1.
m.s. 4-6. yüzyılda hindistan'da oynanan, gupta imparatorluğu'nda türetilmiş, satrancın atası olduğu kabul edilen oyun. menşeinin hint ordusu olduğu tahmin ediliyor zira ordu dizilişi çaturanga dizilişi ile aynı imiş; filler, atlar, savaş arabaları ve piyadeler. bu vesile ile izleyiniz
çatur sanskritçede "dört" ve anga "kısım, kol" anlamına gelen sözcükler.
tıpkı satranç gibi açık ve koyu renkte 64 kareye bölünmüş bir oyun tahtasında, 16'sı açık 16'sı koyu renk 32 taşla oynanan oyunun amacı rakibin rajasını almaktır.
1790'ın taşları; fil, savaş arabası, süvari, piyade.
chaturanga'nın kesin kuralları bilinmiyor olmasına rağmen tarihçiler, oyunun satranca benzer kuralları olduğunu varsayıyor. buna göre ràja, şaha; mantri, vezire, ratha, kaleye; gaja, file; aşva, ata ve padàti, piyona denk gelir. satrançtan farklı olarak dizilişte, rajalar şahlarla karşılıklı değildir.
chaturanga, hindistan'a gelenler tarafından iran'a geçiyor ve sasani soylularının bir eğlencesi haline geliyor. adı sasani imparatorluğu’nun çöküşünden sonra arap yönetimi altındaki yeni iran’da, shatranj halini alıyor. bunun nedeni arapçada "ch" sesinin olmayışıdır.
shatranj, modern satrançla çaturanga arasında bir yerde; bir versiyon denilebilir. persçede "kral" anlamına gelen "şah" shatranjda da rakibin almakla tehdit edildiği taş. "şah mat!" şahın hareket edebileceği yer kalmadığında "şah çaresiz" anlamına gelen bir nida.
mat sözcüğü, arapça, māta (مَاتَ), yani "öldü" sözcüğünden geliyor.
kaynak
kaynak
çatur sanskritçede "dört" ve anga "kısım, kol" anlamına gelen sözcükler.
tıpkı satranç gibi açık ve koyu renkte 64 kareye bölünmüş bir oyun tahtasında, 16'sı açık 16'sı koyu renk 32 taşla oynanan oyunun amacı rakibin rajasını almaktır.
1790'ın taşları; fil, savaş arabası, süvari, piyade.
chaturanga'nın kesin kuralları bilinmiyor olmasına rağmen tarihçiler, oyunun satranca benzer kuralları olduğunu varsayıyor. buna göre ràja, şaha; mantri, vezire, ratha, kaleye; gaja, file; aşva, ata ve padàti, piyona denk gelir. satrançtan farklı olarak dizilişte, rajalar şahlarla karşılıklı değildir.
chaturanga, hindistan'a gelenler tarafından iran'a geçiyor ve sasani soylularının bir eğlencesi haline geliyor. adı sasani imparatorluğu’nun çöküşünden sonra arap yönetimi altındaki yeni iran’da, shatranj halini alıyor. bunun nedeni arapçada "ch" sesinin olmayışıdır.
shatranj, modern satrançla çaturanga arasında bir yerde; bir versiyon denilebilir. persçede "kral" anlamına gelen "şah" shatranjda da rakibin almakla tehdit edildiği taş. "şah mat!" şahın hareket edebileceği yer kalmadığında "şah çaresiz" anlamına gelen bir nida.
mat sözcüğü, arapça, māta (مَاتَ), yani "öldü" sözcüğünden geliyor.
kaynak
kaynak
devamını gör...