analemma

bir gök cisminden, 1 yıl boyunca günün aynı saatlerinde fotoğrafı çekilen başka bir gök cisminin bulunduğu konumların ortaya çıkardığı eğri. günizi olarak da bilinir.

mesela 1 yıl içerisinde çeşitli günlerde ama günün aynı saatinde güneş'in fotoğraflarını çektiğinizde, eğrinin şekli bulunduğunuz yere bağlı olarak biraz değişmekle beraber ortaya şöyle bir sonuç çıkar:

epod.usra.edu/.a/6a0105371b...

bazı araştırmacılara göre ayasofya da bu geometrik modele göre inşa edilmiştir. analemmada bir karenin içine ve dışına çizilen daireler planda ve kesitte tasarımın ana hatlarını verir. ayasofya ve süleymaniye de genel olarak aynı taşıyıcı sistem içindedir. * kubbe yükü, dört ayakla taşınan bir baldakene, pandantifler aracılığıyla aktarılmaktadır. pandantifler bitişik kemerler üzerine kurulmuştur. kemerler yükleri ayaklara iletirken yatay ve düşey bileşenler oluşur. düşey yükleri ayaklar karşılarken yatay yükler bir yanda ayaklara bitişik payandalara, diğer yanda ise askı kemerlerine, oradan da yarım kubbeler aracılığıyla payanda destekli dış duvarlara aktarılır. bu aktarma işlemleri iki yapı arasında bazı farklılıklara sahiptir.

daha ayrıntılı bilgi için (bkz: mimar sinan neden bir tasarım dehasıdır? - reha günay)