sahte 100 tl sayısındaki inanılmaz artış

şahsımın maruz kaldığı ya da deneyimlediği olgudur. 15 mart 2021 tarihinde logosu yonca yaprak, sermayesi ispanyol olan bankanın şişli şubelerinin birinin önündeki atm ‘den çektiğim (zengin olduğum anlaşılmasın diye miktarını belirtmiyorum ancak büyüklerimizin atm’lere daha çok 10, 20, 50 tl lik konsun talimatı uyarınca önemli miktarı da öyleydi) paraları çantama koydum. işyerine gidince nakit ödeme yapmam gerekenlere bir kısmını verdim. 100’lük de verdiklerimden biri yaklaşık 2 saat sonra elindeki 3 adet yüzlük banknotu “atm almadı, farklı atm’lerde de denememe rağmen sonuç değişmedi” diyerek iade etti. detaylarına bakmış, bulgularını paylaştı. birlikte de inceledik;
-kağıt kalitesi yanında orijinali yoksa ve özellikle dikkat edilmezse sahte olamayacak kadar gerçek ve bunun en önemli kanıtı banknotların doğal (dolaşımdaki gerçek paralar kadar) yıpranmış olması. defalarca takılmadan el değiştirmiş, her nasılsa ilgili bankanın para sayma makinalarından da geçip atm’ye bile girebilmiş! (atmlerin para yatırılan giriş haznesindeki dedektörlerin farkedip dışarıdaki sayıcı-ayırıcılarıcı donanımların nasıl olup da ayırt edemediği benim değil bu entryi okuyanların kafasını yorsun).
- renk çıplak gözle anlaşılamayacak kadar tutarlı. hepimiz elimizde spektofotometre ile dolaşmıyoruz sonuçta.
- yaldız baskı unsurları fazla odaklanıp karşılaştırmalı incelemediğiniz takdirde ikna edici zenginlikte.
- bu kadar uğraşıp bu sonuçları elde ettikten sonra kalan zamanlarını “after sex cigar” için kullandıklarından seri numaralarını aceleye getirip tek kalemde halletmişler (liyakat, liyakat diye boşuna çırpınmıyoruz burada).
- en sorunlu kısmı açık ve gizli atatürk imajlarında. görünür olanın gülümsemesi kahkaha sınırındayken, gizli olanı bazılarında kısmi saçlı birisinde neredeyse tamamen saçsız. okuyanların affına sığınarak “o. çocukları” deme hakkımı burada kullanmak istiyorum.
- incelendiğinde başka detaylarda ortaya çıkabilir, bundan sonrası benim işim değil. ancak konuyu paylaştığım pek çok kişi garipsemedi, çevrelerinde ve internette çok sayıda örnek dolaştığı vs. söylendi. bence asıl sorun yukarıda belirttiğim gibi “doğal yıpranmış” olmaları. bu şekilde belirsiz bir zaman boyunca dolaşım sisteminde sorunsuz el değiştirebilmeleri. “adeta paralel ve özel merkez bankası gibi” diyerek bu entry’nin amacını aşan bir mesaj vermek istemesem de konu önemli. belki liyakat sahibi bir yerlerde de inceleniyordur, kim bilir?
- peki neden daha sonra geri dönüp ilgili banka şubesine “parasal değer için değil, vatandaşlık şuuru ve etiği” gereğince başvurmadım?
bunun tohumları uzun zaman önce yine bir başka bankanın atm sinden para çekme deneyimim sırasında atıldı:
bu deneyimde atm’den sadece 5 banknot alındı, biri bariz şekilde renkli fotokopiden ya da lazer yazıcıda basılmış, kağıdı abartılı parlak, renk tutarsız, fligran ve yaldız baskı hak getire... her neyse alır almaz fark edildiği için şubeye girildi, atm’ye parayı koyan görevli soruldu, kendisine durum anlatıldı, sonrası malum. paraları koyarken defalarca ayırt etme özelliği olan para sayma-tasnif etme makinalarından geçiyor, kendim bizzat kontrol ettim, mümkün değil (tanrıdan tanıdık şube olduğu için sahte parayı bize yutturmaya çalışıyorsun demediler) müstehzi bir gülümseme eşliğinde başka bir yerden karışmıştır, iyi düşünün, isterseniz savcılığa baş vururum bla. bla.
- vatandaşlık etiği mi? savcılık mı? bu zamanın etiği de, savcısı da, hakimi de, yargıcı da böyle ortamlar.

ez cümle; yaşasın sanal para devrimi, kahrolsun matbaalar.

sen 100 liraya eğilimlisin, alıp sana veriyorum işte
sen de bir başkasına veriyorsun daha güzel
o başkası yok mu bir yanındakine veriyor
derken 100 lira elden ele.