le istorie fiorentine

niccolò di bernardo dei machiavelli tarafından sekiz cilt halinde yazılmış, floransa tarihini geniş bir çerçevede ele alan eser. dilimize floransa'da komplolar ve karşı komplolar tarihi olarak çevrilmiştir fakat tam çevirisini floransa tarihi olarak alabiliriz. machiavelli, bir çok eserinde olduğu gibi yaşadığı döneme bir eleştiri sunmuş bu eserde de ama işin aslı bunu oldukça komik bir sürede giulio de 'medici'nin isteği üzerine 'tarihi yeniden inşaa etmek' adına yazmıştır. okurken bizden söz etmediğini, bunun yalnızca dönemin halkına bir şeyler ifade etmek için yazıldığını anlıyoruz. bundan ötürü okurken yoracak bir dil kullanılmasa bile bunalabiliyor okuyucu çünkü karakter yelpazesi de oldukça geniş ve karmaşık. yine de bu durum yanıltıcı olmasın, günümüz için bile değerli olabilecek pek çok çıkarım yapılabilir.

ilk cilt, roma imparatorluğu'nun çöküşünden 1215'e kadar avrupa tarihinin genel bir portresini gözler önüne seriyor. ikinci kitap olan floransa'nın gerçek tarihi, buondelmonti, donati ve uberti, amidei arasındaki çekişmenin anlatılmasıyla devam ediyor. (bkz: guelphs ve ghibellines çekişmesi). ııı ve ıv. cilt medici ailesinin tarih sahnesinde etkin bir rol oynamadığı yılları aktarırken v, vı ve vıı. cilt medici ailesinin baskınlık kurması ile biten iktidar mücadelesini biraz yanlı bir biçimde aktarıyor. vııı, lorenzo il magnifico'nun ölümü ve denge politikası ile kurduğu kırılgan barışın çökmesi üzerine yazılmış. elbette machiavelli'nin medici hanesi ile olan ilişkisini göz önüne alırsak taraflı bir anlatım sergilediğini inkar etmemek gerekiyor.

okunması elzem olan bir eser olmamakla birlikte, dönemin siyasi olaylarına ilginiz varsa keyifle okunabilecek bir eser. türkçe çevirisi yazıldığı dilden oldukça uzak ve kötü çevrilmiş diyebilirim.

--- alıntı ---

lo animo mio era, quando al principio deliberai scrivere le cose fatte dentro e fuora dal popolo fiorentino, cominciare la narrazione mia dagli anni della cristiana religione 1434, nel quale tempo la famiglia de’ medici, per i meriti di cosimo e di giovanni suo padre, prese più autorità che alcuna altra in firenze; perché io mi pensava che messer lionardo d’arezzo e messer poggio, duoi eccellentissimi istorici, avessero narrate particularmente tutte le cose che da quel tempo indrieto erano seguite. ma avendo io di poi diligentemente letto gli scritti loro, per vedere con quali ordini e modi nello scrivere procedevano, acciò che, imitando quelli, la istoria nostra fusse meglio dai leggenti approvata ho trovato come nella descrizione delle guerre fatte dai fiorentini con i principi e popoli forestieri sono stati diligentissimi, ma delle civili discordie e delle intrinseche inimicizie, e degli effetti che da quelle sono nati, averne una parte al tutto taciuta e quell’altra in modo brevemente descritta, che ai leggenti non puote arrecare utile o piacere alcuno. ıl che credo facessero, o perché parvono loro quelle azioni si deboli che le giudicorono indegne di essere mandate alla memoria delle lettere, o perché temessero di non offendere i discesi di coloro i quali, per quelle narrazioni, si avessero a calunniare. le quali due cagioni (sia detto con loro pace) mi paiono al tutto indegne di uomini grandi; perché, se niuna cosa diletta o insegna, nella istoria, è quella che particularmente si descrive; se niuna lezione è utile a cittadini che governono le repubbliche, è quella che dimostra le cagioni degli odi e delle divisioni delle città, acciò che possino con il pericolo d’altri diventati savi mantenersi uniti.

--- alıntı ---