a priori

felsefede deneyden önce olarak isimlendirilmiştir. a posteriorinin zıttı olan a priori, antik yunan felsefesinde skolastiklerce geliştirilmiş ve alman düşünür ımmanuel kantla önem kazanmıştır.

a priori ve a posteriori ayrımı tamamen epistemolojik olup, immanuel kant'a aittir. saf aklın eleştirisi'nde bu ayrıma değinir. felsefe tarihinde bu kavram kant'tan öncesine dayandırılsa da, antik yunan ve hristiyan felsefesinde bahsi geçen ''doğuştan bilgi'' a priori'den farklıdır. özellikle aristo'nun külliden cüz'iye gitme yolu olarak postulat edindiği tümdengelim(ki modern çağa kadar hep tümdengelim kullanıldı) a priori değildir. aristo ve antik çağ anlayışının postulat edindiği kavramlar “cevher”de bulunan kavramlardı. “araz” değillerdi. metafizikle kuvvetli bir bağı vardı. ancak kant'ın saf aklı için aynı şey geçerli değildir. kant için kendinde şeyler insan algısına kapalıdır ve metafizik konusudur. insan algısına kapalı olan metafizik için herhangi bir akılsal form ya da araç yoktur. ancak sentetik a priori formlarıyla fenomenlerle iliişki kurabilir. bu iki ''akıl'' formu arasındaki fark, kulanılan kavramdaki benzerliğin, sadece harflerin aynı olmasından kaynaklandığını bize gösteriyor.

önce gelen anlamına gelen latince bir deyim'dir.

deneyimden bağımsız bir şekilde akıl yoluyla mantıksal çıkarma bağlı olan bilgidir. doğruluğu ve yanlışlığı kendi içinde deneyden bağımsız kanıtlanan bir bilgi türü olup aposteriorinin karşıtıdır.

en yaygın örneği descartes'in "cogito ergo sum"udur

felsefede deneyden önce olan anlamına gelir. birde karşıtı vardır. (bkz: a posteriori)

önsel ve deneyden önce anlamına gelmekte olan terim.