son singapur vapuru yazar profili

amerikalı pulitzer ödüllü yazar cormac mccarthy imzası taşıyan ihtiyarlara yer yok adlı eserden uyarlanan 2007 yapımlı amerikan filmi olup ethan coen ve joel coen tarafından yönetilmiş ve çok sayıda ödül almıştır.



başrolde javier bardem, tommy lee jones, josh brolin, kelly macdonald gibi oyuncular rol almaktadır.

değişen dünya düzenini ihtiyar bir şerif, bir seri kâtil ve rant yoluyla elde ettiği parayı bırakmak istemeyen genç sayılabilecek bir adamın kesişen hayatları üzerinden anlatır.

olaylar 1980'li yıllarda geçiyor.

bir gün avcılık niyetiyle orada bulunan llewellyn adlı bir adam bir arbedenin kalıntılarına denk gelir, ortalık kan gölüne dönmüştür, her şey paramparça ve tuz buzdur, llewellyn bulduğu ama hak etmediği parayı alıp kaçacaktır, o parayı hak ettiğine inandığı için onun açısından bir sorun yoktur, gel gelelim işler istediği gibi gitmeyebilir...

kurbanlarını yazı tura yoluyla öldürmeyi tercih eden oldukça soğukkanlı bir serî kâtil olan anton chigurh onun peşini bırakmaya niyetli değildir.

burada bir es verip llewellyn ve anton chigurh karakterleri hakkında konuşmakta fayda var.

llewellyn hak etmediği paraya el sürmüş olsa bile seri kâtil kadar soğukkanlı ve acımasız değil gibidir, her ne kadar geyik avına çıkmış olsa da, yüzünde genellikle hüzünlü bir ifâde hüküm sürer, evlidir ve annesi ölmüştür.

anton chigurh ise oldukça ilginç bakış açılarına sahip biri olduğu izlenimi vermektedir, karşısındaki insana bir soru sorduğunda konunun saptırılmasından haz etmez, direkt olarak net olunmasını ve istediği cevabın hemen o an verilmesini ister, insanların onu yormasına tahammülü yoktur.

ve şerif bell...

olaylara hem aklıyla hem yüreğiyle yaklaşan, analitik ve oldukça zeki bir şeriftir,
ihtiyarlamıştır, bu değişen düzen onun bildiği doğruları ters yüz edecek gibidir, artık ihtiyarlara yer yoktur...

anton chigurh, llewellyn tarafından el konulan milyon dolarların peşine düşmüştür, bu uğurda savaşacak, karşısına çıkan kimseye acımayacaktır.

ihtiyar şerif bell'in gördüğü rüyayı anlatmasıyla filmimizin sonlarına doğru yaklaşırız...

filmle ilgili kişisel fikirlerime geçiyorum.

konu açısından etkileyici bulduğum bir filmdi, javier bardem oldukça etkileyici bir oyunculuk sergileyerek insanı ara sıra düşündürüyor.

en etkileyici bulduğum sahneler şöyle oldu;

anton chigurh, llewellyn'in evine sızmış olduğu anda onun karısı ile göz göze geliyor ve adamın karısı ise o gün annesini toprağa verdiğini söylüyor.

javier bardem bu anda gözleri dolu gibi bakıyor ve bu sahne gerçekten etkileyiciydi.

ikinci etkileyici bulduğum sahne ise,
anton chigurh trafik kazası yaptıktan sonra kolunun kemiği etinden dışarı çıkıyor ve ona iki erkek çocuğu yardım ediyor, onlardan yardım istediği anlar da duygusal gibiydi.

anton chigurh kader ve teslimiyet gibi konular üzerinde düşünmeye sevk eder iken dünyaya ise kendine özgü bir bakış açısıyla yaklaşıyor.

en tahmin edilemez karakter benim için oydu, merhametin ve zâlimliğin bir insanda aynı anda bulunabilme ihtimâli ile bizi baş başa bırakıyor.

hayatımızın ipleri bizim elimizde midir, yoksa her şey bir yazı tura kadar basit midir?

kim bilir?

senaryosu kevser öz tarafından yazılan ve batuhan aydoğan tarafından yönetilen 9 dakikalık kısa film;
1 ay önce yayınlanmıştır.


rasim adındaki yaşlı ve alzheimer hastası terzi bir adamın yıllar önce kaybettiği karısına karşı duyduğu vefa borcunu ve vermiş olduğu sözü yerine getirme çabasını konu ediniyor.

yaşlı adam alzheimer olsa da ara sıra geçmişi hatırlıyor, aşkını, karısını, alzheimer olsa dahi unutamadığı o insanı hatırlıyor, onun gençliğini, üzerindeki elbisesini, elbisesini gösterirken duyduğu heyecanı, sevinci, mutluluğu yeniden duyumsar gibi oluyor.

güzel ve gencecik karısına bir söz bu, ona güzel bir elbise dikecek, evliliklerinin 10. yılını kutlayacaklar, ölüm onları asla ayırmayacak...

ama hayat ideallerdeki gibi olmaz, hayat her an değişir, kazanır ve kaybedersin, tıpkı terzi râsim amca gibi...

bir gün daha istersin, adı ruhuna dövme gibi kazınmış bir insanın varlığını doya doya yaşamak için, yüzüne bakmak için, aşkın için.

şimdi ise kişisel fikirlerime geçmem gerekirse;

konusunu duygusal bulduğum bir kısa film oldu.

ana fikir ise bence şöyleydi;

verdiğin sözü tutmak istersin, aşkın için, o artık gözle göremediğin kadar uzakta olsa bile, bu dünyada olmasa bile, alzheimer olsan bile onun için elinden geleni yapmak istersin, sözünü yerine getirmek istersin, unutmuş veya unutulmuş olsan bile...
tıpkı terzi râsim amca gibi...

iz bırakanların unutulabileceği bir evren yoktur...

1971 doğumlu türk yazar olarak bilinir;
yazar, muhabir ve editör olmasının yanı sıra hayatının bir döneminde matematik öğretmenliği de yaptığı bilinir iken yayınlanmış pek çok eseri bulunmaktadır.



bazı kitapları

prens prensesi sevmedi
gel hayattan konuşalım
annem beni görsün



kaynak

kimi kaybettiysen ona seslenmek istersin, artık kullanamadığın o sıfat, o kelime içinde çığ olur ve büyür her gün, artık yaşamadığını ve o odada olmadığını unutursun, sesleneceksin ve cevap verecek sanırsın.

kimse senin ona seslenmeyi ne kadar özlediğini bilemez.

birini kaybettiğinde sadece onu kaybetmiş olmazsın, onun sana kullandığı kelimeleri de, sıfatlarını da kaybedersin.

dünyada hiç kılıç olmasa bile
insanın yüreğinde kılıç vardır.

hero (film)

" sana, yeniden dirilmiş annemi
seyreder gibi bakardım. "

1979/ 2022 yılları arasında yaşayan türk şair, yazar ve izdiham dergisi'nin kurucu ismi olarak da tanınmış olan bülent parlak imzalı 78 sayfalık eser olup şiir türünde yer almakta ve 2014 yılında yayınlandığı bilgisi verilmiştir.

şairin her şey için çok geç adlı eserinden sonra okuduğum ikinci kitabı bu oldu.

bülent parlak yazdığı birkaç kelime ile insanı nefessiz ağlatacak kadar iyi yazan insanlardan biriydi, mekânı cennet olsun, yazdıklarını yüreğimde hissettiğim bir insanın artık yaşamaması acı veriyor.

şimdi ise kitaba geçelim;

kitabın adının da vaat ettiği üzere, huzursuzluğunu, kimsesizliğini, garipliğini, acısını, bir yere ait olamayışını ve sanki ömür boyu dünyaya sığamamışlığının verdiği kırgınlığı derinden hissettiren şiirlerdi benim için, etkisinde kalmamanın olanaksız olduğunu düşündüğüm şiirlerdi.

şairin hayatı algılama ve algıladıklarını yansıtma biçimi diğer kitabında olduğu gibi bu kitabında da oldukça etkileyiciydi.

okurken etkilendiğim bazı dizeleri bırakarak burada bir son veriyorum.

" aranarak bulamadım karanlıkta,
elinin işaret ettiği yönü. "

yakın zaman önce yitirdiğimiz kıymetli felsefeci, akademisyen ve yazar ioanna kuçuradi imzalı 112 sayfalık eser olup şiir türünde yer almakta iken içerisinde ise kendisinin 1955/ 1961 yılları arasında kaleme almış olduğu şiirler yer almaktadır.

şiirler yunanca dilinde yazılmış ve dilimize ise kornilia çevik bayvertyan tarafından çevrilmiştir.

ioanna kuçuradi bir şair olarak değil de felsefeci olarak anıldığı için ve uzmanlık alanı şiir olmadığı için galiba bu tanımı yazmakta biraz zorlanacağım, umarım hakkını verebilirim.

yazarın gençlik dönemlerinde yazılmış şiirler olduğu için okurken fazla etkilendiğim söylenemez belki ama hiç etkisi olmayan şiirlerdi demek de yanlış olacaktır, hissetmekten ziyade hatırlama amacı güderek okuduğum bir kitaptı.

kitabın adının perdenin arkası olmasından biraz söz açmakta fayda var, ki bu yalnızca öznel bir tahmin olacaktır, neden perdenin arkası olduğuna dair küçük bir tahmin, perde kapalıyken yaşam değişmiştir, manzara değişmiştir ve en çok da sen değişmişsindir, perdeyi açtığında gördükleri, hissettikleridir belki de bu yazılanlar, perdenin arkasındaki değişen dünyadır, kim bilir?

şiirlerin değindiği bazı duygu ve konulara geçmek gerekirse, yüzünü esirgemek, birinin gözlerinde kaybedilen duyguyu ondan geri istemek, bir insan tarafından sevilmek için çabalamak, zamanın durgunluğu, yalnızlık zamanları, bağ, suskunluk hissi, benim için bazı şiirlerin ifade ettiği durumlardandı.

en can alıcı bulduğum dize ise;

"sen, dişlerimi saymana izin verdiğim " dizesi oldu, dişlerini saydıracak kadar birinin karşısında ağız dolusu gülmek ve bir tek o kişinin yanında yürekten gülme durumu üzerine düşündüren bir dizeydi.

okurken seçtiğim bazı dizeleri bırakarak burada bir son veriyorum.

senaryosu mesut uçakan tarafından yazılan ve aynı isim tarafından yönetilen türk dizisi olup 1987/ 1988 yılları arasında yayınlandığı bilgisi verilmiş iken başrolde yer alan isimler ise ahmet mekin, nevra serezli, metin serezli, sevda ferdağ, efgan efekan, selma tarcan, nil ünal ve efe durak olarak bilinmektedir.



dizimiz dram türünde yer alıyor olsa da kısmen bilimkurgu türüne selam çaktığı da görülmektedir.

dizimizin şu soru etrafında şekillendiği söylenebilir, bizi biz yapan nedir, beden mi, ruh mu, anılar mı, zihin mi, karakterimiz aslında ruhumuz mudur, bir insanı seni artık tanımıyor olsa da yine de sevebilir misin?

ünlü yazar semih şerifoğlu genç oğlunu trajik bir şekilde kaybeder, oğlunu kaybettikten sonra ölüm kavramına yoğunlaşır ve artık eskisi kadar mutlu olmadığı görülmektedir, aradan bir süre geçtikten sonra ünlü yazarın beyninde tümör olduğu fark edilir ve tek çare ise dizide metin serezli'nin bastırarak söylediği gibi "beyinnnn nakli"dir.

yazar semih şerifoğlu beyin nakli olmak istemez, şiddetle karşı çıkar, ailesi ise onu sonsuza dek yitirmektense onun başka biri olmasına bile râzı olmaktan başka çare içerisinde değildir.

beyin cerrahı kenan aksal ise daha önce hiç denenmemiş olan beyin naklini gerçekleştirmek ister, hastasını düşünüyor olsa da asıl nedeninin kendi çıkarları ve menfaati olduğu üzerine tartışılabilir, kendini kanıtlamak, büyük bir başarıya imza atmak, kibir gibi nedenler olduğu söylenebilir.

semih şerifoğlu beyin naklinden sonra adeta bambaşka biri olacaktır, heykeltıraş karısı inci'nin artık haz etmediği biri haline gelecektir, beyni nakledilen köylü bir gencin ruhuna kısmen büründüğü görülecektir, önceki hayatında sigara içmez iken beyin nakli olduktan sonra sigara tiryakisi olmak, şiddete meyyal biri haline gelmek, kabalaşmak, onun beyin nakli olduktan sonra değişen bazı tavırları arasında yer alır iken ruhu ise aynı kalabilecek midir?

anıları silinmiş bir insan hayata ne kadar tutunabilir?


dizimiz salt bu konu etrafında dönmez, yazarın aile hayatı, beyin cerrahı kenan aksalı'nın ailesindeki durumlar, aldatılması ve karısının yaşadığı trajediler, yazar semih şerifoğlu'nun kızının hikâyesi, karısı inci'nin değişen duyguları, diziyi harmanlayan diğer unsurlardandı benim için.

dizi hakkında kişisel fikirlerime geçmem gerekirse;

konusu ilgi çekici olmakla birlikte, içerisinde olağanüstü oyuncular yer alıyor olsa da, izlerken fazla duygulanmadığım bir dizi oldu, belki de, bir insanın anlarını yitirmesinin soğukluğunu başka bir biçimde yansıttığı içindir.

son sahnede belki biraz duyulandım,
bir insanın kendisinden geriye hiçbir şey kalmadığını hissettiğini gördüğüm için olabilir.

hepsi o kadar.

bir insanı o kişi yapan şeyin tam olarak ne olduğu sorusu üzerine inşa edilmiş, izlenesi ve güzel bir diziydi her hâlükârda benim için.

anıların senden uzaklaşırsa
nasıl yaşarsın?

senaryosu halil ünal tarafından kaleme alınmış ve aynı isim tarafından yönetilen kısa film; kadrosunda, samet melih esen, selvi çakal ve yönetmenin kendisi halil ünal rol almakta iken film ise 2018 yılında yayınlanmıştır.


en büyük hayali tekerlekli sandalye olmaksızın özgürce ve sağlıkla yürüyebilmek, koşabilmek, futbol oynamak ve şiir kitabını bastırabilmek olan yirmili yaşlarındaki sinan adlı bir gencin düşlerine yaklaşmasını konu ediniyor.

sinan'ın anneannesiyle yaşadığı görülüyor, bir de abi dediği biri var, abi dediği adama ise şiirlerini vermiş, okuması için, okuduktan sonra da eğer mümkün olursa yazdıklarının kitap olarak basılması için...

sinan'ın futbol oynayan çocukların sevincine kayıtsız kalamadığı görülüyor, ayakları tutmasa da zihninde futbol oynadığını hayal ediyor, düşlerinde hiçbir engel yok, hiçbir zorluk yok, sanki sadece düşlerinde mutlu o...

sinan'ın çok mutlu olduğunu görmemiz ile filmin sonlarına yaklaşıyoruz, belki bir hayali hep eksik kalacak ama başka bir hayali hâlâ ona ait ve gerçekleşmesi olanaksız değil.

şimdi ise filmle ilgili kişisel fikirlerime geçmek istiyorum;

konu açısından fazla derin bir kısa film olduğunu kendi adıma söyleyemesem de oyunculuk açısından duygusal bulduğum bir kısa filmdi.

sinan bize hayatın ne kadar zorluklarla dolu olsa da insanın hayallerinden vazgeçmemesi gerektiğini bir kez daha hatırlatır gibiydi, fiziksel anlamda yürümen imkânsız olsa bile ruhunda dans etmeye devam edebilirdin, bazı hayallerin artık imkânsız gibi gözükse bile hayatta olduğun müddetçe çare ve umut var demekti.

hayallerinden, umutlarından, düşlerinden vazgeçme...

" yapılması gereken doğru şeyin ne olduğunu anlamak bazen zordur. "

filmde geçen bir replik.

özgün adı the shawshank redemption olan ve frank darabont tarafından yönetilen 1994 yapımlı amerikan filmi; filmin stephen king imzalı rita hayworth ve shawshank'in kefareti adlı kitaptan uyarlama olduğu bilinmektedir.



başrolde ise morgan freeman, tim robbins rol almakta iken kadronun devamında ise; clancy brown, bob gunton, gil bellows, william sadler, james whitmore, renee blaine ve pek çok isim daha yer almıştır.

1947 yılında bir bankacı olan andy dufrense'in bir anda alt üst olan yaşamının yanı sıra, shawshank hapishanesinde yıllardır orada olan red ile dostluğunu da konu edinmektedir.

suç ve ceza, gerçeklik algısının özgürlüğe bağlı oluşu, umut, masumiyet, özgürlük, filmin başlıca anahtar kelimeleridir denilebilir benim için.

andy dufrense yakışıklı ve genç bir bankacıdır, karısı onu aldatmaktadır ve o bunu fark etmiştir, onları öldürmeyi kafasına koyduğu bir an vardır, tetiği çektiği ve birini öldürdüğü görülmemiştir ama karısı ve sevgilisi ölü bulunur, cinayetin tek zanlısı andy'den başkası değildir ve mahkeme onu 2 kez ağırlaştırılmış müebbete mahkûm eder.

onun için yeni bir yaşam başlamıştır, hayatı iki kere mahvedilmiştir, ilki karısının onu aldattığında ve ikincisi de kimse ona inanmadığında, ömür boyu hapse mahkum edildiğinde, iki büyük travmadır bu, hapse gönderilir ve hayatı değişecektir.

andy diğer mahkûmlara göre oldukça donanımlı, entelektüel düşünce tarzına sahip, insan ruhunun derinliklerini görebilen, fazlasıyla zeki ve ruhu incinmiş bir insandır, arkadaşlarına bira ısmarlayıp onların yıllar sonra bira içişini izlemek onun için önemli ve etkileyicidir.

o, müziğin insanın aklında ve yüreğinde olduğuna inanmaktadır, ki gerçekten de öyledir, müziği duymadığı zamanlarda bile müziği ruhunda yaşatmaktadır.

ellis boyd redding ya da bilinen adıyla red ile dost olmuşlardır, red oraya dışardan gizlice eşya getirtmesiyle bilinir, dostunun istediği taş çekeceğini ve posteri de getirtmiştir.

andy'nin çabaları sayesinde bu hapishaneye bir kütüphane de yaptırılmıştır,
hapishane müdürüyle bazen araları iyi gibi görünse de zamanla araları kötü olabilir ve andy kıvrak zekâsı ile ondan öyle bir intikam alacaktır ki esaretin bedelini ağır ödetecektir...

şimdi ise başka diğer durumlara bir bakalım;

oldukça yaşlı ve neredeyse ölmek üzere olan brooks hapisten salındıktan sonra gerçeklik algısını yitirmiştir, hayatının 50 yılını bir mâhkum olarak geçirdiği için o artık "kurumsallaşmış " ve dış dünyaya adapte olamayacak gibidir, ondan kalan tek yazı " brooks was here " mi olacaktır?

gel zaman git zaman aradan tam 19 yıl geçer...

andy dufrense ve can dostu red tekrar bir araya gelebilecek midir?
kim bilir belki de hayat onları pasifik okyanusunun kıyısında bir araya getirecektir, belli mi olur?

şimdi ise filmle ilgili kişisel fikirlerime geçiyorum;

uzun yıllardır izlemek istediğim ama araya başka filmler girdiği için ertelediğim bir filmdi.

her şeyiyle mükemmel, detaylarla dolu, anlam ve duygu yüklü, oyunculukların muhteşem olduğu, inanılmaz etkileyici bir filmdi benim için.

en can alıcı detaylardan biri ise, esarete alışan insanın gerçeklik algısını da kaybetmesi, özgürlüğüne kavuştuktan sonra intiharı düşünmesi ya da etmesiydi bence,
yıllarca hapisten çıkmayı bekleyip de sonrasında dış dünyaya uyum sağlayamadığı için intiharı seçen bir insanın duygu durumu oldukça etkileyici bir biçimde aktarılmıştı.

herkes iyi bir oyunculuk sergiliyor, bu şüphesiz ama tim robbins ve morgan freeman insanı derinden etkiliyor film boyunca.

umut etmekten vazgeçmemenin önemini vurgulayan bir film olduğu görülmektedir.

senaryosu edanur türkel tarafından yazılan ve aynı isim tarafından yönetilen kısa film; berra betül benek ve nehir uygun gibi isimler rol almakta iken film ise geçtiğimiz şubat ayında yayınlanmıştır.



yirmili yaşlarda bir genç kızın kendi gölgesiyle, kendi benliğiyle verdiği mücadele konu ediniliyor.

gölge aslında insanın iç sesini de temsil ediyor burada, hayat boyu kurtulamadığı ve bastıramadığı bir şey oluyor gölgesi de, iç sesi de.

genç kızın her adımında onun gölgesi niteliğinde olan diğer genç kız görülüyor, onu manipüle etmek istediği, fikirlerinden caydırmaya çalıştığı, uzlaşmacı bir tavır içerisinde olmadığı da seziliyor.

genç kız bursa'ya gitmeye karar veriyor ve sonrasında valizini hazırlamaya başlıyor, gölgesi de kendi kıyafetlerini topluyor, "bensiz gidebileceğini sanıyor " demesi bence biraz komikti.

gölgesiyle, ya da diğer bir deyişle iç sesiyle verdiği mücadele ile filmimizin sonlarına doğru yaklaşıyoruz.

o gölgeyi bir simge ya da metafor olarak almak istedim, insanın kararlarına etki eden, fiziksel olarak olmasa da ruhsal olarak hep yanında hissettiği birinin varlığı da olabilirdi o gölge, bir zamanlar sevdiğin ama artık bir engel olarak gördüğün biri gibiydi.

gölgenin, gerçek olan kızın gitmek istemesine karşı çıkması nedense böyle düşündürüyor, gölgesini bir zamanlar seviyordu ama artık değil.

insanın kendi benliğiyle olan mücadelesinin yansıtılma biçimi bence özgün gibiydi.

ana fikir ise bence şuydu;

aldığın bütün kararların sorumluluğu senindir, gölgen kadar yakın olan bir insan dahi sana o kadar da etki etmemeli belki de bazen.

sana gölgenden daha yakın olan kimdi?

" bizi bir araya getiren,
birbirimizin yüzünde gördüğümüzdü. "

1935/ 2009 yılları arasında yaşayan türk şair ve yazar kemal özer imzalı 75 sayfalık eser olup şiir türünde yer almakta iken 2008 yılında yayınlanmıştır.

kitabımızın alt başlığındaki diğer adı ise, yangın şiirleri olarak karşımıza çıkmaktadır.

şairin, sevdalı buluşma, araya giren görüntüler ve sen de katılmalısın yaşamı savunmaya adlı eserlerinden sonra okuduğum son kitabı bu oldu.

2 temmuz 1993 tarihinde madımak otelinde yaşanan trajedi üzerine duran şiirler olduğunu söylemek mümkün olacaktır, kitabın arka kapağında ise bu şiirlerin " yangının yol açtığı ölümleri, ölümlerin yol açtığı duyguları, tepkileri, acıları, dramları görünür kılmayı amaçlayan şiirler " olduğu not düşülmüştür.


şairin bu yangından sonra yüreğinin yandığını derinden hissettiren şiirlerdi, sanki orada ölen insanlarla birlikte o da ölmüştü, o yangında ve katliamda bir sevdiğini yitiren herkesin aslında o gün öldüğü gibi.

acı, kırgınlık, özlem, keder gibi duyguların yansıdığı şiirlerdi benim için.

o gün o otelde hayatını kaybeden isimlerden pek çoğu da karşımıza çıkıyor şiirlerde, behçet aysan, metin altıok, carina cuanna thuijs, asım bezirci, uğur kaynar, nesimi çimen ve daha nice yitip giden can...

kalanlar gidenlere şiirler yazar...

insanın insana ettiğini kimse etmezmiş diye düşünüyor insan bu şiirleri okurken, 3 günlük dünyada hiçbir canlıya zulmetmeden insanca yaşamanın önemini ve gerekliliğini göz ardı ediyor insan, yakarak öldürüyor, yanarak ölüyor, sonu gelmiyor yangının, yangın hiç sönmüyor, yüreklerde yanıyor çünkü en çok da.

şimdi evinde olduğunu ve evinin yakıldığını düşün, dışarı çıkamıyorsun, aklına en sevdiklerin geliyor, hayallerin, hayatın, yanmak, ölmek istemiyorsun, bir hiç uğruna ateşe verilmiş evin, yanarak öleceğini anlıyorsun, çare yok, eşin, dostun, çocuğun, annen baban geliyor aklına, elden gelen hiçbir şey yok...

oradaki çaresiz nice canın yerine kendini koyunca oradaki çaresizliği anlıyor, hissediyorsun...

yüreğe dokunan bir kitaptı benim için.

okurken seçtiğim bazı dizeleri bırakarak burada bir son veriyorum.

ve hep şu sözü hatırlatıyorum kendime;

ölürse tenler ölür,
canlar ölesi değil...

yunus emre

" her zaman sevdiklerinizle yürüyün; yanınızda olmasalar bile. "

franz kafka

senaryosu alper tokur tarafından yazılan, bahattin altunay ve alper tokur tarafından yönetilen 15 dakikalık kısa film; kadrosunda mert can metin, rümeysa doğan, behzat doğan, ahmet masum kırçun gibi isimler yer almış iken film ise 2024 yılında yayınlanmıştır.



yazar olma hayalleri kuran ve zor bir dönemden geçtiği görülen tolga adlı genç bir adamın babasının kendisine ölmeden önce verdiği bir pusula sayesinde değişen bakış açısını konu ediniyor.

babasının her daim yanındaymış, ben babamın pusulasıydım, yol göstereniydim, diyor, kendisinin pusulası kim, buna karar vermesi zor olmayacak.

genç adam fantastik bir kitap yazar, görüşmeye gittiği yayınevi kitabı basmak istemez, hayatın gerçeklerinden uzak olan kitaplar halk tarafından okunmaz ve sevilmez, der.

genç yazar kendisine bir şans verilmesinin hiç de fena olmayacağı düşüncesindedir,
eşi zehra'da onu savunur ama kâr etmez.

derken oradan ayrılırlar ve eşi eve gittikten sonra genç yazar adayı başka bir yazarı kafede görür, ona derdini anlatır, o da yayınevindeki adamla aynı fikirdedir, genç yazarın şevki kırılır, babasından ona bir pusula kalmış iken o ise hayatta yönünü kaybetmiş gibidir artık.

genç yazarın pusula'ya uzun uzun baktığında bakış açısının değiştiğini anlamamız ile filmin sonuna doğru yaklaşırız, o babasının pusulası olmuştur hayatta iken, şimdi ise eşi onun yol göstereni, pusulası olacaktır belki de...

benim için bazı açılardan düşündürücü bir kısa filmdi, siyah beyaz bir kısa filmdi, bu da bence etkileyici bir detaydı, insanın yönünü kaybettiğinde hayattaki renklerini de yitirdiğini düşündüren bir durumdu.

izlerken aklıma gelen bir söz vardı franz kafka tarafından söylenen, " her zaman sevdiklerinizle yürüyün; yanınızda olmasalar bile "

insan yönünü kaybettiğini hissettiğinde, sevdiklerinin varlığını, onlardan kalan bakış açılarını, onların nasihatlerini, pusula olarak görmeliydi bazen, her zaman onlarla yürümeliydik, onlar artık yanımızda olmasalar bile...

insanın pusulası sevdikleri değil miydi?

oysa herkes öldürür sevdiğini dizesini hatırlatan ve hollandalı animatör marsha onderstijn tarafından yönetilen kısa animasyon filmi olup 2012 yılı yapımlı olduğu bilgisi verilmiştir.



dün karşıma çıktı ve dünden beri aklımdan çıkmadı bu kısa film, çok özgün bir hikâye sunuyor bize, ölümün hayata aşık oluşu üzerine ince bir sızı bırakıyor gibi geride.

ölüm olan küçük bir hayaletin çeşitli hayvanların canını aldığı görülüyor, bitkilere dokunursa bitkiler de soluyor, dokunduğu herkes ve her şey ölüyor, dokunduğu her canlı öleceği için de hiçbirini sevemiyor, tâ ki bir gün karşısına geyik çıkana kadar.

geyiğin canını almak için fırsat kolluyor, geyik ise hayatında hiç sevilmediği için henüz ölmeye hazır ve râzı değil, sevilmeyi tattıktan sonra ölüm o kadar da korkunç gelmiyor, geyik ölüme, ölüm de geyiğe âşık oluyor.

artık ölüm gelebilir, ona dokunabilir, onun canını istediği an alabilir, çünkü artık sevilmenin ne demek olduğunu biliyor.

buradan sonra filmin sonuna doğru yaklaşılıyor, spoiler olmaması için şimdi ise kişisel fikirlerime geçiyorum;

benim için etkileyici bir kısa filmdi,
filmin en can alıcı fikri şuydu bence,

ölüm korkulacak bir şey değildir.

ölüm meleğinin geyiğe âşık olduktan sonra ona dokunmaktan korkması filmin en etkileyici detaylarından biriydi, onu sevdikten sonra sırf onun ölmemesi için ona dokunmadan sevmeye çalışması, çünkü dokunursa sevdiği varlığın öleceğini bilmesi, filmi etkileyici kılan durumlardandı.

senaryosu mathieu turi tarafından yazılan ve aynı isim tarafından yönetilen film; 2017 yapımlı olduğu bilgisi verilmiş iken başrolde brittany ashworth, grégory fitoussi rol alır iken kadronun devamında ise javier botet, mohamed aroussi, stephanie slama, richard meiman, jay benedict gibi isimler yer almaktadır.


son zamanlarda izlediğim en farklı, en dokunaklı, en iz bırakan filmdi diyebilirim, bazı açılardan mantık hataları barındırdığı görülüyor ama şimdi filmimize geçelim;

film apokaliptik bir çağda hayatta kalmayı başaran genç bir kadın olan
juliette'in mücadelesine, jack ile aşklarına, erzak bulmak için çıktığı bu yolculukta yaratıkların esiri olma durumuna eğiliyor.

juliette, jack ile bir sanat galerisinde tanışıyor, o sanat galerisinin sahibi oymuş, jack herkesten farklı, juliette herkesten farklı, kısa süre içinde aşık oluyorlar ama ilişkileri inişli ve çıkışlı, juliette bir eroin bağımlısı çünkü, başkalarının fark bile etmeyeceği ama jack'in önemsediği, yargılamayacağı biri olduğunu biliyor.

genç kadın yaratıklarla mücadele ederken, hayatta kalmak için mücadele verirken geçmişi hatırlıyor, şimdiki durumunu ve geçmişi onun yaşadığı flashbackler yardımıyla iç içe yansıtıyor filmimiz.

ölümle burun buruna geldiği bu anlarda hep onda en çok iz bırakan anıları hatırladığını görüyoruz, ki bu detay benim için etkileyici nitelikteydi, ölüm geldiğinde ya da öleceğini sandığında hayatının aşkını hatırlamak, hayatının yalnızca ondan ibâret olması, etkileyen, düşündüren durumlardandı.

hatırladığı anılarda onların yeni ev aldıkları, çocuk sahibi olma hayalleri, bir anıda ise hamile olduğu ve doğum ânı gibi şeyler karşımıza çıkıyor.

belki trajik şeyler yaşanacaktır anne olduğu gün, sebebi ise bir zamanlar eroin bağımlısı olması olabilir...

juliette arkadaşlarına telsiz ve çeşitli cihazlar yardımıyla ulaşır, takip cihazını çalıştırması gerekir, aynı zamanda ise bacağı kırılmıştır, bacağına bir şey saplanmıştır ve çıkarmaya çalışırken ölümcül acılar çeker, hayatta kalmak zorundadır.

onun birkaç yaratıkla mücadelesi ile filmimizin sonlarına doğru yaklaşıyoruz.

işte filmin en can alıcı sahnelerinden biri geliyor ve filmimiz sona eriyor...

şimdi ise mantık hataları barındırıyor deme sebebime geçmem gerekirse;
durup dururken apokaliptik çağ ne zaman ve nasıl başladı, nasıl bu hale gelindi?

şimdi ise filmle ilgili kişisel fikirlerime geçiyorum;
konusu etkileyiciydi, oyunculuklar da bence etkileyici düzeydeydi, özellikle de başroldeki isimlerin o duyguyu vermeleri dikkate değer, iz bırakır nitelikteydi.

bende en çok iz bırakan kısım şuydu;

insan ölmek üzere olduğunda hep en sevdiği insanı hatırlıyor, belki de hayatımız en sevdiğimiz insanla olan güzel anılarımızdan ibârettir.

" gidersen, senden geriye kalan ne varsa ben de bulur onu severim. "

filmde geçen bir söz.

kim tarafından yönetildiğine ve oyuncu bilgisine dair bir bilgi verilmemiş olan kısa film; 2023 yılında ve yavuz medya adlı youtube kanalı üzerinden yayınlanmıştır.


artık var olmayan birini beklemenin ızdırap dolu yanlarını genç bir adamın bekleyişi üzerinden ele alıyor.

geri dönmeyeceğini ya da istese de dönemeyeceğini bildiğimiz insanları sabırla beklemeye devam edişimiz üzerine etkileyen ve düşündüren bir kısa filmdi.

genç adam manzarası güzel bir yere gelip çayını demliyor, gelen giden yok, belki de hiç olmayacak, şairler dahi "dönen yok seferinden " dememiş miydi?

genç adamın daha sonra orada güneşi batırdığı görülüyor, saatler boyu beklemiş ve aslında o da biliyor kimsenin gelmeyeceğini, ama bir umuttur yaşatan insanı, beklemeyi seviyor insan, beklemek bazen insanın derisinin yüzülmesi kadar acı vericidir, o da çekiyor bu acıyı, sonra hatırlıyor yaşananları, beklediği insanın sesini duyuyor birden, onunla olan sohbetini hatırlıyor, gidersen, senden geriye kalan ne varsa ben de bulur onu severim " diyor.

bu cümle benim için etkileyiciydi, film üzerine yazmamın en önemli sebebi belki de bu cümle idi, gitmiş olanın, ölmüş olanın, artık burada olmayanın yokluğunda ondan geriye kalan her anıyı hatırlamaya çalışmanın acısı üzerine düşündüren, etkileyen bir sözdü benim için.

daha sonra ise genç adamın el mecbur gitmeye karar verdiği görülüyor, ardına bakmadan gitmek zor diyor şarkı, sadece sevmiş olanlar mı ardına bakar giderken?

şimdi ise filmimizin sonlarına geliyoruz.

ana fikir bence şuydu;

bağlar kopabilir, kopar ve kopacaktır, çünkü hayat böyle bir şeydir bazen, bazen giden sen olursun, bazen kalan sen, gitmiş olanı döndürmeye gücün yetmiyorsa anılar vardır geride, onlarla avunmaktan başka çare mi var?

insan, sevdiği insanı nerede kaybettiyse onun artık hep orada olduğunu sanıyor bazen, hiç gitmediğine inanmak istiyor, onun orada olmadığını ancak o yok olduğunda görebiliyor...

oraya yeniden giderse ondan bir iz bulmak istiyor ama zaman geçip gider, izler de kalmıyor, yalnız senin içinde kalır izler...

hiç geri dönmeyeceğini bildiğin birini ölene kadar bekledin mi?

alıştığın ya da sevdiğin insanların yok oluşunu izlemek.

" yüzün uzaklara düştü,
giden gemilerde gözlerin görüldü. "

1965 doğumlu türk şair olarak bilinirdi;
ressam yönü de olan şairin şiir ve yazıları çeşitli dergilerde yayımlanmış, bunun yanı sıra edebiyatımıza güzide eserler bırakmış ve geçtiğimiz mayıs ayında 61 yaşında hayatını kaybetmiştir.

bu yazının salt nesnel verilerden oluşmasını istemem, o benim için büyük bir şairdi, yeni bir şair tanıdığıma sevinirken ansızın gerçekleşen ölümü beni üzdü, derinden etkiledi, her ölümde biraz daha azalıyoruz.

gitmiş olanı geri döndürmek mümkün olmasa da onun yazdığı kitapların daha çok kişiye ulaşması için, ve vefa borcumu yerine getirmek adına elimden geleni yapmaya hazırım.

pençe (kitap), hayhuy (kitap),
dik âlâ benim okuduğum kitapları bunlardı, ondan yeni bir şeyler okumak imkânsız artık, yeniden, yeniden ve yeniden okumaya devam edeceğim, sevdiklerinizin ve sevenlerinizin kalplerinde yaşamaya devam edeceksiniz.

huzurla uyu elif sofya...

bize umut veren, belki bel bağladığımız, haklı olmasını istediğimiz kitap alıntılarına örnek verilen başlık.

paul celan imzası taşıyan ve ahmet necdet / gertrude durusoy tarafından çevrilen bademlerden say beni kitabından bir söz, bir dize bırakmak istediğimdir.

diyor ki büyük şair;

" hiçbir şey
hiçbir şey yitip gitmemiş hâlâ. "


anımsamaya belki şimdi gücün yetmeyebilir ama bu anımsamak istenen anının, yüzün, sesin ve izin sende hâlâ var olmadığı, ebediyen yitip gittiği anlamına gelmez,
her şey içindedir, bir gün hatırlayacaksın, en ummadığın anda, bir gün mutlaka.

" her tanrısal varlık gibi,
o da ender görülenlerdendi. "

rainer maria rilke imzalı 93 sayfalık eser olup türkçe derlemesi ise melahat togar tarafından yapılmış ve türkçe baskısının 1994 yılında yapıldığı bilgisi verilmiştir.

kitabımız büyük ozanın hayatında yer etmiş kadınlara yazdığı mektuplardan ve kişisel olan şiirlerinden oluşmakta iken ilk sayfalardan birinde ise rilke'nin ölümünün ardından stefan zweig tarafından kaleme alınmış bir metin de yer alıyor, ona ne derece önem verdiğini salt bu metinden hissetmek bile mümkün olacaktır.

kitabımız ince olsa da yarattığı etki büyük, sıradan gibi gözüken bir cümle bile insanın içini sızlatabiliyor.

rilke'nin bu kitabında mektup yazdığı bazı isimlere gelecek olursak; clara rilke, ernst norlind, gertrud eysoldt, helen von nostitz gibi isimlere yazılmış mektuplar karşımıza çıkıyor.

rilke'nin mektuplarına baktığımda onun tüm bu kadınlara değer verdiğini ama bu değerin olağanüstü bir değer olmadığını hissediyorum, belki üslubundan kaynaklı bir sezgi olabilir.

mektuplarında onun gezmeyi seven biri olduğu ve gezdiği yerlerden de yazdığı görülüyor, onun bu seyahatlerinde yalnızca bir duyguyu ya da kendisini aradığını düşünüyorum, nedense öyle bir izlenim de veriyor.

mektuplardan yola çıkarak onun o dönemki ve bana yansıyan, yalnızca öznel yargılarda bulunmanın mümkün olacağı ruh hali üzerine konuşmayı da isterim biraz da.

tanrısal ve sezgisel bir gücün onun vâroluşunda hüküm sürdüğü bu kitabında da göze çarpıyor, sanki her şeyi çoktan yaşamış ve artık sadece seyirci konumunda bir insan olduğunu hissettiriyor, bazı sayfalarda fakir olmanın onun gururunu incittiği de görülüyor, mütemadiyen bir hissin peşindeymiş izlenimi de veriyor.

şiirlerinde ise yaşamın keskin zamanlarını, ölümü, ayrılmışlığı, özlemi ve kederi derinden hissettiriyor.

okuduğum için memnun olduğum ve etkilendiğim bir kitaptı, kitabın son cümlesi ile yazıma burada bir son veriyorum.

gül, ey saf çelişki.
nice göz kapaklarının altında
hiç kimsenin uykusu olmamanın sevinci...