zaman akarken madde nasıl sabit kalıyor sorunsalı

ve yerinden oynamıyor?

bir felsefi soru.

mesela bir masa nasıl 10 yıl boyunca bıraktığınız yerde aynı şekilde kalıyor?

belki zaman da durgundur insan algısı hareketli sanıyordur.
belki madde de boyuttan boyuta uçuyordur fırlıyordur biz farketmiyoruzdur.

diye cevap verilesi.

sabit kaldığını kim söylemiş?
mesela aydan bakan birine göre sürekli hareket halinde.

diyalektik bilmeyen birinin sorusu... o masa asla aynı kalmıyor, dış yüzeyi soluyor, gövdesini oluşturan ağaç lifleri zamanla çürüyor, kuruyor hatta tahta kurtları tarafından yeniyor vs vs...bırakın on yılı, o masa dünkü masa bile değil...
aynı masada iki kere yemek yenmez......

aslında masa bıraktığımız yerde kalmıyor. dünya kendi ekseni etrafında dönüyor. güneşin etrafında dönüyor. içinde bulunduğumuz galaksi de kendi etrafında dönüyor ve uzayda ilerliyor. yani her şey sürekli uzayda hareket halinde.

yazarların yazıların üstüne zamanın çekim kuvveti ile alakalı olduğunu da unutmamak lazım. bu nedenle ışık hızı ile zaman arasında bir sürü teori üretiliyor.

enerji'ye 'kütle' kazandırdığımızda zaman onun yanına ilişen bir fonksiyon olarak görünür oluyor.

her fonksiyon gibi limiti var, çook yavaşladığı, çook hızlandığı haller var ve hepsi de maddenin kütlesi ile ilintili fonksiyonel haller.

o zaman 'madde kalır zaman akar' önermesi düşünülerek aşılması gereken bir cümleden ibaret. unut gitsin!

gününü geceni aydınlatan akarken sen adına zaman dedin. soyutluk atfettin görebilsen de ışığın kaynağını..*

ben hala o tonlarca agirliktaki ucaklar nasil ucuyor, onu tam anlayamiyorum, millet nelere kafa yoruyor.

çift yarık deneyine göre madde, gözlem ve ölçme haline göre şekil değiştiriyormuş ve bu ispatlanmış birşey.

o halde soru şu, gözlemcinin durumuna göre şekil alan bir madde gerçekten madde midir? yoksa bize herşeyi olağan gösteren olağanüstü bir simülasyon ürünü mü.

konuya böyle bakarsak ilk soru başlığın konusu değil madde diye birşey gerçekten var mıdır olmalıdır diye düşünüyorum.

kime göre sabit? trende seyahat eden birine göre kompartmandaki masa duruyor ama dışarıdaki bir gözlemciye göre hareketli.

kalmıyor madde sabit.
o nereden çıkıyor onu da anlamadım.

çok da felsefi değil. atom seviyesinde madde de aynı kalmıyor. buna entropi diyor bilim uşakları. madde de zaman akarken bozunuyor. örneğin 2 milyonluk hede hödö bulundu dendiğinde karbon ölçümü yapmak bunlardan birisi. karbonun ne kadar bozunduğuna bakıyorlar. bu atom seviyesinde bir tanımdı.

atomaltı seviyede ise işler daha karmaşık yukarıda bahsettiğimiz bozunmalar 10 elektrondan bir elektronunu şu kadar zaman sonra kaybeder gibi bir tanımı ifade ediyor. peki ya elektron bozunur mu? daha alt bileşeni var mı? elektron temel parçaçık olarak kabul ediliyor. bu yüzden alt bir bileşeni yok. fakat protonlar kuarklardan oluşuyor. kuarkların ağırları falan bozunurken daha hafif kuarklara bozunabiliyorlar. kuarklar aynı şekilde tek başına bulunamıyorlar. hadron sayesinde gözlenebiliyorlar falan filan. vikipedi'de detaylı tanımına ulaşabilirsiniz.

o zaman diyebiliriz ki zaman mevhumuna var diyebilmemiz için bir iş oluşması gerekiyor. bu iş kuvvetler sayesinde oluyor. kuvvetlerin etkileşimleri sırasında geçen süreye zaman diyoruz.

o halde zaman akıp giderken maddenin sabit kaldığından söz edemeyiz. çünkü zamanın akmasını sağlayan şey maddeye bir şeyler olması.

zamanın akarken maddeye ne olduğu sorusuna yanıt verebilmek için ölçeklerini de göz önünde bulundurmak gerekiyor. atomüstü seviye günümüz dünyası ve kabaca gözle görülür bir seviye. atomların birleşip element ya da bileşik maddeyi oluşturması. 10 yıl yerinde duran bir masa, koşullarına bağlı olarak sabt gibi görünebilir. atom seviyesinde ise içindeki enerjisinin düşmesi ile kaybettiği elektrondur şudur budur yüzünden zamanın akışı belirgindir. parçacık seviyesine geldiğimizde kütle kazanan parçaçıklar, kütlesini kaybeden parçacıklar gibi durumlar zaten zamanın direkt kendisini tanımlıyor.

yani özetle zaman akarken maddeye ne olduğu sorusu nereden baktığınıza bağlı.

sabit kalsa çürüme olmazdı herhalde. durduğunu sandığınız her şey zamanla çürüyor.

bence de böyle yani.