1.
hınç, kızgınlık, düşmanlık anlamına gelen fransızca kavram. özellikle friedrich nietzsche olmak üzere bazı düşünürlerin ilgisini çekmiştir. genel kullanıma göre ressentiment, kişinin hayal kırıklığının nedeni gördüğü nesneye yönelik düşmanlık duygusu beslemesidir.
nietzsche'nin ahlakın soykütüğün'de, köle ahlakı olarak tanımladığı hristiyan ahlakını betimlemek için kullanmıştır. nietzsche şöyle açıklar:
''ahlakta kölelerin başkaldırısı ressentiment'ın yaratıcı hale gelip değerler doğurmasıyla başlar. eyleme dayalı gerçek bir tepki gösterme hakkı reddedilmiş, kendini hayali intikamla avutanların hıncı. her soylu ahlak insanın kendini muzaffer bir biçimde olumlamasından doğarken, köle ahlakı 'dışarıdan' gelen, 'farklı' olan, 'kendisi olmayan' her şeye daha baştan 'hayır' der. işte bu 'hayır' onun yaratıcı eylemidir. değer koyan bakıştaki bu tersine dönme -insanın kendine doğru değil de dışarıya doğru zorunlu yönelmesi- ressentiment'ın temel özelliğidir.''
bir diğer alman filozof max scheler ise nietzsche'den aldığı ressentiment kavramını sosyolojik ve psikolojik açılardan eleştirerek geliştirmiştir. scheler aynı isimli kitabında şöyle tanımlamıştır:
ressentiment genelde insan doğasının normal bir bileşeni olan belli duygu durumları ve etkilenimlerin sistematik olarak bastırılması sonucu ortaya çıkan süreğen bir zihinsel durumdur. bu duyguların bastırılmasıyla belli türden değer yanılsamalarına ve buna uygun değer yargılarına kapılma sürekli bir eğilim halini alır. söz konusu duygu durumları intikam isteği, nefret, kötü niyetlilik, haset, kara çalma dürtüsü ve değersizleştirici kindir.
nietzsche'nin ahlakın soykütüğün'de, köle ahlakı olarak tanımladığı hristiyan ahlakını betimlemek için kullanmıştır. nietzsche şöyle açıklar:
''ahlakta kölelerin başkaldırısı ressentiment'ın yaratıcı hale gelip değerler doğurmasıyla başlar. eyleme dayalı gerçek bir tepki gösterme hakkı reddedilmiş, kendini hayali intikamla avutanların hıncı. her soylu ahlak insanın kendini muzaffer bir biçimde olumlamasından doğarken, köle ahlakı 'dışarıdan' gelen, 'farklı' olan, 'kendisi olmayan' her şeye daha baştan 'hayır' der. işte bu 'hayır' onun yaratıcı eylemidir. değer koyan bakıştaki bu tersine dönme -insanın kendine doğru değil de dışarıya doğru zorunlu yönelmesi- ressentiment'ın temel özelliğidir.''
bir diğer alman filozof max scheler ise nietzsche'den aldığı ressentiment kavramını sosyolojik ve psikolojik açılardan eleştirerek geliştirmiştir. scheler aynı isimli kitabında şöyle tanımlamıştır:
ressentiment genelde insan doğasının normal bir bileşeni olan belli duygu durumları ve etkilenimlerin sistematik olarak bastırılması sonucu ortaya çıkan süreğen bir zihinsel durumdur. bu duyguların bastırılmasıyla belli türden değer yanılsamalarına ve buna uygun değer yargılarına kapılma sürekli bir eğilim halini alır. söz konusu duygu durumları intikam isteği, nefret, kötü niyetlilik, haset, kara çalma dürtüsü ve değersizleştirici kindir.
devamını gör...