1.
devamını gör...
2.
antik bikroboyal yaşam olması çok makul. bence küresel ısınması öncesinde venüs'te de yaşam belirtisinin keşfedilmesi olası. evrimsel biyoloji için ise şahane bir gelişme. yaradılış inancını sarsacak bir gelişme hatta.
devamını gör...
3.
alıştığımız haberlerden biri.
nasa arada bir böyle şeyler "sıkmıyor".
aslında mevzu şu;
perseverance denen uzay aracı mars’taki bir kurumuş nehir yatağı civarında gezerken bazı minerallere denk geldi. biri vivianit (demir fosfat), diğeri de greigit (demir sülfür). bunlar neden önemli? şundan; dünyada bu ikisini yan yana gördüğümüzde "burada mikrobiyal bir hayat var olabilir" diyebiliyoruz. üstüne bir de organik karbon bileşikleri de sos olunca, bu gelişme bilim dünyasını heyecanlandırdı.
ama mars için konuşursak, orada kesinlikle yaşam var diyebilmek şu an mümkün değil, çünkü dünyadan da biliyoruz ki bu mineraller ve moleküller, illa bir canlı kalıntısı olmak zorunda değil. jeolojik süreçlerle veya bildiğimiz kimyasal reaksiyonlarla da oluşabilirler. hatta meteorlar bile bu maddeleri oraya taşımış olabilir. yani "bulduk, bitti, hadi şampanya patlatalım" seviyesinde değiliz. peki, kimlik tespitini nasıl yapacağız? örnekler dünya'ya gelince laboratuvarda şuna bakılacak; karbon izotop oranları. bunlar neden önemli? çünkü canlılık seçicidir. doğada bulunan iki izotoptan c-12 ve c-13 arasından, yaşam formları genelde c-12 izotopunu kullanmayı sever. eğer getirdiğimiz örneklerde c-12 / c-13 oranı yüksek çıkarsa, "tamam, burada biyolojik bir parmak izi olabilir" diyeceğiz ama bu bile tek başına %100 kanıt değil, çünkü bazı jeolojik süreçler de bu oranı yükseltebiliyor. o noktada devreye aminoasit ve lipit (yağ) analizleri gibi daha derin işler girecek.
daha fazla uzatmayayım. bunlar sıkıntılı süreçler ama nasa sıkıyor mu gerçekten? hayır. süreç böyle işlediği için, buldukları her ihtimalde "yaşam izi olabilir" şeklinde kamuoyuna bilgi veriyorlar ama bunların kanıtlanması ya da yanlışlanması için daha uzun sürelere ihtiyaç duyulduğundan bizim gördüğümüz tek şey, arada bir ortaya atılan "yaşam bulmuş olabiliiz" haberlerinden ibaret. durup durup sallıyorlarmış gibi görünmesinin nedeni bu. tabii bu arada bazı çalışmalarda ölçüm hataları olduğu ortaya çıkabiliyor, birkaç kez tekrarlanınca yanlış değerlendirilmiş oldukları bulunuyor vesaire ama bunlar tek tek açıklanmadığı için insanlarda bıraktığı izlenim de yanlış oluyor.
genellikle iddia nasa'nın bütçeden pay koparmak için böyle şeyler üfürdüğü yönünde ama arkadaşlar, olay sandığınız gibi değil. nasa her araştırma için bütçe koparamıyor. bütçe olayının farklı prosedürleri var. kafalarına göre her istediklerinde para alamıyorlar. zaten bütçesi ayrılmış çalışmaların sonuçları bunlar çoğunlukla. ekstra bütçe isteyip reddedildikleri de çok oluyor bu arada.
nasa arada bir böyle şeyler "sıkmıyor".
aslında mevzu şu;
perseverance denen uzay aracı mars’taki bir kurumuş nehir yatağı civarında gezerken bazı minerallere denk geldi. biri vivianit (demir fosfat), diğeri de greigit (demir sülfür). bunlar neden önemli? şundan; dünyada bu ikisini yan yana gördüğümüzde "burada mikrobiyal bir hayat var olabilir" diyebiliyoruz. üstüne bir de organik karbon bileşikleri de sos olunca, bu gelişme bilim dünyasını heyecanlandırdı.
ama mars için konuşursak, orada kesinlikle yaşam var diyebilmek şu an mümkün değil, çünkü dünyadan da biliyoruz ki bu mineraller ve moleküller, illa bir canlı kalıntısı olmak zorunda değil. jeolojik süreçlerle veya bildiğimiz kimyasal reaksiyonlarla da oluşabilirler. hatta meteorlar bile bu maddeleri oraya taşımış olabilir. yani "bulduk, bitti, hadi şampanya patlatalım" seviyesinde değiliz. peki, kimlik tespitini nasıl yapacağız? örnekler dünya'ya gelince laboratuvarda şuna bakılacak; karbon izotop oranları. bunlar neden önemli? çünkü canlılık seçicidir. doğada bulunan iki izotoptan c-12 ve c-13 arasından, yaşam formları genelde c-12 izotopunu kullanmayı sever. eğer getirdiğimiz örneklerde c-12 / c-13 oranı yüksek çıkarsa, "tamam, burada biyolojik bir parmak izi olabilir" diyeceğiz ama bu bile tek başına %100 kanıt değil, çünkü bazı jeolojik süreçler de bu oranı yükseltebiliyor. o noktada devreye aminoasit ve lipit (yağ) analizleri gibi daha derin işler girecek.
daha fazla uzatmayayım. bunlar sıkıntılı süreçler ama nasa sıkıyor mu gerçekten? hayır. süreç böyle işlediği için, buldukları her ihtimalde "yaşam izi olabilir" şeklinde kamuoyuna bilgi veriyorlar ama bunların kanıtlanması ya da yanlışlanması için daha uzun sürelere ihtiyaç duyulduğundan bizim gördüğümüz tek şey, arada bir ortaya atılan "yaşam bulmuş olabiliiz" haberlerinden ibaret. durup durup sallıyorlarmış gibi görünmesinin nedeni bu. tabii bu arada bazı çalışmalarda ölçüm hataları olduğu ortaya çıkabiliyor, birkaç kez tekrarlanınca yanlış değerlendirilmiş oldukları bulunuyor vesaire ama bunlar tek tek açıklanmadığı için insanlarda bıraktığı izlenim de yanlış oluyor.
genellikle iddia nasa'nın bütçeden pay koparmak için böyle şeyler üfürdüğü yönünde ama arkadaşlar, olay sandığınız gibi değil. nasa her araştırma için bütçe koparamıyor. bütçe olayının farklı prosedürleri var. kafalarına göre her istediklerinde para alamıyorlar. zaten bütçesi ayrılmış çalışmaların sonuçları bunlar çoğunlukla. ekstra bütçe isteyip reddedildikleri de çok oluyor bu arada.
devamını gör...
4.
mars yuvarlak olduğu için itibar etmediğim açıklama. dünya gibi düz ve gerçek olsaydı, hadi yine ciddiye alırdım. mars yuvarlak ve yapay olduğu için nasa'nın labaratuvar ortamında geliştirdiğine emin olduğum bir takım canlılar için heyecan yapamayacağım. *
devamını gör...
5.
marsta elbette hayat var ama saklanıyorlar. çünkü biliyorlar ne kadar vahşi bir tür olduğumuzu bastığımız yerde ot bitmeyeceğini.
devamını gör...