dandy

charles baudelaire ile özdeşleşen moda temelli sanat akımı. genel olarak dönemin avrupa'sında yaşayan orta düzey gelir seviyesine sahip ve çoğunlukla er bireylerin hedonizmi merkeze alarak giyim/yaşam/ilgi ve odaklarını daha üst sınıflara aitmiş gibi yapılandırmaları ve kendilerini bu doğrultuda geliştirmeleri demektir. basit bir anlatımla iyi giyinmek ve iyi yaşamak sadece zenginlerin değil herkesin hakkıdır ve gerekiyorsa bu uğurda fedakarlıklar yapılmalıdır diye düşünürler. dandizm ingiltere'de ortaya çıkmış olsa da fransız devrimi ve devam eden süreçte tüm avrupa'yı etkisi altına almış, sanat dünyasına yön vermiştir. hakkında tamamen tesadüfi bir şekilde, yanlış hatırlamıyorsam dandyism isminde bir belgesel izlemiştim üniversitenin başlarında. aradım ama bulamadım. ilk bakışta züppe, hovarda, umursamaz görünen bu günümüz "tikilerinin" avrupa entelektüelitesini ne kadar derinden etkilediğini görmek çok şaşırtmıştı beni. aslında konu tabi ki toplumsal değişim rüzgarı. 18. yüzyıl avrupası tamamen bu itkinin etkisindeyken her şeyden beslenmiş doğru ama tiyatronun, görsel sanatların insanların hayatında bu kadar merkezde olduğu bir dönemde halkın arasında olan ve sosyo-ekonomik olarak çok da ayrışmamış bir kesmin okuduklarından/izlediklerinden esinlenip bu akımı benimsemesi, bunu yaşam şekillerinin tamamına yansıtmaları sonra da izledikleri içeriklere yön verecek kadar güçlenmiş, yayılmış olmaları nereden baksan etkileyici. dandizm bir sosyo-politik başkaldırı aynı zamanda. eşitlikçi bir temeli baz alıyor. dandy'ler idealarını gerçeklemek için büyük bedeller ödemiş, hem sanat çevreleri hem de halk tarafından büyük ölçüde alay edilmiş/dışlanmış bir kesim çünkü. estetiğin sadece kıyafetlere değil tüm yaşama sirayet ettirilmesi gerektiğini savunan baudelaire, dandizmi aşağılamadan tanımlayan ilk sanatçı ve en ünlü dandy sayılıyor. öyle işte.