kırmızı peçete teorisi

kalabalık bir ortamdasınız ve bir akşam yemeği için insanlar toplanmış. herkesin görebileceği bir yere bir avuç peçete bırakıyorsunuz.

gecenin sonunda insanların peçeteleri rahatlıkla kullandığını göreceksiniz. ve büyük ihtimalle tüm peçeteler tükenir .

yine aynı ortamdasınız ve aynı insanlar bu sefer aynı peçeteler yerine şık , kırmızı ve sürekli kullanılmayan farklı bir renkte bir peçete bıraktınız herkesin görebileceği bir yere. insanlar bu sefer peçeteleri fazla fazla almıyor israf etmiyor. işleri bitince atmak yerine tekrar tekrar kullanıyor.

işte insanlar gündelik hayatta sürekli gördükleri şeyleri , alışagelmişin dışında bir şey gördükleri zaman ona diğerlerine göre daha fazla değer yüklerler.

maalesef insan ilişkileri için de geçerli

evet insan ilişkilerinde de sürekli görüştüğümüz ve sevdiğimizi düşündüğümüz insanlara karşı nezaketi elden bırakıyoruz, yıpratıcı olabiliyoruz. fakat yeni karşılaştığımız birine hayatımızda olan birine nazaran çok daha saygıyla, nezaketle davranıyoruz.
bu bana da çok ilginç gelmiştir, samimiyet ilerledikçe davranışlara dikkat etmek yerine, bayır aşağı giden freni patlak araba misali langur lungur gidiyoruz.

bu teoriyi anımsatan bir sosyal deneyi aklıma getirmiş başlık.

deneyde öncelikle eski püskü, yıpranmış kıyafetlerle belediye otobüsüne biniyorsunuz. kartınızın boş olduğunu söyleyip içerdekilerden sizin yerinize kart tutabilecek biri var mı diye bakınıyorsunuz ve kimse oralı olmuyor.

deneyde sonrasında takım elbiseli, bakımlı bir biçimde elde son model akıllı telefonla konuşarak belediye otobüsüne biniyorsunuz. kartınızın boş olduğunu söyleyerek içerdekilerden sizin yerinize kart tutmasını istiyorsunuz ve birden fazla insandan olumlu reaksiyon alıyorsunuz.

insan gözünün alıştığı ya da önemsiz, sıradan bulduğu şeyleri çabuk tüketir. aynı şekilde alışılagelmişin dışında gördüğü ve dış görünüşüyle kendisini önemli gösteren nesnelere de oldukça ihtimamlı davranır.