intruders

binge-watch başlığında da dediğim gibi, ilk olarak 2021'de izleyip 10 üzerinden 7 verdiğim, birkaç gün önce, iki güne bölerek izledikten sonra ise bunu 9/10'a çıkardığım, 8 bölümlük ilk sezonundan sonra iptal edilen dizi; daha doğrusu tek sezonluk olarak kalan dizi.



bir bbc two ve bbc america, yani ingiliz-amerikan iş birliğinin ürünüdür.

self/less filmini akla getiriyor ama bu ondan daha eski bir yapım. yani 1 sene daha eski en azından.

internette millet nasıl bulmuş diye bakındığımda, konusunun/kurgusunun çok belirsiz/vague olduğuyla ilgili bir hayli negatif kritikler aldığını gördüm. benim de ilk izleyişimde 7/10 verme sebebim buydu belki. ikinci izleyişimde ise konusunu tam anladım ve müthiş keyifli bir seyirlik oldu benim açımdan doğrusu.

benim zaten bbc yapımlarına bir düşkünlüğüm ezelden beridir var. the box of delights dizisinin tanıtımını yapmıştım mesela sözlükte. yani tabii ki bunlarla sınırlı değil. bbc prodüksiyonlarının ekseriyeti bana çok hitap ediyor sahiden.

self/less ile birlikte başka yapımlar da aklıma gelse de intruders'ı izlerken, bunların hiçbiri dizi değildi. gerçi intruders da zaten bir roman uyarlaması. yani ama gene de işte bir dizide böyle bir konu işlenmişse de ben denk gelmedim, bu yapımdan önce ve sonra. peki bu nasıl bir konu?..

işte bu spoiler olur bebek. ama self/less ile birlikte zaten ciddi bir spoiler vermedim de değil. gene de bunu yapmalıydım da kanımca. yani hiçbir ipucu vermeden bir şeyler yazınca da millet neden bir izlesem mi acaba desin ki?.. spoiler'lara boğacağım bu yazının ilerilerini ama önce bir uyarı yapacağım elbette. o uyarıya kadar gönül rahatlığıyla okumaya devam edebilirsiniz.

stranger things ile yıldızı ışıl ışıl parlayan millie bobby brown, işte o popüler diziden 2 sene önce burada da döktürüyor. acaba bu diziyle mi keşfedildi, bilemiyorum. zaten intruders'tan önce sadece once upon a time in wonderland dizisinin iki bölümünde oynamış. bana intruders ile keşfedilmiş olma ihtimali epey fazla görünüyor zira cidden de çok iyi rol kesiyor burada ufaklık.

ve yaptığı rol de cidden zor. yani hem bir çocuğu canlandırıyor, hem de bir yetişkini. yani tip olarak hep çocuk olsa da ya ruh olarak?.. işte gizem yaratıyorum ama buraları spoiler'lı yerlerde açıklayacağım. üstelik canlandırdığı yetişkin de öyle alelade bir tip değil. yani hiç değil. hem de hiç değil. o kadar da hiç değil ki. külliyen hiç değil. oh bebek, ne kadar da hiç değil. piç... neyse işte yani belki self/less referansımdan belirli tahminler yürütebilirsiniz burada. yazıma gizemle birlikte biraz da bulmaca havası katayım dedim. haha.

dizideki baş karakter eski bir lapd (los angeles polis departmanı) polisi. böyle karımla birlikte huzurlu bir hayat yaşayayım istemiş. artık bir polisiye yazarı kendisi. ama artık karısı da karısı değil mi? yani boşanmaktan ziyade o üstte bahsettiğim velet gibi karısı da mı başka birisi oluyor yoksa?.. aynı bedende iki kişi olabilir mi? self/less referansımı hatırlayın. yani bunlar acı-tatlı spoiler'lar sayılabilir ama izleme keyfini mahvedecek türden olduklarını da düşünmüyorum. şimdiden ilginizi çekmişse bence aşağılarda uyarı yaptıktan sonra dizinin konusunu anlattığım kısmı okumadan evvel diziyi izleyin diye salık verebilirim.

intruders, baştan sona eli yüzü düzgün bir dizi. yani profesyonelce kotarılmış bir yapım ve işte kurgusu birçok kişiye belirsiz gelmişse de bence çok sağlam. kastingi ideal. draması nüfuzlu. oyunculukları kalburüstü. yönetmenliği sıkı. aksiyon sahneleri inandırıcı. çekimleri, kamera kullanım stilleri de dizi standartlarında hayli yüksek kalitede ve epey varyasyonlu. ses kaydı çok iyi. bende çok kaliteli bir kaydı var gerçi ama gene de sound/ses ve ses montajı babında da cidden dikkat çekici kadar iyi bir dizi. ve tek sezondan sonra iptal edilse de aslında tüm o 8 bölüm boyunca süren konu nihayete eriyor diyebilirim. yani sezonun sonunda ikincisinin de gelmesinin amaçlandığını anlıyoruz ama ikinci sezona yol verilseydi dahi burada aynı konseptten devam edilse de başka bir yerden de yeniden başlayacaktı dizi diye düşünebiliriz bana göre. devam etmesini çok isterdim ama bu şekilde tek sezonluk bir dizi olarak da gayet izlenesi bir yapım derim ben şahsen, matbu... yani matbu olarak okumadım. romanını bilmiyorum. şah-mat... şey, ama bir ara romanını da okumak istiyorum aslında. eğer bunu yaparsam da bu tanıma ekleme yaparım artık, hani nasıl bir uyarlama, kitap ve dizi arasındaki farklar neler falan gibisinden.

spoiler vermemeye çalışarak biraz konseptinden bahsedeyim dedim. bundan sonrasında da dizinin direkt konusuna gireceğim. burada böyle yüzyıllardır varlığını sürdüren bir kült gibi bir şey var. karanlık bir organizasyon yani. qui reverti [latince "dönen (kişi/şey)"] adlı gizli bir topluluk bunlar ki mensuplarına da reverti deniyor. psychomancy gibi bir pratik üzerine kurmuşlar tüm olaylarını ve londra orijinli olsa da modern zamanlarda bu karanlık ve gizemli tarikat abd merkezli bir oluşum gibi görünüyor. kökenleri asırlar öncesine giden bu okültik ve mistik paktların adı psychomancy trust idi diye hatırlıyorum. ingilizcede -mancy, önüne getirilen sözcükle veya ön ekle birleşince o konseptte divinasyon yapılabilmesini niteler. necromancy'yi duymuşsunuzdur mesela belki. necro, ölü demek. necromancy de ölülerle iletişime geçebilen ve onlar sayesinde gelecekten veya işte zamandan gizli bilgileri alabilmek falan demektir özünde. zamanla büyücülük, bilhassa kara büyücülük anlamını da alsa orijinalinde mancy, büyü yapmaktan ziyade böyle gelecekten haber almak, veya gizli bilgilere ulaşman minvalini kapsamaktadır. psychomancy dediğimizde ise psyche'ı düşünmeliyiz elbette. acaba bir bedende iki ruh birden olabilir mi?.. işte o spoiler'lar şimdi geliyor. yoksa gelmiyor mu?..

ekleme: alttaki kısmı yazdıktan sonra ekleyeyim ki, evet, yazının bundan sonrasında devasa spoiler'lar mevcut ama başta planladığım gibi konunun tümünü anlatmadım ve karakterlerin hepsinden bahsetmedim. bu kararı, hem yazı zaten gayet uzun olduğundan hem de böyle belki yazının tümünü okuyan kişilerden bazıları öğrenilecek başka şeyler de var demek ki der de izler diye aldım. yoksa üşendiğimden değil. uzun yazı yazmaya üşenmediğim zamanlarda cidden üşenmem. keyif ve zevkle yazarım. ama yazılarımın da farklı farklı olmasını seviyorum. kimisinin konusunu baştan sona anlatırken, kimisinin de böyle merak ettirici olmasını seviyorum. hiç spoiler vermeden yazdığım yazılarım bile var. çeşitliliği seviyorum üslubumda.

yazının bundan sonrasında konusu ve konseptini açıklıyorum, ama üstte de dediğim gibi, hepsini değil... yani spoiler alert!

dizideki baş karakterimiz jack whelan, demiş olduğum gibi. ama bu karakter bir süre sonra izleyicilere gösteriliyor ve dizinin başında aslında bu qui reverti hakkında epey bilgilendiriliyoruz ama henüz tabii bu gizli topluluğun adını falan bilmiyoruz. yani temel pratiklerini öğreniyoruz. yani bir kızın intiharıyla biten kısımda oluyor bu dediğim... bundan sonrasında ise, bir ailenin evine "intruder"lardan biri giriyor ve aradıkları kişiyi burada bulamasa da onun karısı ve oğlunu vurup öldürüyor. biz de acaba o aranan adam neden bu kadar önemli diye düşünüyoruz. bunun yanıtını dizinin epey ilerilerinde alacağız. bu arada burada "intruders"ı iki türlü düşünebiliriz bence. birincisi işte bu gizli topluluğun ajanlarının böyle onun bunun evine, hayatına hatta benliğine "intrude" etmelerinden mütevellit bunların intruder'lar olması, diğeri ise dizinin mistik ve paranormal boyutundaki bir bedende iki ayrı ruhun olması olayı. yani mesela siz, siz olarak doğuyorsunuz. ama daha önceden ölmüş birinin "ruhu" da aslında sizin bedeninizde uykuda gibi bir modda yer alıyor. yani bedeninize "intrude", izinsiz giriş yapmış durumda. meşumluğu bariz olan ezoterik bir konseptle karşı karşıyayız yani burada.

anladığım kadarıyla dizideki konuya göre her bedende bu fenomen var ama işte qui reverti, tespit ettikleri kişilerdeki, önceden "hatırlatıcı/tetikleyici" bir şeyler gösterdikleri o uykudaki benliği uyandırma becerisine sahip olan karanlık bir organizasyon. ezcümle, öyle her insandaki bu uyumakta olan benlik uyandırılıp işgal etmekte olduğu bedene hükmedemiyor. bunun için ona önceden bir tetikleyici gösterilmesi gerekiyor, bu organizasyonun shepherds denen ajanları tarafından. o kişi öldükten sonra da acaba hangi bedene girmiş ruhu, bunu bulmaları gerekiyor. sonra da o tetikleyici objeyi o uyandırılmak üzere bekleyen ölü kişinin benliğinin olduğu kişiye gösteriyorlar, bir de hatırlatıcı bir not defteri gibi bir şey tutuşturuyorlar eline. sonra da o bedende yeniden yaşamaya devam etmiş oluyor bu kişi. tabii asıl benlik/ruh buna direniyor uzun süre. yani "a battle of wills" denen bir şey mevzubahis oluyor burada. hangi benliğin galip geleceği de belli olmayabiliyor.

bu pratik sayesinde de işte "seçilmiş" kişiler yüzyıllar boyunca farklı bedenlerde de olsa yaşamaya devam edebiliyor ve bir nevi ölümsüz oluyorlar. bunlardan biri olan marcus fox ise sınırı aşmasıyla bu gizli örgütün varlığını tehdit etmeye başlıyor ve onun bir daha dirilememesi yönünde bir karar çıkıyor. kendisi canlı canlı gömülüyor. daha doğrusu, dar bir alana dikiltiliyor ve önüne bir duvar örülüyor. ama bu fox da az tilki değil tabii ve bu ajanlardan birine yüklü bir miktar para teklif ediyor ve beni yeniden dünyaya getir burada öldükten sonra diyor. işte bu oluyor ve yazının gerilerinde bahsettiğim millie bobby brown'ın* oynadığı madison o'donnell adlı 9 yaşındaki kız çocuğun bedeninde kendisi yeniden hayata döndürülüyor. marcus fox, cidden de çok gaddar bir seri katil. yani 1700'lerden beri... alex diakun da fox karakterini muhteşem oynuyor bu arada. çok tekinsiz bir tiplemeyi canlandırıyor, tipi buna müsait, oyunculuğu da muazzam.

zaten bu qui reverti'nin en kadim ruhları bile işte birkaç yüzyıldır var olabilmeyi sürdürüyorlar. daha eskiye de gidebilir aslında işte belki de dizi birkaç sezon daha sürseydi bu konu daha belirgin olabilirdi veya işte kurgudaki gizem boyutunu gerçek kadim zamanlara uzatarak daha da enteresanlaştırabilirlerdi. yani dizide yüzyıllardır dense de daha öncesinde böyle gizli bir topluluk yoktu dendiğini de hatırlamıyorum. bence dizinin devamı gelebilseydi böyle bir kurgusal hamle mevzuyu çok daha ilginç kılardı.

marcus fox'u yeniden yaşama döndüren kişi de richard shepherd denen bir karakter ve kendisi qui reverti'nin önemli bir ajanı ama aslında örgüte ihanet etmiş de oluyor burada. marcus'u olması gerekenden çok daha erken "uyandırıyor" ve aslında bu kurguyu daha da eksantrikleştiriyor. böyle bir şey yaptığını gizliyor elbette diğer qui reverti mensuplarından ama bu sırrı sonsuza kadar saklayabilecek mi?.. fox'u dirilten kişi richard shepherd, evet. peki onun ölüm ve bir daha dirilememe fermanını imzalayan kişi kimdi?.. işte buradan dizinin baş karakteri jack whelan'a geçebiliriz, dolaylı olarak da olsa.

jack'in karısı amy whelan'ın da aslında bedeninde qui reverti'nin elitlerinden biri olan rose gilchrist varmış. yani zaten ben konuya biraz geç girsem de bu karakterler de dizinin ilk bölümünün ilk çeyreğinin sonlarında falan karşımıza çıkıyor ilk olarak. amy'nin normalde hiç sevmediği caz müzik dinleyerek dans etmesi sahnesi falan kocasını şaşırtsa da işlerin arkasında böyle akılalmaz bir komplonun olabileceği adamcağızın aklının köşesinden bile geçmiyor henüz bittabi. gerçi jack, önüne tonla veri gelse de böylesi bir tabiatüstü olarak tanımlayabileceğim konsepti gerçekçi bulmaya direniyor. kimisi böyle durumlarda kurgusal karakterlerin inandırıcı olmadığını veya aptal olduğunu söyler, ancak ben bu fikirde değilim; bazı insanlar cidden de kendi zihinsel sınırlarını çok net çizer ve bunun dışında olan şeyleri kabul etmemek için olağanüstü bir direnç gösterir gerçek hayatta da.

peki dizinin sonrasında neler oluyor? arkadaşlar yazı zaten uzun oldu. ve şöyle bir düşündüm de, bir dolu spoiler versem de bunları okusanız dahi diziden alabileceğiniz hala birçok şey var ve belki de merak ettirici bir yazı olarak kalsa daha iyi olur dedim bu tanımım. karar değiştirdim yani. konusundan daha fazla bahsetmeyeceğim yapımın. mesela o, karısı ve oğlu öldürülen adam neden bu kadar önemli? bu mistik boyutu açmamış oluyorum yani bu yazımda. merak ettiyseniz diziyi izleyin bence diyorum ve yazıma burada nokta koyuyorum. yani dizi nasıl ilk sezondan sonra iptal edilmişse, ben de başta planladığım full konu özeti konseptini iptal etmiş oluyorum böylelikle. umarım bu yazımı okuyup ilgisi celbedilen birileri olur aranızda ve bu nefis diziyi seyrederler onlar.

iyi seyirler!