokudan oluşur.
unikistik ameloblastoma:
genellikle 2 ve 3. dekatta olmak üzere genç yaş grubunda görülür. mandibula posterior bölgede asemptomatik olarak görülür. radyografide dentigeröz kist benzeri bir görünüm verir. özellikle alt üçüncü moları içine alan tek odaklı radyolusent yuvarlak alan vardır. histolojik olarak luminal, intraluminal ve mural olmak üzere 3 çeşidi vardır.
periferal ameloblastoma:
elli yaş civarı ortaya çıkabilir. dental lamina artıklarından veya yüzey epitelinin bazal tabakasındaki hücrelerde gelişir. dişetinde veya alveoler kret mukozasının üzerinde geniş tabanlı veya veya saplı yumuşak doku lezyonudur. klinik görünüm piyojenik granülomaya veya irritasyon fibromasına benzeyebilir. bazen kemikte çukurlaşma yapabilir ancak kemikle ilgisi yoktur.
malign ameloblastoma:
malign ameloblastomaların daha sık olarak mandibulada ve arka kesimde görüldüğü bildirilmektedir. düzensiz litik, destrüktif lezyonlar oluştururameloblastomaya benzer histopatolojik görünümde, hücresel atipinin bulunması ve metastaz yapması nedeniyle metastatik olarak değerlendirilir. metastatik ameloblastom tanısı için, hücresel atipi, yüksek mitotik aktivite, nöra invazyon ve nekroz gibi histolojik bulguların veya metastazın görülmesi gerekir. ameloblastomlar invaziv gelişirler ve özellikle maksilla yerleşimli olanların kafa tabanına ulaşarak hayati organları tehdit edebilmesi mümkündür. böyle bir agresif gelişim olduğu için metastatik ameloblastoma terimi kullanılmamalıdır.
ameloblastomaların bazılarında, histolojik görünüm klasik ameloblastomadan farklı olmadığı ve hücresel atipi belirgin olmadığı halde metastaz görülebilir. bu tür
tümörler metastaz yapan ameloblastoma olarak adlandırılmaktadır. böyle bir tanı ancak retrospektif olarak konulabilir.
ayırıcı tanıda yassı epitel hücreli karsinom, bazaloid karsinom, metastatik tümörler ve özellikle üst çenede tükürük bezinin malign tümörleri göz önünde bulundurulmalıdır.
kaynak: ders notum
devamını gör...