iyon tuzağı

bir farmakoloji hedesi daha. ilaçların, birbirinden membrana ayrılmış iki ortam arasında geçişleri, yine bu ilaçların lipofilik ve dolayısıyla iyonize yani polar olup olmamalarına bağlıdır. genel olarak lipofilik hâlde bulunan ilaçlar non iyonizedir ve membranlardan kolayca geçerler. vice versa.

bir ilacın iyonize olma derecesi bu ilacın bulunduğu ortama bağlıdır. örneğin asidik ilaçlar asidik ortamda iyonize olamazlar. bu halde birbirinden bir membranla ayrılmış iki ortam düşünelim ki biri asidik olsun diğeri bazik. asidik ortamdaki asidik ilacımız non iyonize haldedir yani lipofiliktir. dolayısıyla membranı güzelce geçer. bazik ortama giren ilacımız karı kız ortamına girmiş genç er kişisi gibi dağılmaya başlar* ve iyonize olur. bu aynı zamanda ilacın hidrofilik olması anlamına da gelir ve lipofilliğini kaybeden ilacımız geri dönemez zira artık membranlardan kolayca geçemeyecektir. işte bu şekilde tuzağa düşmüş olur.

peki nerede kullanıyoruz bunu? özellikle zehirlenmelerde. asit örneğinden devam edersek; asidik ilaçla zehirlenen kişinin idrarını asidik hâle getirirsek, ilacımız iyon tuzağına düşüp idrarda kalakalacak, tübüler reobsorbiyon ile geri alınamayacaktır. bu sayede hastamız toksik ilacı idrarla atmış olacaktır.