1.
üst başlık: (bkz: merdivenaltı_müzisyen ile müzik teorisi 101)
doğal, armonik minör gam, melodik minör gam olmak üzere üçe ayrılır. doğalı bir tam, bir yarım, iki tam, bir yarım, iki tamdan oluşan gamdır. piyanoda la'dan la'ya giden beyaz tuşlardır.
doğal, armonik minör gam, melodik minör gam olmak üzere üçe ayrılır. doğalı bir tam, bir yarım, iki tam, bir yarım, iki tamdan oluşan gamdır. piyanoda la'dan la'ya giden beyaz tuşlardır.
devamını gör...
2.
majör gamın 6. derecesi o gamın ilgili minör gamıdır. yani majörleri bilmek, minör gamlarida bilmek demektir.
örnek : do majör gamı do re mi fa sol la si do
6. derecesinden yazarsak la si do re mi fa sol la = la minör gamını elde etmiş oluruz. her majörün içinde bir minör, her minörün içinde bir majör vardır der giderim.
örnek : do majör gamı do re mi fa sol la si do
6. derecesinden yazarsak la si do re mi fa sol la = la minör gamını elde etmiş oluruz. her majörün içinde bir minör, her minörün içinde bir majör vardır der giderim.
devamını gör...
3.
öncelikle kısaca gamın tanımını yapayım: bir notadan başlayıp aynı notanın bir üst oktavına kadar olan dizilimdir. bu dizilim belirli kurallara göre yapılır. bu kurallar da notalar arasındaki tam ve yarım ses aralıkları ile belirlenir. aralıklar konusu müzikte aralıklar başlığından incelenebilir. her gam, ismini aldığı başlangıç notasına bağlıdır. örneğin do minör gamı do notasıyla başlar ve biter. gam ismi, farklı kaynaklarda dizi ya da skala olarak da karşımıza çıkar. ingilizce kaynaklarda ise hemen her zaman scale olarak görürüz.
minör gamları anlamak için zıttıyla, yani majör gamlarla kıyaslamak yerinde olacaktır. majör gamlar neşeli ve pozitiftir, minör gamlar ise hüzünlü ve melankoliktir.
minör gamlar 3 gruba ayrılır. doğal, melodik ve armonik minörler.
öncelikle doğal minör gama bakalım. hüzünlü bir yapısı vardır. batı müziğinde aeolian modu olarak da bilinir. gamın içerisinde yer alan notaların aralıkları tam - yarım - tam - tam - yarım - tam – tam şeklindedir. örneğin hiçbir arıza almayan la minör gamını ele alacak olursak, bu gam la-si-do-re-mi-fa-sol-la seslerinden oluşur.
la – si arası tam
si – do arası yarım (buradaki yarım ses minör duygusunu verir)
do – re arası tam
re – mi arası tam
mi – fa arası yarım
fa – sol arası tam
sol – la arası tam
bu formül ile hangi notadan başlarsanız, o notanın minör gamını elde edersiniz. bir gamı minör yapan en kritik nota, o gamın 3. notasıdır. majör gamda 3. nota ile kök nota arası büyük üçlü (4 yarım ses) iken, minörde bu mesafe küçük üçlüye (3 yarım ses) denk düşer. minör gamın o karakteristik hüzünlü rengini veren temel fark bu 1 yarım seslik daralmadır. aralıklar konusunun detaylarını müzikte aralıklar başlığında görebilirsiniz.
harmonik minör gamı doğal minör gam üzerinden anlamak daha kolay olacaktır. doğal minör gam formülümüz tam - yarım - tam - tam - yarım - tam – tam şeklindeydi. yine arızasız la minör gam üzerinde örnek verecek olursak doğal minör gam la-si-do-re-mi-fa-sol-la seslerinden oluşuyordu. harmoik minör gamda, doğal minör gamın 7. sesini yarım ses tizleştiriyoruz. tek fark bu.
doğal minör: la - si - do - re - mi - fa - sol – la
harmonik minör: la - si - do - re - mi - fa - sol# - la
doğal minördeki o sakin hüzün, yedinci sesin tizleşmesi ile gerilimli ve gizemli bir havaya bürünür. temel hissiyat farkı budur. "sol" ile ana nota olan "la" arasında tam ses vardır. bu yüzden sol, la'ya bitse de gitsek dedirtecek kadar güçlü bir çekim yaratmaz. biraz sönük kalır. besteciler, parçanın bittiğini (kadansı) daha güçlü hissettirmek için bu yedinci notayı yarım ses tizleştirmişler ve harmonik minörü oluşturmuşlar.
melodik minörün doğal ve harmonik minörlerden farkı ise, hem 6. hem de 7. sesin tizleştirilmesiyle oluşmuş olmasıdır. harmonik minördeki o geniş ve egzotik boşluk (fa ile sol# arası) bazen melodiyi çok keskin yapar. melodik minörde biz 6. sesi de (fa#) yukarı çekerek yolu düzeltiriz. böylece notalar merdiven basamağı gibi birbirine daha yakın ve akıcı hale gelir
doğal minör: la - si - do - re - mi - fa - sol - la
harmonik minör: la - si - do - re - mi - fa - sol# - la
melodik minör: la - si - do - re - mi - fa# - sol# - la
yalnız melodik minör’ün diğer minör gamlardan önemli bir farkı vardır. inerken ve çıkarken farklı çalınır. yukarı çıkarken 6. ve 7. sesler tizleşmiş (diyezli) haliyle çalınır. çünkü o kararlı yükselişe ve parlaklığa ihtiyaç vardır. aşağı inerken ise diyezler atılır ve gam doğal minör’e geri döner. yani inerken la-sol-fa-mi-re-do-si-la şeklinde ineriz.
minör gamları anlamak için zıttıyla, yani majör gamlarla kıyaslamak yerinde olacaktır. majör gamlar neşeli ve pozitiftir, minör gamlar ise hüzünlü ve melankoliktir.
minör gamlar 3 gruba ayrılır. doğal, melodik ve armonik minörler.
öncelikle doğal minör gama bakalım. hüzünlü bir yapısı vardır. batı müziğinde aeolian modu olarak da bilinir. gamın içerisinde yer alan notaların aralıkları tam - yarım - tam - tam - yarım - tam – tam şeklindedir. örneğin hiçbir arıza almayan la minör gamını ele alacak olursak, bu gam la-si-do-re-mi-fa-sol-la seslerinden oluşur.
la – si arası tam
si – do arası yarım (buradaki yarım ses minör duygusunu verir)
do – re arası tam
re – mi arası tam
mi – fa arası yarım
fa – sol arası tam
sol – la arası tam
bu formül ile hangi notadan başlarsanız, o notanın minör gamını elde edersiniz. bir gamı minör yapan en kritik nota, o gamın 3. notasıdır. majör gamda 3. nota ile kök nota arası büyük üçlü (4 yarım ses) iken, minörde bu mesafe küçük üçlüye (3 yarım ses) denk düşer. minör gamın o karakteristik hüzünlü rengini veren temel fark bu 1 yarım seslik daralmadır. aralıklar konusunun detaylarını müzikte aralıklar başlığında görebilirsiniz.
harmonik minör gamı doğal minör gam üzerinden anlamak daha kolay olacaktır. doğal minör gam formülümüz tam - yarım - tam - tam - yarım - tam – tam şeklindeydi. yine arızasız la minör gam üzerinde örnek verecek olursak doğal minör gam la-si-do-re-mi-fa-sol-la seslerinden oluşuyordu. harmoik minör gamda, doğal minör gamın 7. sesini yarım ses tizleştiriyoruz. tek fark bu.
doğal minör: la - si - do - re - mi - fa - sol – la
harmonik minör: la - si - do - re - mi - fa - sol# - la
doğal minördeki o sakin hüzün, yedinci sesin tizleşmesi ile gerilimli ve gizemli bir havaya bürünür. temel hissiyat farkı budur. "sol" ile ana nota olan "la" arasında tam ses vardır. bu yüzden sol, la'ya bitse de gitsek dedirtecek kadar güçlü bir çekim yaratmaz. biraz sönük kalır. besteciler, parçanın bittiğini (kadansı) daha güçlü hissettirmek için bu yedinci notayı yarım ses tizleştirmişler ve harmonik minörü oluşturmuşlar.
melodik minörün doğal ve harmonik minörlerden farkı ise, hem 6. hem de 7. sesin tizleştirilmesiyle oluşmuş olmasıdır. harmonik minördeki o geniş ve egzotik boşluk (fa ile sol# arası) bazen melodiyi çok keskin yapar. melodik minörde biz 6. sesi de (fa#) yukarı çekerek yolu düzeltiriz. böylece notalar merdiven basamağı gibi birbirine daha yakın ve akıcı hale gelir
doğal minör: la - si - do - re - mi - fa - sol - la
harmonik minör: la - si - do - re - mi - fa - sol# - la
melodik minör: la - si - do - re - mi - fa# - sol# - la
yalnız melodik minör’ün diğer minör gamlardan önemli bir farkı vardır. inerken ve çıkarken farklı çalınır. yukarı çıkarken 6. ve 7. sesler tizleşmiş (diyezli) haliyle çalınır. çünkü o kararlı yükselişe ve parlaklığa ihtiyaç vardır. aşağı inerken ise diyezler atılır ve gam doğal minör’e geri döner. yani inerken la-sol-fa-mi-re-do-si-la şeklinde ineriz.
devamını gör...