endometriozis

öldürmeyip süründüre hastalık. endometriozis ya da bilinen ismi ile çikolata kisti; şiddetli adet sancısı, kısırlık başta olmak üzere tuvalete çıkmakta zorluk, sürekli kasık ve karında şişkinlik veya ağrı, ilişki esnasında ağrı gibi değişik şikayetlere sebep olabilen ve her bireyde farklı şikayetler oluşturan bir hastalıktır. bazen de hiç şikayet oluşturmaz ve muayene esnasında tesadüfen teşhis edilir. ağrı şikayeti nedeniyle başvuran ve çikolata kisti teşhisi koyulan bir kişilerde ilk basamak tedavi ilaç tedavisidir. tabii ki bazı istisnai durumlar olabilir ve doğrudan cerrahi tedavi önerilebilir.

endometrial gland ve stromanın uterus kavitesinin dışında olmasıdır. en sık pelviste görülür, overde görüldüğü zaman çikolata kisti adını alır. (endometriozis için çikolata kisti demek doğru değildir.) normal endometrial dokudan farklı olarak fibröz doku, kan ve kist içerir. etyopatogenezinde birçok faktör yer almaktadır ama en desteklenen teori sampsonun retrograd menstruasyon teorisidir. kısaca uterustaki endometrial dokuların fallop tüpleri aracılığıyla pelvik organlara geçtiğini ifade eder. endometriozisli hastalarda kronik pelvik ağrı, primer dismenorenin şiddetlenmesi, sekonder dismenore gibi semptomlar olabilir. hastaların dörtte birinde de infertilite görülür. tedavi hastalığın evresine göre gözlem, medikal ve cerrahi olarak planlanır.

ciddi şekilde yaygın olmasına rağmen halk ve doktorlar arasında farkındalığı çok düşük hastalık. sebebi hala tam olarak aydınlatılmamış olmakla birlikte, hormonel olduğuna dair veya rahim içindeki dokuların rahim dışına yerleşmesi gibi teoriler mevcut. regl dönemleri ile çakışan, her ay tekrarlanan şekilde karın ağrısı, mide bulantısı, ilişki sırasında ağrı, yoğun kanama gibi şikayetlerle kendini gösterebilir. laparoskopi en kesin tanı koyma şeklidir. ultrasonla olası teşhis koymak mümkündür ancak tecrübeli ve alanında uzman doktorlar tarafından görülebiliyor. bu nedenle tekrarlayan pelvik ağrılarına sebep bulamayan ve teşhisi konulmayan kadınlara önerim pelvik ağrılar ve endometriozis hastalığı konusunda uzman, tercihen profesör unvanlı bir doktora görünmeleri. zira kadı doğum uzmanları regl ağrılarına normal gözle bakıp hastaları başlarından savma eğiliminde olabiliyor. unutulmamalı ki kişinin hayatını aksatacak derecede şiddetli adet sancıları normal değildir.

endometriumun rahim dışında başka bir yerde bulunmasına verilen isim. endometrium ise her regl döneminde gebeliğe hazırlanan, gebelik olmadığı takdirde kanla birlikte bir kısmı dökülerek atılan rahimin iç tabakası.

kanın dışarı atılması için bir sistem olmayışından haliyle kadın her regl dönemi çok şiddetli ağrı çeker. bununla beraber cinsel ilişki sırasında ağrı ve kısırlık en sık görülen belirtileri arasındadır. özellikle yumurtalıklara yerleşip büyüdüğünde ultrason ve mr ile görüldüğündeyse halk arasında bilinen çikolata kisti ismini alır.

sıklıkla yerleştiği yerler yumurtalıklar, tüpler, pelvis boşluğu vb olsa da nadiren çok daha uzak organlarda da yerleşim gösterebilir. mesela burun mukozasına yerleşirse her regl dönemi burnu kanayabilir, plevraya yerleşirse her regl dönemi nefes darlığı çekebilir gibi çok spesifik örnekleri de var. o yüzden bana hep çok ilginç gelmiştir. nedeni tam bilinmiyor ancak ortaya atılan birkaç teori var.

tedavisinde ilk tercih ilaçlar olmakla beraber ameliyat edilse dahi ameliyattan sonra da ilaç kullanımına devam edilmesi gerekir çünkü tekrarlama ihtimali çok yüksektir. vücudun regl olmadığı yani gebelik ve menopoz dönemleri taklit edilir, bunun için de sıklıkla doğum kontrol hapları tercih edilir.