1.
mö 331 yılında büyük iskender* ile ııı.darius* arasında yaşanan savaştır. ııı.darius'un ordusunda 250000 asker varken iskender'in ordusunda sadece 40000 asker bulunmaktaydı. ilk düşünüldüğünde iskender bu savaşı kaybeder düşüncesi hakim oluyor.
mezopotamya ovasındaki arbela'da* yaşanan savaşta ııı.darius sayıca üstün oldukları için savaş düzenini yerleştirmek istiyordu. iskender hangi savaş düzenine geçiyorsa ııı.darius da aynı düzene geçiyordu.
iskender farklı bir taktikle bu savaşı yapmayı düşünüyordu. iki ordu da birbirine paralel saflarda bulunuyordu, fakat iskender ordusunu düşmana karşı 45 derecelik çarpraz bir pozisyona getirir. daha sonra sağdan ve soldan gelebilecek saldırılara karşı ordunun sağ ve sol kanadını geriye doğru gider. iskender, düşmana karşı ordunun sağ tarafından hareket etmeye başlar, pers ordusu karşılar tabi bu durumu. darius, tüm ordusunu ve fillerini iskender'in solda ve merkezde kalan ordulara saldırması için gönderir. böylelikle darius kendi merkezini açıkta bırakmış oluyor ve tam da iskender'in istediği oluyordu.
daha sonra iskender ani bir hareketle atını darius'un üzerine doğru sürmeye başlar arkasındaki ufak bir orduyla. darius, iskender'in hızlı bir şekilde kendisine geldiğini görünce tuzağa düştüğünü anlayıp kaçmaya başlamıştır. bunu gören pers ordusu da komutanları olmayınca kaçmaya başlamışlardır. savaş kesin makedonya zaferi olarak sonuçlanmıştır.
mezopotamya ovasındaki arbela'da* yaşanan savaşta ııı.darius sayıca üstün oldukları için savaş düzenini yerleştirmek istiyordu. iskender hangi savaş düzenine geçiyorsa ııı.darius da aynı düzene geçiyordu.
iskender farklı bir taktikle bu savaşı yapmayı düşünüyordu. iki ordu da birbirine paralel saflarda bulunuyordu, fakat iskender ordusunu düşmana karşı 45 derecelik çarpraz bir pozisyona getirir. daha sonra sağdan ve soldan gelebilecek saldırılara karşı ordunun sağ ve sol kanadını geriye doğru gider. iskender, düşmana karşı ordunun sağ tarafından hareket etmeye başlar, pers ordusu karşılar tabi bu durumu. darius, tüm ordusunu ve fillerini iskender'in solda ve merkezde kalan ordulara saldırması için gönderir. böylelikle darius kendi merkezini açıkta bırakmış oluyor ve tam da iskender'in istediği oluyordu.
daha sonra iskender ani bir hareketle atını darius'un üzerine doğru sürmeye başlar arkasındaki ufak bir orduyla. darius, iskender'in hızlı bir şekilde kendisine geldiğini görünce tuzağa düştüğünü anlayıp kaçmaya başlamıştır. bunu gören pers ordusu da komutanları olmayınca kaçmaya başlamışlardır. savaş kesin makedonya zaferi olarak sonuçlanmıştır.
devamını gör...
2.
iskender'in darius'u rencide ettiği savaş. adamcağızın onurunu beş paralık etmiştir. darius savaşın kaybı ile birlikte topuklarına vura vura kaçmış ama şansı yaver gitmemiştir. koskoca kralların kralı, kendi generali bessus tarafından biraz tartaklandıktan sonra bıçaklanıp, patates çuvalı gibi yol kenarına atılmıştır. yani düşünün adam tanrı kral, hikmetinden sual olunmuyor ama bir kere düşmeye gör! en yakınındaki seni fırlatıp yolun kenarına atabiliyor. daha önce senin yanında dizleri titreyen adamın sana reva gördüğü muamele bu işte. kutsallık da, tapınma da, korku da bir yere kadar! kaybettiğin an hepsi yok oluyor. koca bir hiç oluveriyorsun. tabi bunlar ibretlik dersler lakin ders alanı pek olmuyor. her muktedir bu devran böyle sürecek diye boş beleş umutlarla kendisini kandırıyor.
oysa azıcık ders alsalar şu ibretlik hikayelerden işler tıkırında gidecek ama yok ille de bildiklerini okumak eğilimindeler. hani akif diyor ya; "tarih'i "tekerrür" diye tarif ediyorlar; hiç ibret alınsaydı, tekerrür mü ederdi?'' hah işte mesele tam olarak bu...
neyse sonrasında darius'u iskender'in askerleri paketlenip bırakıldığı yerde buluyor. bak adamlara o kadar çektirmişsin darius efendi! dere, tepe, geçit senelerce savaşmışsın adamlar yine de senin kadrini kıymetini biliyorlar. düşmana saygı denen müesseseyi devreye sokuyorlar. anlatılanlara göre iskender'in askerleri darius'a biraz su içirip, ona son anlarında saygıyla yaklaşıyorlar. bessus denen çakma şahenşahın sonu ise ibretlik zaten. hem hainsin hem de tanrı kral olacaksın (!) hayallere bak hele. neyse onun da façasını çizmiş iskender. tavşanı kovalayan tazı gibi peşinden gitmiş. az gitmiş uz gitmiş dere tepe düz gitmiş, en nihayetinde de bessus efendiyi afganistan'da yakalamak sureti ile işe son noktayı koymuş. işin ibretlik kısmı şu ki; iskender bu haini pers adetlerine göre cezalandırmıştır. hainlere verilen cezayı bizatihi kendisine uygulamıştır. bessus'un kulakları ve burnu kesilmiş, zincire vurulup kazığa oturtularak pers topraklarında ibreti alem olsun diye gezdirilmiştir. yani iskender düşmanına yapılan hainliği bile affetmeyerek neden ''büyük'' olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır.
netice olarak bu savaş pers geçidindeki cılız direniş sonrasında persepolis'in zaptına giden yolu açan savaştır. perslerin atina'da yaptıklarının rövanşı aynı şiddetle hatta misliyle alınmıştır. zerdüşt kehanetlerine göre ''saçları dağılmış şeytanların öfkeli saldırısı'' olarak anlatılan ve beklenen saldırı böylece gerçekleşmiş oldu ve şeytanlar(!) persepolis'i dümdüz etti.
oysa azıcık ders alsalar şu ibretlik hikayelerden işler tıkırında gidecek ama yok ille de bildiklerini okumak eğilimindeler. hani akif diyor ya; "tarih'i "tekerrür" diye tarif ediyorlar; hiç ibret alınsaydı, tekerrür mü ederdi?'' hah işte mesele tam olarak bu...
neyse sonrasında darius'u iskender'in askerleri paketlenip bırakıldığı yerde buluyor. bak adamlara o kadar çektirmişsin darius efendi! dere, tepe, geçit senelerce savaşmışsın adamlar yine de senin kadrini kıymetini biliyorlar. düşmana saygı denen müesseseyi devreye sokuyorlar. anlatılanlara göre iskender'in askerleri darius'a biraz su içirip, ona son anlarında saygıyla yaklaşıyorlar. bessus denen çakma şahenşahın sonu ise ibretlik zaten. hem hainsin hem de tanrı kral olacaksın (!) hayallere bak hele. neyse onun da façasını çizmiş iskender. tavşanı kovalayan tazı gibi peşinden gitmiş. az gitmiş uz gitmiş dere tepe düz gitmiş, en nihayetinde de bessus efendiyi afganistan'da yakalamak sureti ile işe son noktayı koymuş. işin ibretlik kısmı şu ki; iskender bu haini pers adetlerine göre cezalandırmıştır. hainlere verilen cezayı bizatihi kendisine uygulamıştır. bessus'un kulakları ve burnu kesilmiş, zincire vurulup kazığa oturtularak pers topraklarında ibreti alem olsun diye gezdirilmiştir. yani iskender düşmanına yapılan hainliği bile affetmeyerek neden ''büyük'' olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır.
netice olarak bu savaş pers geçidindeki cılız direniş sonrasında persepolis'in zaptına giden yolu açan savaştır. perslerin atina'da yaptıklarının rövanşı aynı şiddetle hatta misliyle alınmıştır. zerdüşt kehanetlerine göre ''saçları dağılmış şeytanların öfkeli saldırısı'' olarak anlatılan ve beklenen saldırı böylece gerçekleşmiş oldu ve şeytanlar(!) persepolis'i dümdüz etti.
devamını gör...
3.
makedonyalılar adına hiçbir şekilde zor bir savaş değildir. zaten verilen kayıplardan bunu anlayabilirsiniz.
pers tarafının gücü tamamıyla sayıya dayanmaktadır. bir askeri düzen yoktur, askerler dağınık haldedir ve hafif zırf kullanırlar. perslerin iskender'in karşısına çıktığı çarpışmalara dikkat edin; granicus, ıssus ve gaugamela. sayı giderek katlanır. çünkü pers tarafında doğulu medeniyetlerin hastalığı olan "kalabalıksak kazanırız" anlayışı hakimdir. neticede makedon falanks sistemi karşısında çil yavrusu gibi dağılmışlardır. iskender'in şansı, atını doğuya sürmesiydi.
pers tarafının gücü tamamıyla sayıya dayanmaktadır. bir askeri düzen yoktur, askerler dağınık haldedir ve hafif zırf kullanırlar. perslerin iskender'in karşısına çıktığı çarpışmalara dikkat edin; granicus, ıssus ve gaugamela. sayı giderek katlanır. çünkü pers tarafında doğulu medeniyetlerin hastalığı olan "kalabalıksak kazanırız" anlayışı hakimdir. neticede makedon falanks sistemi karşısında çil yavrusu gibi dağılmışlardır. iskender'in şansı, atını doğuya sürmesiydi.
devamını gör...