1.
conguluz olarak da telaffuz edilen kötücül efsanevi yaratık. anlatılara göre kış zamanı ortaya çıkarmış ve kurbanlarını tanıdıkları birinin sesini taklit ederek kandırırmış. özellikle yozgat ahalisinin eskileri ile konuştuğunuzda, bu yaratığa dair anlatılan hikâyeleri hatırladıklarını görüyorsunuz. genelde çocukları korkutmak için kullanılan bu varlıkla ilgili benim konuştuğum insanlar şunları ifade etmişti; senenin belirli bir zamanı, çocuklar congoloz'a yakalanmamak için renkli kıyafetler giyer ve evlerden bulgur toplayarak, bir dere kenarına bu topladıkları bulgurları bırakırlar. böylece congoloz beslenmiş olur ve özellikle çocuklara musallat olması engellenir. ayrıca köylerdeki insanlar congoloz'dan congoz diye bahsediyorlar.
aynı zamanda hasan özbaş'ın ''yozgat'ta congolos'' türk folklor araştırmaları adlı eserinde congolos olarak da bilindiği yazıyor. yani telaffuzlar farklılık gösteriyor. onun anlatımına göre ise yine kış bastırdığında bu yaratık ortaya çıkarmış ve insanların evlerine musallat olarak yiyecekleri aşa ve erzaklarına işeyip, kusarmış. yani pis bir yaratık. nimetle sorunu var deyyusun. hasan özbaş, yaratığın kurbanlarına uykuda musallat olduğunun altını çiziyor. yani yozgat'taki inanış bu şekilde. sesiyle etkisi altına aldığı kurbanını ayazda izbe bir yere götürüyor ve donarak ölmelerine sebep oluyor. yine anlatılanlara göre bu uyurgezerlik halinden kurtularak canını kurtaranlar olmuş falan filan fişman. aslında bu yaratığa dair anlatılan efsanelerin arkasında da türk mitolojisi var. çünkü benzer hikâyeleri altay anlatılarında da bulmak mümkün. misal bu arkadaşı karadeniz de ve özellikle hemşin'de biraz farklı anlatıyorlar. yine kışın ortaya çıkıyor ama bu sefer sorgucu bir kimliğe bürünüyor. gecenin bir yarısı karşısına çıktığı insanlara sorular soruyor ve cevap alamazsa, karşısındakini tarak ile yaralıyor ya da öldürüyor. neden tarak kullanıyor, o kısımda biraz enteresan. yani tarakla da adam öldürmezsin be birader. kötücül bir ruhsun falan ama tarak orada biraz eğreti duruyor. vardır illa ki geçerli bir sebebi. belki de berber olmak istiyordu garibim. bu arkadaşın çocukluğuna inmek falan lazım ama öte alem ile ilgilenen psikiyatr bulmakta mesele. neyse bu arkadaşa içinde kara geçen cümlelerle cevap vermeniz lazım yoksa hapı yutuyorsunuz. hatta onun geleceği dönemlerde evlerin, ambarların kapısı kömür tozu ile siyaha bulanırmış ki, millete tebelleş olmasın.
özetle congolozun kışın ortaya çıktığı konusunda herkes hem fikir. yozgatlılara göre biraz pis bir yaratık. karadenizlilere göre ise sorgucu psikopat. winter is coming. ayık olun. izmirliler için herhangi bir problem yok. siz çiğdem çitleyip, gevrek yiyip bu arkadaşa yeni bir isim bulabilirsiniz.
aynı zamanda hasan özbaş'ın ''yozgat'ta congolos'' türk folklor araştırmaları adlı eserinde congolos olarak da bilindiği yazıyor. yani telaffuzlar farklılık gösteriyor. onun anlatımına göre ise yine kış bastırdığında bu yaratık ortaya çıkarmış ve insanların evlerine musallat olarak yiyecekleri aşa ve erzaklarına işeyip, kusarmış. yani pis bir yaratık. nimetle sorunu var deyyusun. hasan özbaş, yaratığın kurbanlarına uykuda musallat olduğunun altını çiziyor. yani yozgat'taki inanış bu şekilde. sesiyle etkisi altına aldığı kurbanını ayazda izbe bir yere götürüyor ve donarak ölmelerine sebep oluyor. yine anlatılanlara göre bu uyurgezerlik halinden kurtularak canını kurtaranlar olmuş falan filan fişman. aslında bu yaratığa dair anlatılan efsanelerin arkasında da türk mitolojisi var. çünkü benzer hikâyeleri altay anlatılarında da bulmak mümkün. misal bu arkadaşı karadeniz de ve özellikle hemşin'de biraz farklı anlatıyorlar. yine kışın ortaya çıkıyor ama bu sefer sorgucu bir kimliğe bürünüyor. gecenin bir yarısı karşısına çıktığı insanlara sorular soruyor ve cevap alamazsa, karşısındakini tarak ile yaralıyor ya da öldürüyor. neden tarak kullanıyor, o kısımda biraz enteresan. yani tarakla da adam öldürmezsin be birader. kötücül bir ruhsun falan ama tarak orada biraz eğreti duruyor. vardır illa ki geçerli bir sebebi. belki de berber olmak istiyordu garibim. bu arkadaşın çocukluğuna inmek falan lazım ama öte alem ile ilgilenen psikiyatr bulmakta mesele. neyse bu arkadaşa içinde kara geçen cümlelerle cevap vermeniz lazım yoksa hapı yutuyorsunuz. hatta onun geleceği dönemlerde evlerin, ambarların kapısı kömür tozu ile siyaha bulanırmış ki, millete tebelleş olmasın.
özetle congolozun kışın ortaya çıktığı konusunda herkes hem fikir. yozgatlılara göre biraz pis bir yaratık. karadenizlilere göre ise sorgucu psikopat. winter is coming. ayık olun. izmirliler için herhangi bir problem yok. siz çiğdem çitleyip, gevrek yiyip bu arkadaşa yeni bir isim bulabilirsiniz.
devamını gör...
2.
#1447429
congoloz diye bir türk mit'i hiç duymamıştım.
kaplumbağanın yaşından dolayı, bunadığını düşünerek birde kendim bakayım dedim.
yaşından dolayı bilirmiş meğersem...
neden? çünkü eski bir pagan inanışı imiş. kafkasya ve doğu bölgelerinde rumi takvim baz alınarak yapılan, yeni yıl kutlamalarında anılan, ''soğukların canavarı'' olarak nitelendirilirmiş. soğukların artması, yada karadenizde fırtınaların çıkması bu canavar sebebiyle olurmuş.
bir şey daha öğrendik hamdolsun.
halen var mı acep bu kutlama biçimi merak ettim.?
yoksa gömülüp giden geleneklerden biri mi?
dergipark.org.tr/tr/downloa...
congoloz diye bir türk mit'i hiç duymamıştım.
kaplumbağanın yaşından dolayı, bunadığını düşünerek birde kendim bakayım dedim.
yaşından dolayı bilirmiş meğersem...
neden? çünkü eski bir pagan inanışı imiş. kafkasya ve doğu bölgelerinde rumi takvim baz alınarak yapılan, yeni yıl kutlamalarında anılan, ''soğukların canavarı'' olarak nitelendirilirmiş. soğukların artması, yada karadenizde fırtınaların çıkması bu canavar sebebiyle olurmuş.
bir şey daha öğrendik hamdolsun.
halen var mı acep bu kutlama biçimi merak ettim.?
yoksa gömülüp giden geleneklerden biri mi?
dergipark.org.tr/tr/downloa...
devamını gör...
3.
kıbrıs havalisinde goncoloz diye de bilinir. çocukları korkutmak için ya da kış geceleri elektrik olmadığında soba başındakileri havaya sokmak için birebirdir.
devamını gör...