insula

insula, antik roma'da (çoğu kez caddeler ile çevrilmiş) çok katlı (genellikle 6-7 katlı) bir yapı çeşididir. insula, latince ada kelimesinden türetilmiştir. bunun sebebi ise binaların kuş bakışından adacıklar şeklinde görünmesidir. bu yapılarda alt katlar alışveriş ve taverna amaçlı kullanılırken, üst katlar konaklama amaçlı yapılmıştır. romalılar bu yapılar ile çok katlı yapı yapan ilk uygarlık olmuşlardır.
roma kentlerinde oluşan ciddi derecedeki şehirleşme, merkeze yakın konaklama yerlerine yoğun bir talep oluşturduğu için bu bölgelerdeki özel evlerin değeri çok artmış ve günümüzdeki apartman benzeri bu yapılar oluşmuştur. bu amaca uygun olması için yapılan bu yapılar yapılırken olabildiğince masraftan kaçınılmıştır. bu nedenden ötürü, dönemin satirik edebi eserlerinde bu yapılar yıkılmaya ve yangınlara karşı olan zayıflıkları ile geçmektedir. üst katlardaki odalar (özellikle yangın gibi durumlarda) güvenli olmaması sebebiyle daha ucuza kiralanmaktaydı.
insulalar altı veya yedi katlı olarak inşa edilmekteydi. sık sık yaşanan yangın ve yıkılmalar sebebiyle imparator augustus buna bir önlem olması için yaklaşık 20 metre (70 roma feeti) ile yüksekliği kısıtlamış, büyük roma yangını'ndan sonra ise imparator neron tarafından yükseklik 18 metreye (60 roma feeti) kadar düşürülmüştür. kat ve yükseklik kısıtlaması gelmeden önce ise sekiz ve dokuz kata kadar yapılmış yapılarada rastlamaktayız. 6-7 katlı tek bir insulada, 400 metrekarede 40 kadar kişi yaşayabilmekteydi.