michelangelo ve şiir

michelangelo 6 mart 1475 yılında italya, toskana'daki arezzo yakınlarında; günümüzde caprese michelangelo olarak anılan bir köyde doğmuştu. bölgenin idari amirlerinden olan babasının buradaki görevi bitince ailecek floransa'ya dönmüşlerdi. maddi sorunlar yaşadıkları için küçük michelangelo'yu settignano'da yaşayan bir taş ustasının yanına gönderdiler. burada taş ocaklarını sık sık ziyaret eden michelangelo orada çalışanları izliyor, taşlarla oynuyordu. yazacağı sonelerde de değineceği gibi, çocukluk anıları taşlar ve mermerler ile ilgiliydi.

evet, resimleri ve heykelleri ile ünlü olsa da michelangelo, soneler ve şiirler de icra etmişti. kişisel özellikleri itibari ile michelangelo yalnız ve içine kapanık, kendini toplumdan dışlamış bir adamdı. ev içi alışkanlıklarının sefilce olduğunu yazmıştır biyografi yazarı giovio. bir öğrencisine de söylediği üzere ne kadar parası olursa olsun bir fakir gibi yaşardı, sanki yemeklerini zorunluluktan yerdi ve kıyafetleri, çizmeleri ile uyurdu. bunların yanında içinde romantik bir kişilik de barındırıyordu. 300'den fazla sone ve müzik kompozisyonu yazdığı söylenmektedir.

şiirleri hakkında cinsel yönelimine yönelik bazı tartışmalar ve sorular hala devam etmektedir. mesela sanatçı 57 yaşındayken, o zamanlar genç olan tommaso dei cavalieri isimli bir adamla tanışmıştı. ondan çok etkilenmişti. onun fiziksel görüntüsünden, ruhundan ve zihninden etkilenmiştir. ondan yüzyılın ışığı şeklinde bahsetmiş, ve aşkını yaklaşık 30 şiirini cavalieri'ye adayarak bizlere aktarmıştır. tarihçiler bu aşkın platonik olduğunu mu yoksa homoerotik alt metinler içerdiğini mi tartıştılar. fakat zamanla, onun aşkında bir özne olmadığı fikri kabul görmeye başladı.

buna benzer bir diğer aşk arkadaşı da vittoria colonna'idi. kendisi bir asilzade ve şair olan colonna sanatçı tarafından çok sevilmişti. karşılıklı olarak birbirlerine şiirler yazdılar ve mektuplaştılar. michelangelo bu tür duygu yüğklü şiirleri dışında da eserler üretti. farklı sanatçılara, asillere, eserlerine, sanata ve tanrıya... hayatı ile ilgili pek çok konuda şiirler yazmış, kendini ifade etmiştir michelangelo. kendi sanatına nasıl baktığı, sanatı ile tanrı arasında nasıl bir bağ kurduğu şiirlerinde görülür. şiirinde tanrının kendisine karşı acımasız olduğunu da söyler. hem kadınlara hem de erkeklere duyduğu tutkulu hisler de şiirleri ile bize ulaşır.

kısacası şiir, michelangelo için sadece bir uğraş değil bir sanattır. ve bunda da, resim ve heykel sanatındaki yeteneği gibi, ortalama üstüne çıkmıştı. yazdığı şiirler de sanatçı kişiliğinin başarısını bizlere kanıtlamaktaydı. güzellik, yaratılış ve tanrı aşkı. michelangelo'nun elinde, aynı mermer ya da boya gibi; mürekkep de şaheserlere dönüşüyordu.

kaynakça ve daha fazlası: youth-time.eu, michelangelo-gallery.com - bazı şiirleri, arthum.college.columbia.edu - şiirleri hakkında bir makale, wikipedia - michelangelo, wikipedia - tommaso dei cavalieri, .cbc.ca, artrenewal.org, allpoetry.com, publicdomainreview.org - şiirleri, sanatın büyük ustaları - michelangelo, hayalperest yayınevi