iucn kırmızı listesi

dünyadaki biyolojik çeşitliliğin envanterini oluşturan, binlerce hayvan, bitki ve mantar türünün nesillerinin tehlike altında olup olmadığını ortaya koyan, farkındalık yaratan listedir.
iucn: international union for conservation of nature / uluslararası doğal hayatı koruma birliği.
(ex) extinct. soyu tükenmiş tür.
(ew) extinct in the wild. doğada soyu tükenmiş tür.
(cr) critically andangered. vahşi yaşamda soyu tükenmek üzere, tehdit had safhada, kritik tehlikedeki tür.
(en) endangered. vahşi yaşamda soyu tükenebilir, büyük tehdit altında, tehlikede olan tür.
(vu) vulnerable. hassas tür. insanoğlu böyle giderse vahşi yaşamda soyu tükenebilir.
(nt) near threatened. şuan tehlike altında değil. yakın gelecekte olabilir.
(lc) least concern. endişe etmeye gerek yok. yaygın tür.
(dd) data deficient. hakkında yeterli veri olmayan tür.
(ne) not evaluated. değerlendirilmemiş tür.

örneğin bu listeye göre trakya tosbağası, testudo hermanni boetgeri neredeyse tehtid altında olan bir türdür. (nt)
uçabilen en iri kuşlardan olan toy, otis tarda ise hassas bir türdür. (vu)
sumatra orangutanı, pongo abelii kritik tehlikedeki türdür. (cr)

düzenleme:imla

gün gelip insanoğlunun ex tanımı almasını canı gönülden dilediğim sınıflandırma.

bilimsel veriler ve uzman görüşlerine dayanarak, türler için tehlike derecesini gösteren kategori listesi.
hangi türler tehlikede?
hangileri acil korumaya alınmalı?
bize bu soruların cevabını tak diye veriyor.
bu soruların cevapları, bu liste referans gösterilerek koruma altına alınabiliyor. koruma için gerekli fon sağlanabiliyor. politika belirlenebiliyor.
bu listenin önemi bu.
tehlike kategorilerinden hepsi, türün yok olmak üzere olduğu türler olarak anlaşılmalıdır.