1.
arthur mitolojisine 13.yüzyılda eklenen şövalye. lancelot ile corberic'li leydi elaine'in piç oğlu olarak ortaya çıkan galahad, kutsal kase'yi bulmayı başaran kahramandır. hikayelerde, gawain'in yerini alır. galahad-gawain arası geçiş aynı zamanda şövalyelik ilkelerinde o dönemde görülen önemli değişimi de anlatır. gawain ve diğer erken dönem arthur şövalyeleri, seküler bir anlayışı temsil eder. şövalyeliklerinin temel amacı, kral arthur'a hizmettir, herhangi bir tanrı imgesi, hele hele de hristiyan inanışı konuya dahil edilmez. merlin falan pagandır, druid ya da büyücüdür. evet, arthur'un kılıcı kayadan çekmesine bağlı bir 'kut' anlayışı vardır ancak arthur'un babası da zaten kraldır. lancelot ve galahad'ın eklendiği geç döneme gelindiğinde ise hikayeler artık katolik inanış etkisinde kalarak yazılmaktadır ve şövalyeler arthur'a hizmet ettikleri kadar tanrıya da hizmet etmektedir. öyle ki, şövalyeler kutsal kase'yi bulmak üzere göreve çıkarlar. iman-günah-ceza-kader gibi konular üstüne kurgular artar. lancelot'un kraliçe guinevere ile yaşadığı aşkın avalon'u yıkıma götürmesi, gawain'in öfkesi yüzünden yanlış kararlar alması, galahad'ın bakir olmasına yapılan vurgu... bu hikayelerin ana fikirlerinin hepsi, hristiyan inancında tekrar tekrar edilen başlıklardır.
galahad'ın ortaya çıktığı dönem ise; lancelot-kutsal kase döngüsü ((gbkz: lancelot-grail cycle)) olarak bilinen, aslında birbiri ile bağlı ancak tekil bir örgüyü izlemeyen hikayeler öbeğidir. robert de boron'un 'küçük kase serisi' ve chretien de troyes'in hikayelerini bir araya getirip bağlar bu döngü ve hikayeleri ek detaylar ile zenginleştirerek, şimdilerde bildiğimiz şekline yakın bir anlatı yaratır. burada dikkat edilmesi gereken bir başka husus ise; galahad'ın ne boron'un ne de troyes'in hikayelerinde yer almıyor oluşudur. ilk kim tarafından yazıldığı belirsiz bir şekilde, hikayelerde ortaya çıkar. hikayeler genel olarak kral arthur'un diyarı logren'de geçer. kral arthur'un yükselişi ve düşüşü, merlin'in hayatı, kutsal kase'nin bulunması gibi konuları işler.
galahad'ın en önemli icraatı, kutsal kase'yi bulmasıdır. hristiyan ideallerine sıkı sıkıya bağlı ve 'bakir' olan galahad'ın ruhu o kadar temizdir ki, sadece onun görevinde başarılı olmasına izin verir tanrı. bu olaylar serisini kısaca şöyle özetleyebiliriz;
annesinin yanında büyüyen galahad, 15 yaşına geldiğinde, kendini tanımayan babası lancelot ile bir düelloda karşılaşır ve babasını yener. bu, lancelot'un yenildiği ilk ve tek adil dövüştür. lancelot, galahad'ı alıp hemen arthur'un yanına, başkent camelot'a götürür. ismi bilinmeyen bir şövalye, genç galahad'ı yuvarlak masa'da, kutsal kase'yi bulup getirecek şövalye için ayrılmış, 'tehlikeli koltuk' isimli sandalyeye oturtur. peki bu koltuk neden tehlikelidir? çünkü bu koltuğa, kehanette bahsedilen şövalye hariç oturacak kişi, o an, oracıkta ölecektir. galahad, her şeyden habersiz koltuğa oturur ve hayatta kalır. bunun üstüne arthur bu yeni şövalyeyi alıp hemen göle, kılıcı excalibur'u sapladığı kayaya götürür ve ona kılıcı kayadan çıkartmasını emreder. galahad kılıcı kolayca kayadan çeker ve kendini bir kez daha kanıtlar. thomas mallory'nin versiyonunda ise bu kılıç arthur'un değil, kral balin'in kılıcıdır. ama her iki anlatıda da galahad yuvarlak masa'ya davet edilir. tüm yuvarlak masa şövalyeleri, kutsal kase'nin bir görüntüsünü görürler ve galahad'ın önderliğinde, kutsal kase'yi arama macerası başlar. tüm yuvarlak masa, kase'nin peşine düşer.
arthur aslında bu duruma üzülmüştür, zira maceraya atılan pek çok şövalyenin bir daha asla dönmeyeceğini bilmektedir ve yuvarlak masa'nın yok olmasından da korkmaktadır. bu aynı zamanda metaforik bir değişim, arthur'un hikayesinde ikinci aşamaya geçildiğini de simgeler. o da bu hikayenin sonunda ölecek, yuvarlak masa dağılacaktır.
galahad, bors ve percival, 'üç bakir şövalye', nice badireler atlatır. hazreti davud'un kılıcını bulurlar, hazreti süleyman'ın gemisine binerler... ama en sonunda galahad görevini başarır. burada detaylar biraz karışık ama, bir şekilde galahad öleceği zamanı kendi seçmeyi diler ve bu dileği kabul edilir. üçlü yurtlarına geri dönerken, galahad aratmayalı yusuf'un ruhu tarafından ziyaret edilir ve öylesine bir hisle dolup taşar ki, oracıkta ölmeyi diler. sonuçta galahad'ın isteği kabul edilir ve galahad can verir, bedeni ise bazı anlatılarda percival'ın kızkardeşinin yanına gömülür, bazılarında ise bir ışık huzmesi içinde kaybolur. bors ve percival ise daha sonra camelot'a geri döner.
(aratmayalı yusuf ne alaka diyecek olursanız, bu kişi isa'yı çarmıhtan indiren azizdir, ayrıca bazı anlatılarda isa'nın kanından bir damlayı da kutsal kase'ye damlatmıştır ama bu çok da kabul gören bir düşünce değil anladığım kadarıyla)
galahad, döneminde yükselen tapınak şövalyesi ya da belki de 'haçlı' anlayışının bir tezahürüdür. babası lancelot guinevere'e olan aşkı ile öne çıkar, 11.yüzyıl ve sonrasında fransız topraklarında meşhur olmaya başlayan saray aşkı ya da nazik aşk denen (courtly love), leydi ile yeminli şövalyesi arasındaki aşkı simgeler;
galahad ise her şeyi bir kenara bırakmış, sadece tanrı ve şövalyelik idealleri için çarpışan, dindar asker, belki de keşiş kökenli bir şövalyedir.
galahad'ın ortaya çıktığı dönem ise; lancelot-kutsal kase döngüsü ((gbkz: lancelot-grail cycle)) olarak bilinen, aslında birbiri ile bağlı ancak tekil bir örgüyü izlemeyen hikayeler öbeğidir. robert de boron'un 'küçük kase serisi' ve chretien de troyes'in hikayelerini bir araya getirip bağlar bu döngü ve hikayeleri ek detaylar ile zenginleştirerek, şimdilerde bildiğimiz şekline yakın bir anlatı yaratır. burada dikkat edilmesi gereken bir başka husus ise; galahad'ın ne boron'un ne de troyes'in hikayelerinde yer almıyor oluşudur. ilk kim tarafından yazıldığı belirsiz bir şekilde, hikayelerde ortaya çıkar. hikayeler genel olarak kral arthur'un diyarı logren'de geçer. kral arthur'un yükselişi ve düşüşü, merlin'in hayatı, kutsal kase'nin bulunması gibi konuları işler.
galahad'ın en önemli icraatı, kutsal kase'yi bulmasıdır. hristiyan ideallerine sıkı sıkıya bağlı ve 'bakir' olan galahad'ın ruhu o kadar temizdir ki, sadece onun görevinde başarılı olmasına izin verir tanrı. bu olaylar serisini kısaca şöyle özetleyebiliriz;
annesinin yanında büyüyen galahad, 15 yaşına geldiğinde, kendini tanımayan babası lancelot ile bir düelloda karşılaşır ve babasını yener. bu, lancelot'un yenildiği ilk ve tek adil dövüştür. lancelot, galahad'ı alıp hemen arthur'un yanına, başkent camelot'a götürür. ismi bilinmeyen bir şövalye, genç galahad'ı yuvarlak masa'da, kutsal kase'yi bulup getirecek şövalye için ayrılmış, 'tehlikeli koltuk' isimli sandalyeye oturtur. peki bu koltuk neden tehlikelidir? çünkü bu koltuğa, kehanette bahsedilen şövalye hariç oturacak kişi, o an, oracıkta ölecektir. galahad, her şeyden habersiz koltuğa oturur ve hayatta kalır. bunun üstüne arthur bu yeni şövalyeyi alıp hemen göle, kılıcı excalibur'u sapladığı kayaya götürür ve ona kılıcı kayadan çıkartmasını emreder. galahad kılıcı kolayca kayadan çeker ve kendini bir kez daha kanıtlar. thomas mallory'nin versiyonunda ise bu kılıç arthur'un değil, kral balin'in kılıcıdır. ama her iki anlatıda da galahad yuvarlak masa'ya davet edilir. tüm yuvarlak masa şövalyeleri, kutsal kase'nin bir görüntüsünü görürler ve galahad'ın önderliğinde, kutsal kase'yi arama macerası başlar. tüm yuvarlak masa, kase'nin peşine düşer.
arthur aslında bu duruma üzülmüştür, zira maceraya atılan pek çok şövalyenin bir daha asla dönmeyeceğini bilmektedir ve yuvarlak masa'nın yok olmasından da korkmaktadır. bu aynı zamanda metaforik bir değişim, arthur'un hikayesinde ikinci aşamaya geçildiğini de simgeler. o da bu hikayenin sonunda ölecek, yuvarlak masa dağılacaktır.
galahad, bors ve percival, 'üç bakir şövalye', nice badireler atlatır. hazreti davud'un kılıcını bulurlar, hazreti süleyman'ın gemisine binerler... ama en sonunda galahad görevini başarır. burada detaylar biraz karışık ama, bir şekilde galahad öleceği zamanı kendi seçmeyi diler ve bu dileği kabul edilir. üçlü yurtlarına geri dönerken, galahad aratmayalı yusuf'un ruhu tarafından ziyaret edilir ve öylesine bir hisle dolup taşar ki, oracıkta ölmeyi diler. sonuçta galahad'ın isteği kabul edilir ve galahad can verir, bedeni ise bazı anlatılarda percival'ın kızkardeşinin yanına gömülür, bazılarında ise bir ışık huzmesi içinde kaybolur. bors ve percival ise daha sonra camelot'a geri döner.
(aratmayalı yusuf ne alaka diyecek olursanız, bu kişi isa'yı çarmıhtan indiren azizdir, ayrıca bazı anlatılarda isa'nın kanından bir damlayı da kutsal kase'ye damlatmıştır ama bu çok da kabul gören bir düşünce değil anladığım kadarıyla)
galahad, döneminde yükselen tapınak şövalyesi ya da belki de 'haçlı' anlayışının bir tezahürüdür. babası lancelot guinevere'e olan aşkı ile öne çıkar, 11.yüzyıl ve sonrasında fransız topraklarında meşhur olmaya başlayan saray aşkı ya da nazik aşk denen (courtly love), leydi ile yeminli şövalyesi arasındaki aşkı simgeler;
galahad ise her şeyi bir kenara bırakmış, sadece tanrı ve şövalyelik idealleri için çarpışan, dindar asker, belki de keşiş kökenli bir şövalyedir.
devamını gör...