hakikati söylemenin en iyi yolunun yalan söylemek olması

bir alberto manguel önermesidir.

alberto manguel merak (kitap) isimli beni ordan oraya sürükleyen ve modern bir doktor faust’a çeviren ve de defalarca dur ey zaman ne güzelsin dememe neden olan ve dahi cehennemin dibinden, arafın sisine cennetin aydınlığına savuran kitabında hakikatin olduğu gibi ifade edilemeyeceğini anlatır bir paragrafın son cümlesinde.

babil’in çöküşünden beri mahkum olduğumuz yüzlerce dilin hiçbir hakikati tam anlamıyla anlatmak için yeterli gelmez. hiçbir dil böyle bir saflığa erişmeye muktedir değildir. en büyük dilbilimciler ve filozoflar ve alimler ve bilginler eli kolu bağlı kalmıştır kullandıkları dilin acizliği yüzünden.

gördüğümüz ama bir türlü emin olamadığımız hakikati anlatmak için kurduğumuz irili ufaklı bütün cümleler eksik kalacaktır. ne kadar çekiştirirsek çekiştirelim hep bir yerler açıkta, hep ayazda kalacaktır. bizim ne kadar iyi niyetli olduğumuzun da bir önemi yoktur bu durumda. çünkü biz dile mahkum olmuş zavallı fanileriz.

bu yüzden hakikati anlatmanın tek yolu onu güzel bir yalanla ifade etmektir. çünkü yalan konusunda oldukça yetenekli bir türüz.

bu önermeyi reel bir örnekle test edelim:
bir adamın annesi ölmüştür ve adam size telefonda sorar: annem öldü mü?
evet yalan söyleyerek hakikati söyleyiniz.

insanların yaşadığı hayatları özetleyen ifade. yaşadığımız hayatlar söylemeyi bir türlü beceremediğimiz hakikatin yalanı. ölüm ise hakikatin insanın yüzüne vurulmasından başka bir şey değil.