panopticon

panoptikon, mimar jeremy bentham tarafından 1785 yılında tasarlanan, sürekli gözetim yöntemi ile hapishanedeki mahkumların kontrolünü sağlayarak bireyleri ahlaki açıdan düzeltmeyi amaçlayan bir hapishane tasarımıdır. panoptikon kavramı yunanca kökenli olup, “pan (bütün: all)” ve “optikon (görme gücü: for sight)” kelimelerinin birleşiminden meydana gelmektedir. panoptikon, esasında bütünü ya da her şeyi görebilen gücü temsil etmektedir.

foucault'un hapishanenin doğuşu isimli çalışmasından arakladığım örneğe bakacak olursak şöyle bir şey :

bununla ilgili bi' cümle okumuştum bana epey mantıklı geldi.

mahkumların kontrolünü fiziksel şiddet yerine psikolojik şiddet uygulayarak itaat altına almayı amaçlayan bir tasarım modeli
mahkum sürekli izlendiğini düşünerek otokontrolünü kendi kendine sağlıyor.

mobese kameralarını da buna benzetiyorum ben
izlendiğini düşünmek / eylemleri kısıtlıyor.