1.
glasiyal dönem:
glasiyal kelime anlamı olarak “buzullaşma” demektir.
dünya ikliminin uzun yıllar boyunca normalden çok daha soğuk olması durumunu açıklar. buzul çağı (ice age) ile karıştırılmaması noktasına özellikle dikkat çekmek istiyorum.
buzul çağı milyonlarca yıl süren çok uzun bir dönemdir. glasiyal dönem sadece buzul çağı içinde ayrı bir dönemdir.
glasiyal dönemlerde ortalama sıcaklıklar hızla düşer, deniz 200 metreye kadar geri çekilir. özellikle amerika kıtası, asya kıtası ve avrupa kıtası buzlarla kaplanır. canlılığın yaşam şeklini değiştiren bir etki olur.
son glasiyal dönem günümüzden 18000-20000 yıl önce yaşandı.
interglasiyal dönem:
interglasiyal kelime anlamı olarak buzullaşma arası demektir.
hala devam eden buzul çağında (çok ilginç evet, hala buzul çağındayız) glasiyal döneme göre daha sıcak olan dönemdir.
en büyük yapıcı özelliği biyoçeşitliliğin artmasıdır.
günümüzde “holosen” (holocene) olarak isimlendirilen ve yaklaşık 12000 yıl önce başlayan interglasiyal dönem etkilidir.
peki bu değişimler neden oluyor?
hangi sebeple buzul çağında yaşanan dönemler değişiyor? gelin biraz bundan bahsedelim.
dönem değişimlerinin en büyük üç sebebi:
milankoviç döngüleri
güneşte yaşanan aktiviteler
sera gazları
milankoviç döngüleri:
eksantriklik döngüsü: dünyanın yörüngesinin çok uzun yıllar içinde değişmesine bağlı olan döngüdür. dünya bazen yuvarlağa daha yakın, bazen de eliptik bir yörüngeyle döner. eliptik özellik arttıkça güneşten alınan enerji verimsiz olur. gezegenin soğuma eğilimi artar.
eksen eğikliği: mevsimlerin değişiminden sorumlu olan döngü. çok detaya inmeyeceğim.
presesyon: dünyanın kendi ekseninde topaçvari bir hareketle sarsılması.
güneş aktivitesi:
güneşten alınan enerji her zaman sabit değildir. güneş patlamaları, füzyon tepkimeleri, lekeler, güneş içinde oluşan anlık sönmeler gibi durumlar güneşin verdiği enerjiyi değiştirir. kısa vadeli bir etkisi yoktur. ancak uzun vade de her iki buzul çağı döneminin etkisini artırıp azaltabilecek güçtedir.
sera gazları:
sera gazları veya sera gazı etkisi buzul çağı dönemleri için bir katalizör ve güçlendirici etkisi görmektedir.
kısaca yeryüzünden yayılan ısının tutulması olayıdır.
okuyanlara teşekkür ederim. bilgi yanlışlığı varsa lütfen uyarın, editleyeyim.
glasiyal kelime anlamı olarak “buzullaşma” demektir.
dünya ikliminin uzun yıllar boyunca normalden çok daha soğuk olması durumunu açıklar. buzul çağı (ice age) ile karıştırılmaması noktasına özellikle dikkat çekmek istiyorum.
buzul çağı milyonlarca yıl süren çok uzun bir dönemdir. glasiyal dönem sadece buzul çağı içinde ayrı bir dönemdir.
glasiyal dönemlerde ortalama sıcaklıklar hızla düşer, deniz 200 metreye kadar geri çekilir. özellikle amerika kıtası, asya kıtası ve avrupa kıtası buzlarla kaplanır. canlılığın yaşam şeklini değiştiren bir etki olur.
son glasiyal dönem günümüzden 18000-20000 yıl önce yaşandı.
interglasiyal dönem:
interglasiyal kelime anlamı olarak buzullaşma arası demektir.
hala devam eden buzul çağında (çok ilginç evet, hala buzul çağındayız) glasiyal döneme göre daha sıcak olan dönemdir.
en büyük yapıcı özelliği biyoçeşitliliğin artmasıdır.
günümüzde “holosen” (holocene) olarak isimlendirilen ve yaklaşık 12000 yıl önce başlayan interglasiyal dönem etkilidir.
peki bu değişimler neden oluyor?
hangi sebeple buzul çağında yaşanan dönemler değişiyor? gelin biraz bundan bahsedelim.
dönem değişimlerinin en büyük üç sebebi:
milankoviç döngüleri
güneşte yaşanan aktiviteler
sera gazları
milankoviç döngüleri:
eksantriklik döngüsü: dünyanın yörüngesinin çok uzun yıllar içinde değişmesine bağlı olan döngüdür. dünya bazen yuvarlağa daha yakın, bazen de eliptik bir yörüngeyle döner. eliptik özellik arttıkça güneşten alınan enerji verimsiz olur. gezegenin soğuma eğilimi artar.
eksen eğikliği: mevsimlerin değişiminden sorumlu olan döngü. çok detaya inmeyeceğim.
presesyon: dünyanın kendi ekseninde topaçvari bir hareketle sarsılması.
güneş aktivitesi:
güneşten alınan enerji her zaman sabit değildir. güneş patlamaları, füzyon tepkimeleri, lekeler, güneş içinde oluşan anlık sönmeler gibi durumlar güneşin verdiği enerjiyi değiştirir. kısa vadeli bir etkisi yoktur. ancak uzun vade de her iki buzul çağı döneminin etkisini artırıp azaltabilecek güçtedir.
sera gazları:
sera gazları veya sera gazı etkisi buzul çağı dönemleri için bir katalizör ve güçlendirici etkisi görmektedir.
kısaca yeryüzünden yayılan ısının tutulması olayıdır.
okuyanlara teşekkür ederim. bilgi yanlışlığı varsa lütfen uyarın, editleyeyim.
devamını gör...