fundamentalizm

yazdığım yazı pek açıklayıcı olmadığı için değiştiriyorum.


fundamentalizm, genellikle, bir dizi indirgenemez inanca sarsılmaz bağlılığı gösteren dini bir çağrışıma sahiptir. bununla birlikte, köktendincilik, belirli gruplar arasındaki - özellikle de münhasıran olmasa da - belirli belirli kutsal kitaplara , dogmalara veya ideolojilere uygulandığı için oldukça katı bir edebiyatçılık ve güçlü bir anlam ile karakterize edilen bir eğilime uygulanmaya başlamıştır. iç-grup ve dış-grup ayrımlarını sürdürmenin önemi, saflığa vurgu yapılmasına ve savunucuların üyelerin yoldan saptığına inandıkları bir önceki ideale dönme arzusuna yol açar . bu yerleşik "temellere" uygulanan görüş çeşitliliğinin reddi ve bunların grup içinde kabul gören yorumu genellikle bu eğilimden kaynaklanır. kapsama bağlı olarak etiket "köktendincilik" olabilir aşağılayıcı yerine nötr karakterizasyonu siyasi perspektifler "sağcı" ya da "sol" çağıran olumsuz çağrışımları olabileceğini yolları benzer.



hıristiyan köktenciliği, modernist teolojiye tepki olarak george marsden tarafından belirli teolojik doktrinlere sıkı sıkıya bağlılık talebi olarak tanımlanmıştır . terim başlangıçta destekçileri tarafından, hristiyanlığın beş spesifik klasik teolojik inancı olduğunu iddia ettikleri ve 20. yüzyılın başlarında amerika birleşik devletleri'nin protestan topluluğu içinde bir hristiyan köktendinci harekete dönüşen şeyi tanımlamak için icat edildi . bir hareket olarak köktencilik , 19. yüzyılın sonlarında princeton ilahiyat semineri'ndeki muhafazakar presbiteryen teologlar arasında başlayarak ortaya çıktı . kısa süre sonra 1910-1920 yılları arasında baptistler ve diğer mezhepler arasındaki muhafazakarlara yayıldı . hareketin amacı, temel teolojik ilkeleri yeniden onaylamak ve onları liberal teoloji ve daha yüksek eleştirinin zorluklarına karşı savunmaktı . "köktencilik" teriminin kökleri, hıristiyan inancına temel olarak kabul ettiği ilkeleri tanımlayan niagara incil konferansına (1878-1897) dayanır . terim, 1910'da yayınlanan beş konuda on iki kitaptan oluşan ve milton ve lyman stewart kardeşler tarafından finanse edilen , ancak the watchman-examiner'ın editörü curtis lee lawes tarafından icat edilen the fundamentals tarafından önceden şekillendirildi . kuzey baptist konvansiyonu'nun (şimdi amerikan baptist kiliseleri abd ), inancın temelleri için savaşanların "köktendinciler" olarak adlandırılacağı 1920 öncesi kongre toplantısı . temeller , 19. yüzyılın sonlarında amerika birleşik devletleri'ndeki bazı protestan mezheplerinde ortaya çıkan ve 1920'lerde ciddi bir şekilde devam eden bir fundamentalist-modernist tartışmayı temsil etmeye başladı. amerikan köktendinci inançlarının ilk formülasyonu, niagara incil konferansı'na ve 1910'da presbiteryen kilisesi genel kurulu'na kadar uzanır ve bunları beş temel ilke olarak bilinen şeye dönüştürür : bunun bir sonucu olarak incil ilhamı ve kutsal kitapların yanılmazlığı isa'nın bakire doğumu mesih'in ölümünün günahın kefareti olduğuna inanmak isa'nın bedensel dirilişi isa'nın mucizelerinin tarihsel gerçekliği 1910'ların sonlarında, beş temel ilke etrafında toplanan teolojik muhafazakarlar "köktendinciler" olarak bilinmeye başlandı. hıristiyanlık, islam ve yahudiliğin tek bir ibrahimi din ailesi altında gruplanması gibi teolojik olarak ilişkili dini geleneklerle ortak özelliklerin varlığını reddediyorlar. bunun aksine, evanjelik gruplar ( billy graham evangelist derneği gibi ), the fundamentals'da ifade edilen teoloji "temelleri" üzerinde tipik olarak hemfikir olsalar da, genellikle temel doktrinlere bağlı kalmayan dini gruplarla etkinliklere katılmaya isteklidirler.

islam fundamentalizmi, islam içindeki aşırılık , 7. yüzyıla, hariciler dönemine kadar uzanıyor . esasen siyasi konumlarından, onları hem ana akım sünni hem de şii müslümanlardan ayıran aşırı doktrinler geliştirdiler. hariciler, özellikle diğer müslümanları inançsız ilan ettikleri ve bu nedenle onları ölüme layık gören tekfir'e radikal bir yaklaşım benimsedikleri için dikkat çekiyorlardı . şii ve sünni 7 yüzyıldan beri dini çatışmalar gibi radikal ideologların için bir açılış yarattı ali şeriati örneklediği gibi, islami köktendincilik ile sosyal devrimi birleştirmek için (1933-1977), iran devrimi birçok göründü 1979. islami köktencilik ülkeler; vahabi versiyonu dünya çapında terfi ve finanse edilmektedir suudi arabistan , katar ve pakistan . iran rehine krizi 1979-80 süresi "fundamentalizme" kullanımında önemli bir dönüm noktası oluşturdu. medya, ayetullah humeyni'nin ideolojisini ve iran devrimi'ni batılı bir izleyici kitlesine açıklama girişiminde bulunarak bunu abd'deki hıristiyan köktendinci harekete benzetme yoluyla "islam'ın köktenci bir versiyonu" olarak nitelendirdi.böylece islami fundamentalist terimi doğdu. ilerleyen yıllarda bu terimin yaygın kullanımı haline geldi.


yahudilik fundamentalizmi, karakterize etmek için kullanılır olmuştur militan dini siyonizmi ve her iki aşkenaz ve sefarad sürümleri haredi yahudilik . ıan s lustik, yahudi köktenciliğini "aşırı milliyetçi, eskatolojik temelli, irredantist bir ideoloji" olarak nitelendirdi.

dinsiz, köktencilik" teriminin siyasi kullanımı eleştirildi. siyasi gruplar tarafından, siyasi çıkarlarına bağlı olarak bu terimi esnek bir şekilde kullanarak muhalifleri azarlamak için kullanılmıştır. singapur ulusal üniversitesi'nde asya araştırma enstitüsü profesörü judith nagata'ya göre , " 1980'lerde sovyet düşmanıyla çatışmaya giren afgan mücahidleri , o zamanki amerikalı destekçileri tarafından 'özgürlük savaşçıları' olarak övülebilirdi. diğer şeylerin yanı sıra, amerikan düşmanı usame bin ladin'in koruyucusu olarak görülen mevcut taliban, tartışmasız bir şekilde 'köktendinci'. " "köktenci", genellikle din olarak adlandırılıp adlandırılmadığına bakılmaksızın, gerçek fikirli olarak algılanan veya nesnel gerçeğin tek kaynağı olduğu iddiasını taşıyan felsefelere atıfta bulunmak için aşağılayıcı bir şekilde kullanılmıştır . örneğin , galler başpiskoposu "ateist köktenciliği" geniş çapta eleştirdi ve "incil, ateist veya islami olsun, her türlü köktencilik tehlikelidir" dedi. ayrıca, "çağımızın yeni köktenciliği ... sınır dışı etme ve münhasırlık diline, aşırılık ve kutuplaşmaya yol açar ve tanrı bizim tarafımızdan olduğu için sizin tarafınızda olmadığı iddiasına yol açar." dedi. bunun, noel'e " winterval " adını veren konseyler , doğum oyunları oynamayı reddeden okullar ve şapellerden haçların kaldırılması gibi durumlara yol açtığını iddia etti . diğerleri, noel'e yapılan bu saldırıların bazılarının şehir efsaneleri olduğunu , tüm okulların noel şarkısı veya kar kraliçesi gibi diğer geleneksel oyunları oynamayı seçtikleri için doğum oyunları yapmadığını ve çeşitli dinler arasındaki artan gerilim nedeniyle kamusal alanların açıldığını söyledi. doğuş sahnesi yerine alternatif gösteriler yapmak, hükümeti dinden tarafsız tutma girişimidir. ın yeni engizisyon , robert anton wilson gibi şüpheci kuruluşların üyelerini lampoons paranormal alacaklarının bilimsel soruşturma komitesi onlar dogmatik bir delil görevden iddia, köktenci materyalistlerle olarak yaşanan ihtilaflar bu materyalizmin halüsinasyon veya dolandırıcılık gibi. fransa'da, devlet okullarında türban takılmasına kısıtlama getirilmesine karşı protesto yürüyüşü sırasında, yasağı "laik köktencilik" olarak etiketleyen bir pankart vardı. amerika birleşik devletleri'nde, başörtüsü takan kadınların özel veya kültürel hoşgörüsüzlüğü (islami başörtüsü) ve müslümanların siyasi aktivizmi de "laik köktencilik" olarak etiketlendi. "köktencilik" terimi bazen bir ilke veya ilkeler dizisine karşı kültürel bir sadakati belirtmek için kullanılır; örneğin, " piyasa köktenciliği " gibi aşağılayıcı bir terim olan, serbest bırakınız laissez-faire veya serbest bırakma becerisine abartılı din benzeri inancı ima etmek için kullanılır. ekonomik ve sosyal sorunları çözmek için serbest piyasa kapitalist ekonomik görüşleri veya politikaları. ekonomist john quiggin'e göre , "ekonomik köktendinci retoriğin" standart özellikleri "dogmatik" iddialardır ve karşıt görüşlere sahip olan herhangi birinin gerçek bir ekonomist olmadığı iddiasıdır. din araştırmalarında emekli profesör roderick hindery, "canlılık, coşku, kelimeleri eylemlerle destekleme isteği ve kolay uzlaşmadan kaçınma" dahil olmak üzere siyasi, ekonomik veya diğer kültürel köktencilik biçimlerine atfedilen olumlu nitelikleri ve bunun gibi olumsuz yönleri listeler. psikolojik tutumlar olarak, ara sıra elitist ve karamsar bakış açıları ve bazı durumlarda edebiyat.

din ve siyasetin ayrılmaz bir bütün olduğunu ve sosyal yaşamın, hukuk kurallarının kutsal kitapta yazanlara göre uygulanmasının gerektiğini savunan radikal akım. köktendincilik. 1910- 1915 yılları arasında amerika'daki evanjelik protestanlar’ın the fundamentals (esaslar) adlı kitap serisini yayınlamasıyla başlamıştır. latince fundamentum (temel,esas) kökünden türemiştir. kutsal metinleri esas alır, evrim teorisini reddeder. karşıtı (bkz: usculuk) ve (bkz: sekülerizm)’dir.

ülkemizde maraş olayları, madımak olayları ve 1980'de konyadaki kudüs mitinginde çirkin yüzünü gösteren sapkın ideoloji.

tanrısal kurallar dışında hiç bir şeye yaşam hakkı tanımayan çağdışı bir öğretidir.

genellikle dinî esaslı aslî kaidelere geri dönme talebiyle kendini belli eden ve bu kaidelere katı bir biçimde bağlı olan, diğer görüşlere karşı toleranssız ve laiklik karşıtı dinî hareket veya bakış açısı olarak tanımlanan kavram.

ilk olarak xx. yüzyılda kullanılmaya başlanmıştır.


alıntı kısmı/ kaynak/ vikipedi.

köktendincilik değil, köktencilik kullanmamız gerek aslında.

her köktenci hareket dine bağlı değildir. bu yüzden ecnebicede religious fundamentalism, fundamentalismin alt kümesidir.