2. karabağ savaşı

? 2.karabağ savaşında israil neden azerbaycan'ı desteklerken, abd ermenistanı destekledi? rusya neden cephe olarak savaşa müdahil olmadı? gibi soruların cevabını makalemizde anlatmaya çalışacağız. kahvenizi elinize alın, keyifli okumalar.
2.karabağ savaşı, ermenistan'ın 27 eylül sabahı terter rayonu ve füzuli rayonu'nda sivil yerleşim yerlerine yaptığı saldırıya azerbaycan ordusunun karşı hücuma geçerek karşılık vermesi sonucu başlayan daha sonra azerbaycan'ın ezici bir üstünlüğü ile kazandığı ve sonunda türkiye
azerbaycan arası kara bağlantısının sağlandığı bir savaştır. azerbaycan bu savaşta işgal edilmiş topraklarının neredeyse büyük bir bölümü kurtarmıştır (1.000'e yakın köy-kasaba-ilçe-il). savaşın başlarında işe yaramayan minsk grubu ne kadar azerbaycan'a dur çağrısı yapsada türkiye'den aldığı desteğe güvenen azerbaycan kurtarabildigi topraklarını kurtarmış ve türk dünyasında gurur kaynaklarımızdan birisi olmuştur. bu savaşın ne kadar cephe kısmı zor olsada siyaset-diplomasi kısmıda bir o kadar karmaşık ve problemlidir. örneğin israil'in azerbaycan'a
abd nin ermenistan'a yada rusya'nın, ermenistanı azerbaycan'a döndürmek istemesi gibi çok karmaşık olayları yaşadık. ilk baktığımızda israil'in politikası suriye de olduğu gibi kafkaslarda da rus karşıtlığı politikasına devam ettiğini görüyoruz.
aslında azerbaycan israil ilişkisi tamamen alım-satım üzerine, ama israil'in azerbaycan'a sattığı silahlar kendi alanında dünya da söz sahibi olduğu alan yani s/iha-drone gibi teknolojilerdir. israil'in azerbaycan'ı desteklemesinin bir diğer nedeni türkiye'nin s/iha ticaretine çok sağlam girmesi ve israil'in bu alandaki tekelini kırmak üzere olmasıdır. israil için 2.karabag savaşı, kendi teknolojilerinin pazarını yapmak için adeta bulunmaz bir fırsattır. aslında abd s/iha alanında teknolojik olarak zirvede olsada, ürünlerini pahalıdan sattığı için bu pazarı israil'e bırakmıştır.
abd nin ise ermenistanı desteklemesini
tamamen diplomatik açıdan bakarsak
ermenistanı batı bloguna çekmeye çalışıyor. ermenistan, paşinyan yönetiminden beri rus bağımlılığını azaltmaya çalışıyor, bu yüzden batıyla olan ilişlerini yüksek seviyede tutuyor. bildiğimiz gibi diğer bir kafkas ülkesi olan gürcistan, resmi olmasada natoya gözlemci üye olarak davet edildi, gürcistan başbakanı natoya katılmak için hazır olduğunu belirtmiş ve karabağ savaşında, rusya'ya hava sahasını açmamıştır.abd politikası tamamen ermenistan ve gürcistan'ı batıya çekip rusya
hegomanyasından kurtarmak, rus ekonmisine darbe indirmek üzerine kurulu. rusya'nın ermenistanı azerbaycan'a dövdürmesi ve gürcistan'ın toprak bütünlüğünü sürekli ihlal etmesi bu iki ülkeye hala patronun kim olduğunu hatırlatmaya çalışıyor.
? açıklama◾️ türkiye, ermenistan diplomasisi ise ermenistan'ın karabağ'ı işgali, ermeni soykırımı gibi nedenlerle kapalı tutuluyor. ermenistan bu hayakkerinden vazgeçer, azerbaycan'a toprakları geri verir ise türkiye-ermenistan ticaret kapısı açılır. türkiye için tamamen yeni bir ihraacat pazarı olacak ermenistan zaten paşinyan yönetiminde batı blogu ile ilişlerini yüksek tutuyor. bunda abd ve fransa'nın etkisi büyük. ermenistan, rus tekelinde kurtulmak istiyorsa önce hayakkerinden vazgeçmelidir. aksi takdirde ilişler böyle devam eder rus tekelinde yaşar giderler.
◾️ rusya'nın cephede savaşa müdahil olmamasının sebebi ise, batı bloguna yakın hareket eden ermenistanı hala patronun kim olduğunu anlaması için yaptığı bir hamle olduğunu görüyorum, ama ermenistan tarafından bakarsak olaya, demekki azerbaycan birazdaha hızlı ilerleyip bir oldu bitti ile tüm karabağ'ı geri alır dı. ermenistan rusya'nın bu tutumundan sonra türk devletlerine(tr-azerbaycan) karşı daha temkinli, en azından rus gazına gelmeden ilişleri yürüteceğine inanıyorum.

rusya'nın vasallarının ticaret yolları mücadelesi.

fransa bol bol konuştu ve karışmadı ya da karışamadı.
iran karışamadı.
rusya arkasını kaşırken biraz sırıttlı.
amerika ağzına almadı.
kanada türk dronları kamera poduna ambargo koydu. rusya-ukrayna savaşıyla vermeye kalktı ama alan olmadı.

israil karıştı. silah.
türkiye karıştı. silah ve kurmay. ayrıca ermeni hava kuvvetleri bastırdı.

bak kimse karışmaz, tek kalırsınız.

tüm koşulların ve konjonktür azerbaycan zaferi için uygundu. dolayısıyla ilk savaşta adeta hezimete uğrayan azerbaycan 2. karabağ savaşı'nda durumu tersine çevirdi. azerbaycan'ın savaşı kazanmasında en büyük etkenler:

- artık ülkenin petrol ve doğal gaz zengini bir yer haline gelmesi.

- türkiye'nin senelerdir eğittiği güçlü ve düzenli bir ordusu ( 1. karabağ savaşı'nda esir alınan azeri gençler 30 yaşında gibi görünüyor ve adeta ceket pantolonla cepheye sürülmüş vaziyetteydi)

- iran'ın kendi başındaki gailelerden ötürü ermenistan2a destek verememesi.

- batı yanlısı paşinyan'ın putin ve rusya tarafından yalnız bırakılarak cezalandırılması.

- türkiye'de pek değinilmek istenmeyen ama bilinen bir mevzu. israil'in askeri teknoloji desteği ve güçlü israil ilişkileri.

azerbaycan'ın kendi topraklarını geri kazandığı savaş. zaten tüm ermenistan, azerbaycan toprakları üzerine kurulu bu arada. yani bundan sonra da ermenistan'dan alacağı her yer yine kendine ait olacak.