kimlik üzerinden puan dağıtmak

yeni tanıştığın birini; ne yaptığına, ne bildiğine, nasıl davrandığına bakmadan daha kapıdan girer girmez puanlamaktır. bazı ortamlarda, birisi içeri adımını atar atmaz “bizden mi?” diye bir gbt başlar; memleketi, mahallesi, tuttuğu takım, mezun olduğu okul, siyasi tonu, hatta şivesi, vs… hepsi hızlı hızlı yoklanır, sorgulanır ve bu taramanın sonunda genellikle peşin hükümle bir etiket yapıştırılır.

yeni gelen kişi çoğunluğun hoşuna giden şeyleri düşünüyor ya da söylüyorsa hemen: “ne kadar düzgün çocuk” olur; aynı yerden konuşmayanlar ise “ne boş konuşuyor” diye küçümsenir. böyle olunca da; liyakat, emek, nezaket geri plana itilir; asıl ölçü, kişinin hangi kutuya ait olduğuna dönüşür.

ilişkiler bu mantıkla kuruldukça; sohbet de iş de adalet de çürür; çünkü herkes kendini geliştirmeye değil, doğru etiketi taşımaya ve doğru çevreye yanaşmaya çalışır. işin en acınası tarafı da şudur: bunu yapanlar çoğu zaman “açık açık ayrımcılık yaptıklarını” fark etmezler bile; “biz birbirimizi kolluyoruz” diyerek meseleyi masum bir dayanışma gibi satmaya çalışırlar. altı bom boş olan, bu tarz bir puanlama ve değerleme alışkanlığının en sonunda ise herkes, karşısındakini insan olarak görmeyi yavaş yavaş unutur.