mikhael kritovulos

15. yy'de yaşamış bizanslı tarihçi. istanbul fethedildikten sonra fatih'in isteği üzerine fatih devrinin 1451-1467 arası dönemini çok detaylı anlattığı kritovulos tarihi adlı çok değerli eseri kaleme almıştır.

imrozlu kritovulos da denir. aslen imroz(gökçeada) halkına mensuptur. asıl ismi ise kritobulos'tur. bizim kaynaklarımıza kritovulos olarak geçmiştir. kendisi fatih'in tarihçisidir. ancak bu, her ne kadar kaynaklarda geçse de halen şüphelidir. 56 yılında imroz adasını yönetmiş, daha sonra burasının venedikliler tarafından ele geçirilmesi sonrası(1466) istanbul'a kaçmış, sonraki hayatını ise aynaroz'da keşişilikle geçirmiştir(rivayet). heredot gibi 'tarih' isimli bir eser çıkarmış ve muhtemelen bunu fatih'e sunmuştur.

bu kitapta benim en dikkatimi çeken şey ise; fatih'in truva meselesini dikkate almasıdır. truva olayını aynı şekilde mustafa kemal'in de dikkate aldığını, hatta buralarda fatih'in ismini zikrettiğini belli başlı kaynaklardan biliyoruz. tabi şimdi burada 'truvalılar türk müydü?' diye sayfalarca yazı yazmayacağım ama gerek fatih gerekse atatürk'ün bu konuyu araştırması inanılmaz bir olaydır.

fatih harabeleri gidip görmüş, buralara bakınmış. bu yalnızca tek bir orijinal kitapta geçiyor, o da kristovulos'un yazdığı 'tarih' kitabında.