1.
kaşer kurallarının tümü anlamına gelen ve bunun da domuz eti yememek, kanlı yiyeceklerden uzak durmak, etle sütü bir arada pişirmemek gibi çok ayrıntılı musevi beslenme kuralları anlamına gelen sözcük.
devamını gör...
2.
yahudi mutfak kurallarıdır. yenmesi dinen caiz olan yiyecekler kaşer veya koşer yani bizdeki helal, caiz olmayan yiyecekler ise terefa olarak adlandırılır.
oldukça detaylı olan bu mutfak kuralları saf olan ve olmayanı ayırma üzerine kuruludur.
kaşerut/koşerat kurallarına göre domuzun, yırtıcı kuşlar ve hayvanların, kemirgen hayvanların yenmesi haramdır.
yenebilecek diğer hayvanlar önce muayeneden geçirilir ve sağlıklı olup olmadığı kontrol edilir. daha sonra şohet adı verilen, bu alanda eğitim almış kişilerce usulüne uygun olarak kesilir. et kesildikten sonra -kan içme yasağından- ötürü kanı tamamen akıtılmalıdır. bununla ilgili kesilen etlerin tuza yatırıldığına dair bir bilgi de okumuştum ama hepsi için geçerli mi emin değilim. iç organların tüketilebilmesi için ise kesimden sonra ayriyeten onların da kontrolden geçmesi gerekir.
bir diğer kural et ve sütün bir arada tüketilmemesi. bu noktada şuna da değineyim:
etliye sütlüye karışmaz deyimi buradan geliyor. yani et ile sütü bir arada tüketene tüketmeyene karışmaz, kimsenin işine karışmaz anlamında.
bu sebeple sözlükte açılmış olan etliye sütlüye dokunmamak başlığı gibi kullanıldığında deyim yanlış kullanılmış oluyor. neyse konumuza dönelim sevgili cemaat.
et ile sütün aynı anda tüketilemeyeceği gibi et ürünü ile süt ürünü gıdaların aynı kapta pişirilmesi ya da tüketilmesi de yasaktır. yani et için ayrı tencere, tava, tabak, çanak; süt için ayrı tencere, tava, tabak, çanak bulunması gerekir. et ve süt dışında kalan gıdalaraparve denir ve bu grup için ayrı bir düzenleme bulunmaz.
eğer süt ürünü bir gıda tüketildiyse ağız çalkalanmalı, üzerine parve grubundan bir gıda tüketilmeli ve bir saat beklenmelidir. ancak et yendiyse bekleme süresi 6 saattir. bunun sebebi ise etin lif lif ayrılabilen ve dişlerin arasına sıkışabilen bir madde olmasından kaynaklanır. ancak altı saat sonra kalıntı tamamen kaybolur.
et ve süt ile ilgili yasak benim çok ilgimi çekmişti. sebebi: tevrat’ta 3 defa tekrarlanan “sizler, bir çocuğun anne sütünü kaynatmayasınız. ifadesinden kaynaklanıyor. yani koyun eti ile süt içtiğinizde, kuzunun hakkı gaspedilmiş gibi düşünülüyor.
daha o kadar çok detay var ki meraklısı için şuraya bir makale bırakıyorum:
musevîlik’te koşer kanunu
oldukça detaylı olan bu mutfak kuralları saf olan ve olmayanı ayırma üzerine kuruludur.
kaşerut/koşerat kurallarına göre domuzun, yırtıcı kuşlar ve hayvanların, kemirgen hayvanların yenmesi haramdır.
yenebilecek diğer hayvanlar önce muayeneden geçirilir ve sağlıklı olup olmadığı kontrol edilir. daha sonra şohet adı verilen, bu alanda eğitim almış kişilerce usulüne uygun olarak kesilir. et kesildikten sonra -kan içme yasağından- ötürü kanı tamamen akıtılmalıdır. bununla ilgili kesilen etlerin tuza yatırıldığına dair bir bilgi de okumuştum ama hepsi için geçerli mi emin değilim. iç organların tüketilebilmesi için ise kesimden sonra ayriyeten onların da kontrolden geçmesi gerekir.
bir diğer kural et ve sütün bir arada tüketilmemesi. bu noktada şuna da değineyim:
etliye sütlüye karışmaz deyimi buradan geliyor. yani et ile sütü bir arada tüketene tüketmeyene karışmaz, kimsenin işine karışmaz anlamında.
bu sebeple sözlükte açılmış olan etliye sütlüye dokunmamak başlığı gibi kullanıldığında deyim yanlış kullanılmış oluyor. neyse konumuza dönelim sevgili cemaat.
et ile sütün aynı anda tüketilemeyeceği gibi et ürünü ile süt ürünü gıdaların aynı kapta pişirilmesi ya da tüketilmesi de yasaktır. yani et için ayrı tencere, tava, tabak, çanak; süt için ayrı tencere, tava, tabak, çanak bulunması gerekir. et ve süt dışında kalan gıdalaraparve denir ve bu grup için ayrı bir düzenleme bulunmaz.
eğer süt ürünü bir gıda tüketildiyse ağız çalkalanmalı, üzerine parve grubundan bir gıda tüketilmeli ve bir saat beklenmelidir. ancak et yendiyse bekleme süresi 6 saattir. bunun sebebi ise etin lif lif ayrılabilen ve dişlerin arasına sıkışabilen bir madde olmasından kaynaklanır. ancak altı saat sonra kalıntı tamamen kaybolur.
et ve süt ile ilgili yasak benim çok ilgimi çekmişti. sebebi: tevrat’ta 3 defa tekrarlanan “sizler, bir çocuğun anne sütünü kaynatmayasınız. ifadesinden kaynaklanıyor. yani koyun eti ile süt içtiğinizde, kuzunun hakkı gaspedilmiş gibi düşünülüyor.
daha o kadar çok detay var ki meraklısı için şuraya bir makale bırakıyorum:
musevîlik’te koşer kanunu
devamını gör...