1.
anatomi kitaplarının o meşhur 12'li sinir listesini bozmamak adına tıp dünyasının uzun süre "üvey evlat" muamelesi yaptığı, hatta latince "hiçlik" anlamına gelen “nulla” sözcüğünden türeterek "n siniri" ya da "sıfırıncı sinir" (cn0) diye isimlendirdiği nervus terminalis; aslında biyolojimizin en mahrem sırlarını taşıyan gizli bir hattır. köpekbalıklarında ta 1878'de keşfedilmesine rağmen insanlardaki varlığı ancak 20. yüzyılın başlarında tam olarak kabul gören bu yapı, sanılanın aksine doğumla kaybolan bir fosil değil, yetişkin beyninin “gyrus rectus” bölgesindeki o gizli subaraknoid boşlukta, miyelinsiz (kılıfsız) ve ağsı (pleksiform) yapısıyla faaliyetine devam eden "hayalet" bir organdır. en hayati görevi, daha anne karnındayken, ileride ergenliğe girmemizi ve ürememizi sağlayacak olan gnrh (gonadotropin salgılatıcı hormon) nöronlarına burundan beyne (hipotalamusa) yaptıkları göç sırasında rehberlik etmektir; şayet bu "nöronal tur rehberi" işini yapamazsa, koku duyusunun ve ergenliğin hiç gelişmediği kallmann sendromu gibi dramatik bir tablo ortaya çıkar. ancak işin belki de en "can alıcı" kısmı, bu sinirin bizim "aşk ve çekim" antenimiz olma ihtimalidir; feromonları algılayarak bilinçdışı cinsel tercihleri ve libidoyu yönettiği düşünülen bu yapı, kisspeptin ağları ve hormon eksenleri (hpg) üzerinden vücut kimyasını modüle ederken, varlığından bihaber cerrahların burun ameliyatlarında yanlışlıkla hırpalayabildiği, mühim bir kahramandır.
devamını gör...