hematokrit

hematokrit , kırmızı kan hücrelerinin hacminin, dolaşımdaki kanın hacmine oranını ifade eder. tam kan sayım testinde yer alan bir parametredir. 100 ml’lik kanda 40 ml alyuvar hücresi mevcutsa, hct oranının %40 olduğu manasına gelir.
kırmızı kan hücreleri vücut boyu oksijen-karbondioksit döngüsünü sağladıkları için, kandaki sayıları, oranları büyük önem arz eder.

normal bir kişide olması gereken hematokrit değeri %35 ila %45 aralığındadır.

yenidoğan bebeklerde hct değeri yüksek seviyedeyken, zaman içerisinde normal düzeylere indirgenir. ideal hct değeri erkek ve kadınlarda farklı oranlardadır ve erkeklerde kadınlara oranla daha yüksek ölçümlenir. gebelik döneminde, dolaşıma katılan kan miktarı artıp, yoğunluğu azaldığı için daha düşük hct değerleri görülebilir.

düşük hct değeri, vücuda ve vücuttaki hücrelere yetersiz oksijen taşınması manasına gelir. kan kanseri, anemi türleri, dalak büyümesi, tiroid bozuklukları, böbrek hastalıkları, demir, bakır, folik asit, b6 ve b12 eksikliği, gebelik, hemoliz, kan damarlarında meydana gelen yaralanmalar gibi faktörlere bağlı olarak hct değeri düşük olabilir.

alyuvar hücrelerinin oksijen- karbondioksit döngüsünü gerçekleştirirken yetersiz kalması, doku ve organlara yeterli oksijen iletilememesine bağlı olarak, kemik iliğinin telafi amaçlı fazla miktarda eritrosit ürettiğinde hct yüksekliği meydana gelir. ayrıca kronik sigara içicilerinde, kalp damar sorunu olanlarda, böbrek rahatsızlığı yaşayanlarda, uyku apnesi olan kişilerde, vücut susuz kaldığında, ağır egzersiz yapanlarda, karbonmonoksit zehirlenmesi yaşayanlarda, kortizon içeren ilaçlar kullanan kişilerde, doping kullanımında da hct oranı yüksek seyreder.

bu değer bazen de çok yanıltabilir. hasta o kadar çok kanar ki çok fazla sıvı kaybından hematokrit değeri düşmemiş gibi gözükür hemokonsantrasyon denilen durum oluşur yani. göreceli olarak azalmaz bu değer kanama yok gibi gözükür. bu durumda beyaz küre değerine bakılmalı ki beyaz kürede artış gözükür.