1.
charles darwin'den 1000 yıl önce evrim fikrini ortaya atan müslüman...*
bbc:
''el cahiz'in en ünlü eseri olan hayvanlar kitabı 350 farklı hayvanın anlatıldığı bir tür ansiklopedi gibi tasarlanmış. bu kitapta yazarın dile getirdiği görüşler ise darwin'in evrim teorisi ile çok yakın benzerlikler içeriyor.
"hayvanlar, varoluşlarını sürdürmek ve mevcut kaynaklar için, başkasına yem olmamak ve üreyebilmek için bir mücadele yürütürler" diyen el cahiz şöyle sürdürür:
"çevre faktörleri canlıların hayatta kalabilmesi için yeni özellikler geliştirmesinde, dolayısıyla onların yeni türlere dönüşmesinde rol oynar. hayatta kalmayı ve üremeyi başaran hayvanlar başarılı özelliklerini yavrularına geçirirler."
el cahiz, canlılar aleminin hayatta kalabilmek için sonsuz bir mücadele olduğunu ve daima bazı türlerin diğerlerinden daha güçlü olduğunu açıkça ifade ediyor.
el cahiz'e göre, hayatta kalabilmek için hayvanlar yiyecek bulma, başkasına yem olmama ve çoğalma bakımından diğer türlerle rekabet etmek zorundaydılar ve bu onları her bir nesilde biraz değişmeye zorluyordu.
bu düşünceler el cahiz'den sonra gelen müslüman düşünürleri de etkiledi. el farabi, el arabi, el biruni ve ibn-i haldun gibi büyük düşünürler onun çalışmalarını okudu ve etkilendi.
pakistan'ın "manevi babası" diye anılan muhammed ikbal, 1930'da yayımlanan toplu yazılarında, "hayvanların hayatlarında göçler ve çevre değişiklikleriyle meydana gelen değişimlerin önemine işaret eden el cahiz olmuştur" diyerek onun önemine işaret eder.
buna karşılık, darwin'in, arapça bildiği ya da el cahiz'in çalışmalarından haberdar olduğu yönünde somut bir kanıt yok.
kaynak:
www.google.com/amp/s/www.bb...
vikipedi:
afrikalı-arap natüralist, evrimci yazar ve bilim insanı.
kitab el-hayavan (evimden bahsettiği kitabı), 350'den fazla hayvan türünü şiirsel anlatım, anekdotlar ve atasözleri ile açıklayan ve tanımlayan ansiklopedik bir eserdir.
kitapta el-câhiz doğal çevrenin hayvanlar üzerindeki etkisinden söz etmiş ve bir evrim kuramı geliştirmişti. çevrenin bir hayvanın hayatta kalma olasılığına etkilerini incelemiştir. kitapta el-cahiz besin zincirlerinden de, örneklerle, bahsetmiş ve böylece bu kavramdan bahseden ilk kişi olmuştur.
çevresel determinizmin ilk taraftarlarından olan el-cahiz, çevre koşullarının belirli bir topluluğun bireylerinin fiziksel karakteristiklerini nasıl belirleyebileceğine de yer vermiş, anlatmıştır. insanların derilerindeki renk çeşitliliğinin, özellikle de siyahilerin, kökenini açıklamak için doğal seçilim ve çevresel determinizm kuramlarını kullanmıştır.
kaynak:
tr.m.wikipedia.org/wiki/El-...
bbc:
''el cahiz'in en ünlü eseri olan hayvanlar kitabı 350 farklı hayvanın anlatıldığı bir tür ansiklopedi gibi tasarlanmış. bu kitapta yazarın dile getirdiği görüşler ise darwin'in evrim teorisi ile çok yakın benzerlikler içeriyor.
"hayvanlar, varoluşlarını sürdürmek ve mevcut kaynaklar için, başkasına yem olmamak ve üreyebilmek için bir mücadele yürütürler" diyen el cahiz şöyle sürdürür:
"çevre faktörleri canlıların hayatta kalabilmesi için yeni özellikler geliştirmesinde, dolayısıyla onların yeni türlere dönüşmesinde rol oynar. hayatta kalmayı ve üremeyi başaran hayvanlar başarılı özelliklerini yavrularına geçirirler."
el cahiz, canlılar aleminin hayatta kalabilmek için sonsuz bir mücadele olduğunu ve daima bazı türlerin diğerlerinden daha güçlü olduğunu açıkça ifade ediyor.
el cahiz'e göre, hayatta kalabilmek için hayvanlar yiyecek bulma, başkasına yem olmama ve çoğalma bakımından diğer türlerle rekabet etmek zorundaydılar ve bu onları her bir nesilde biraz değişmeye zorluyordu.
bu düşünceler el cahiz'den sonra gelen müslüman düşünürleri de etkiledi. el farabi, el arabi, el biruni ve ibn-i haldun gibi büyük düşünürler onun çalışmalarını okudu ve etkilendi.
pakistan'ın "manevi babası" diye anılan muhammed ikbal, 1930'da yayımlanan toplu yazılarında, "hayvanların hayatlarında göçler ve çevre değişiklikleriyle meydana gelen değişimlerin önemine işaret eden el cahiz olmuştur" diyerek onun önemine işaret eder.
buna karşılık, darwin'in, arapça bildiği ya da el cahiz'in çalışmalarından haberdar olduğu yönünde somut bir kanıt yok.
kaynak:
www.google.com/amp/s/www.bb...
vikipedi:
afrikalı-arap natüralist, evrimci yazar ve bilim insanı.
kitab el-hayavan (evimden bahsettiği kitabı), 350'den fazla hayvan türünü şiirsel anlatım, anekdotlar ve atasözleri ile açıklayan ve tanımlayan ansiklopedik bir eserdir.
kitapta el-câhiz doğal çevrenin hayvanlar üzerindeki etkisinden söz etmiş ve bir evrim kuramı geliştirmişti. çevrenin bir hayvanın hayatta kalma olasılığına etkilerini incelemiştir. kitapta el-cahiz besin zincirlerinden de, örneklerle, bahsetmiş ve böylece bu kavramdan bahseden ilk kişi olmuştur.
çevresel determinizmin ilk taraftarlarından olan el-cahiz, çevre koşullarının belirli bir topluluğun bireylerinin fiziksel karakteristiklerini nasıl belirleyebileceğine de yer vermiş, anlatmıştır. insanların derilerindeki renk çeşitliliğinin, özellikle de siyahilerin, kökenini açıklamak için doğal seçilim ve çevresel determinizm kuramlarını kullanmıştır.
kaynak:
tr.m.wikipedia.org/wiki/El-...
devamını gör...
2.
asıl adı ebu osman amr el kenani el basri olup 776 yılında doğan "mütezile" hareketine mensup basralı bilim insanıdır. "el cahiz" ismi aynı zamanda patlak göz anlamına gelen lakabıdır. hayatını kütüphanesindeki kitapların üzerine devrilmesi ile kaybetmiştir.
yaşamı boyunca 200 kadar kitap yazmıştır. kitab-ül hayvan eserinde bir çok hayvan türünü incelemiş canlı çeşitliliğini evrim ve doğal seleksiyon kavramları ile açıklamıştır.
el cahizin görüşleri, günümüzde bir müslümanın evrimi savunmasını islamın çağa uydurulması olarak yorumlayan kişileri, darwin'den daha eski tarihte çevreyi ve canlılığı benzer şekilde ifade etmiş olması ile çürütmektedir.
yaşamı boyunca 200 kadar kitap yazmıştır. kitab-ül hayvan eserinde bir çok hayvan türünü incelemiş canlı çeşitliliğini evrim ve doğal seleksiyon kavramları ile açıklamıştır.
el cahizin görüşleri, günümüzde bir müslümanın evrimi savunmasını islamın çağa uydurulması olarak yorumlayan kişileri, darwin'den daha eski tarihte çevreyi ve canlılığı benzer şekilde ifade etmiş olması ile çürütmektedir.
devamını gör...