1.
955-1071 yılları arasında, arran ve doğu anadolu'da hüküm sürmüş, zamanla kurtlesmis olup, aslen yemen araplarindan olan ezd aşiretine mensup revvadi aşiretinin kurduğu hanedanliktir. abbasi halifesi ebu cafer el mansur tarafından 758 yılında basradan alınıp azerbaycan'a yerleştirildi. azerbaycan valisi yezid bin hatib el mühellebi, revvad bin müsenna el ezdi'yi güvenliği sağlamak amacıyla tebriz dolaylarına yerleştirdi. daha sonra onun soyundan gelenler tebriz valiliği ile gorevlendirildiler. zamanla hezbanilerle karışıp kürtleşmişledir.
dönemin revvadiler beyi; muhammed bin hüseyin, müsafiri emiri merzûban bin muhammed'in, büveyhi'lere yenilip tutsak edilmesinden istifade ederek 949-952 yılları arasında tebrizin kuzeyinde ki bazı bölgeleri ele geçirdi. oğlu ebul heyca hüseyin, 956'da tebriz'e hakim oldu. şehri surlarla cevirerek kendisine başkent yaptı ve 979-980 yılları arasında müsafirilerden bağımsızlığını ilan etti.
daha sonra ebu dulef eş şeybani'nin topraklarına saldırarak ermenistan şehri dvin'i ele geçirdi. ermenilere karşı çıktığı vaspurakan seferinde ölen ebul heyca ı.hüseyin'in yerine oğlu mêmlan geçmiştir. ilk yillarindan itibaren sıkıntılar çeken mêmlan, tebrizi tekrardan 996'da müsafiri'lere kaptırmıştır. diğer taraftan isyan eden kardeşini yenmiştir. müslüman halkı gürcü ve ermeni saldirilarindan korumaya çalıştı. bu amaçla ermenistan'a iki sefer daha düzenlemiştir. müttefik gürcü ve ermeni orduları karşısında ağır hezimete uğrayan memlân 1001'de hayatını kaybetmiştir. yerine oğlu ebu nasr hüseyin geçmiş, kısa zaman sonra ise 1025'te yerini kardeşine birakmisitır. kardeşi evi mansur vehsudan döneminde bölgeye ilk türk muhacereti baslamistir. bölgeye gelen 2000 cadirlik türk halkı vehsudan'ın ordusuna katılmıştır. bu dönemde hezbani topraklarına bizans işgali başlamıştır. 1038 yılında bölgeye bir türk işgali başlamış, ermeni ordularına karşı yapılan saldırıların ardından hezbani kürtlerime de saldırı başlatmışlardır. türk işgali üzerine, aralarında düşmanlık bulunan revvadi'ler ve hezbani'ler türklere karşı birleşerek üzerlerine yürüdüler. kazanılan savaşın ardından türkleri rey ve hemedan'a sürdüler. urmiye'ye yerleşmiş olan türklerde musul'a göç ettiler.
ertesi yıl rey'den selçuklu ibrahim yinal tarafından sürülen bölgeye gelen bir türk grubu vehsudan tarafından bölgeden uzaklaştırıldı. vehsudan 1043'te büyük depremde zarar gören tebrizi imar etti. 1071'de selçuklular tarafından varlıklarına son verildi.
dönemin revvadiler beyi; muhammed bin hüseyin, müsafiri emiri merzûban bin muhammed'in, büveyhi'lere yenilip tutsak edilmesinden istifade ederek 949-952 yılları arasında tebrizin kuzeyinde ki bazı bölgeleri ele geçirdi. oğlu ebul heyca hüseyin, 956'da tebriz'e hakim oldu. şehri surlarla cevirerek kendisine başkent yaptı ve 979-980 yılları arasında müsafirilerden bağımsızlığını ilan etti.
daha sonra ebu dulef eş şeybani'nin topraklarına saldırarak ermenistan şehri dvin'i ele geçirdi. ermenilere karşı çıktığı vaspurakan seferinde ölen ebul heyca ı.hüseyin'in yerine oğlu mêmlan geçmiştir. ilk yillarindan itibaren sıkıntılar çeken mêmlan, tebrizi tekrardan 996'da müsafiri'lere kaptırmıştır. diğer taraftan isyan eden kardeşini yenmiştir. müslüman halkı gürcü ve ermeni saldirilarindan korumaya çalıştı. bu amaçla ermenistan'a iki sefer daha düzenlemiştir. müttefik gürcü ve ermeni orduları karşısında ağır hezimete uğrayan memlân 1001'de hayatını kaybetmiştir. yerine oğlu ebu nasr hüseyin geçmiş, kısa zaman sonra ise 1025'te yerini kardeşine birakmisitır. kardeşi evi mansur vehsudan döneminde bölgeye ilk türk muhacereti baslamistir. bölgeye gelen 2000 cadirlik türk halkı vehsudan'ın ordusuna katılmıştır. bu dönemde hezbani topraklarına bizans işgali başlamıştır. 1038 yılında bölgeye bir türk işgali başlamış, ermeni ordularına karşı yapılan saldırıların ardından hezbani kürtlerime de saldırı başlatmışlardır. türk işgali üzerine, aralarında düşmanlık bulunan revvadi'ler ve hezbani'ler türklere karşı birleşerek üzerlerine yürüdüler. kazanılan savaşın ardından türkleri rey ve hemedan'a sürdüler. urmiye'ye yerleşmiş olan türklerde musul'a göç ettiler.
ertesi yıl rey'den selçuklu ibrahim yinal tarafından sürülen bölgeye gelen bir türk grubu vehsudan tarafından bölgeden uzaklaştırıldı. vehsudan 1043'te büyük depremde zarar gören tebrizi imar etti. 1071'de selçuklular tarafından varlıklarına son verildi.
devamını gör...