hata yapınca utanma duygusu oluşan insanlara hasret kalmak

devir öyle bir devir ki, kimse utanmıyor, kimsenin yüzü kızarmıyor.

özür dileyebilmek kadar yüce bir erdem var mı bilmiyorum. özür dilemeyi zayıflık olarak görenler bile var. yazık, çok yazık.

heppp ''z kuşaaaa'' yüzünden, uşağam...

hata yaptığımda utanma duygusu, her zaman üzerimde ağırlık bırakırdı. ergenlik dönemimden hatırlıyorum, daha genç bir kızken, utanınca suratım pespembe olur, alnım terler, yüzümde adeta bir yangın hissederdim. beyaz tenli olduğum için kızarıklık hemen ortaya çıkardı ve ben her seferinde daha da panik olurdum.

o zamanlar sosyal fobim vardı diyebilirim, utanmaktan utanır, görünmez olmaya çalışırdım. öğretmenler soru sorduğunda parmak kaldırmaz, kalabalığın içinde kaybolmaya çalışırdım. kendim için korkunç olan o his, başkaları için çoğu zaman sevimli görünürdü. bu farkı fark etmek, hem utanmanın hem de insan ilişkilerinin ne kadar karmaşık olduğunu öğretmişti bana.

şimdi artık utanmak duygusu bana yabancı geliyor. yüzüm köseleye dönmüş gibi, o eski pembe yanaklar, alnımdaki terler yok. ama toplum benden çok daha hızlı bir dönüşüm geçirdi. utanan insanlar, gençler azaldı sanki. hata yaptığında suratının alev alev yanmasını saklayamayan, başkalarının gözünde kendini küçük hissetmekten utanıp görünmez olmaya çalışanlar neredeyse yok artık.

her şey hızlandı, maskeler çoğaldı.. kırılganlıklar gizlendi, mahcup halleri göstermek riskli hale geldi. insanlar, utanmak yerine çabucak savunmaya geçiyor, hemen tepki veriyor ya da duygularını filtreliyor. o eski utanma anlarının masumiyeti, o içten ve samimi kırılganlık, kaybolmuş gibi..

daha stajyer öğrenciyken, bir hastaya uzun süre müdahale ettikten sonra hasta vefat etmişti. orada bulunan kıdemli bir asistan abi, böyle yüzüme bakıp ciddi ciddi; senin yüzünden böyle oldu farkında mısın demişti. cevap verememiştim ama benim yaptığım ya da yapmadığım ne ile ilgisi olabilir diye düşünürken ateşin kulaklarımdan dışarı doğru çıktığını hissetmiştim birkaç dakika içinde.

beş dakika benimle böyle uğraşmaya devam ettikten sonra aynı ciddiyetle şey dedi; bilerek öyle söyledim, senlik bir şey yok merak etme. ama bak bu özelliğini sakın kaybetme, artık kızaran insan kalmadı ortalıkta.

aynen aynen, bir beş dakika katil olduğumu hissettim ama sorun yok, sosyal deney falan, mükemmel.

içinde bulunduğumuz zaman güzel erdemlerden uzak, istediğini elde etmek için her yolun mübah olduğu bir anlayışı pompalıyor maalesef. etrafımıza bakınca hep güçlü stereotiplerle karşılaşıyoruz ve bunun haklı gibi gösterilip insanlara sunulması artık sıradan olmuş.

en kötüsü de insanın insana saygısı kalmamış, temel görgü kurallarından uzaklaşmışız toplum olarak özür dilemenin, hoşgörülü davranmanın sürekli eziklik olarak görüldüğü yerde böyle de utanma duygusundan yoksun, yozlaşmış bir toplum çıkıyor ortaya.

utanç ve suçluluk, öyle sömürülen iki duygu oldu ki, insanlar artık bu duyguları kendilerinde tamamen yok etmek için ellerinden geleni yaptılar. yani sosyal ilişkiler, insanlara asla utanmaması ve suçlu hissetmemesi gerektiğini söyledi..

çünkü utanan ve kendini suçlu hisseden biri, zaten otomatik olarak “suçlu” olarak görüldü. utananlar “zayıf” olarak etiketlendi. suçluluk hissedenler ise “suçlu oldukları düşüncesiyle” toplumdan dışlandı. nihayetinde suçlu hissettirilenler gerçekten suçlu oldu ama suçlu hissetmeyi bıraktı, utananlar da ya tamamen soyutlanıp sosyal yaşamdan uzaklaştı ya da bu duygularını tamamen öldürdüler.

biraz da insanın kendini görmesi gerek.

ortada karınca kadar bir hata varsa bendedir. ne yaptımsa zaten kimseyi mutlu da edememişimdir. ne allah'a kul, ne kuluna yâr oldum.
söylenen tüm sözler, sitayişler yalan, kimseye inanmıyorum bıraktım, bırakalı çok oldu. böylesi bir bedenin yaşaması da allah'ın kendi takdiri, uyandırma diyorum sabaha, uyandırıyor.

ruh? ruh çoktan ölüler âleminde, mezarlık heykellerinin arasında.