1.
dünyada ilk defa seçimle gelen sosyalist devlet başkanı. general pinochet tarafından darbe ile devrilmiştir. ( şili, 1973).
devamını gör...
2.
sol ittifak unidad popular yani halk birliği'nin başındaki isimdir. seçildikten sonra izlediği politikalar (yoksul yardımları, özel ve dini okulların devletleştirilmesi, yabancı ürünlere getirilen kısıtlamalar vs.) kendi sonunu hazırlamıştır. başkanlık sarayında etrafındakiler ile beraber fidel castro'nun kendisine hediye ettiği tüfek ile çatışmış ardından intihar ettiği ve çatışmada öldürüldüğü iddiaları öne sürülmüştür.
devamını gör...
3.
1973'te amerikan destekli bir darbeyle augusto pinochet tarafından iktidardan indirilen şili'nin komünist cumhurbaşkanı. serbest seçimle gelen tek sosyalist liderdir. yüzde 36 ile seçildiğinde arkasında onayını almış merkez sol, orta sınıflar hatta dindar seçmen de vardı. merkez sağ'ın adayını 1 puan farkla geçerek meşru yollardan iktidara gelmişti.
alliende aşırı sevenlerinin düşündüğünün aksine kusursuz bir lider değildi. onun yarıda kalan deneyimi bugün makul şilililer tarafından demokrasinin kesintiye uğratıldığı talihsiz bir dönem olarak hatırlanıyor. genç kuşaklarda ve entelektüellerde de pincohet'ye nazaran itibarı çok daha fazladır.
allende iktidara geldiğinde adalet mekanizmasına hükmedebiliyor değildi ve ordu da en azından kendisine karşı nötrdü. ancak ülke ihracatının yüzde 70'ini oluşturan bakır madenlerinin devletleştirilmesi, bu devletleştirilme için şili telekomünikasyon alt yapısının tamamını inşa eden itt şirketine ve amerikalılara çok düşük bedel ödenmesi, onun ipini çeken hamle oldu. dış işleri bakanı henry kissinger, şili'nin ekonomisini batırmak için gerekenleri yaptı. allende de yanlış politikalarıyla hükumetin başı olduğunu ancak devlete hükmedemediğini gösterdi. plansız kamulaştırma, para basımı ve fırlayan enflasyon, orta sınıfın desteğinin kaybedilmesi, amerikan müdahalesini kolaylaştırdı. muhtemelen iktidarda kalsaydı ağır bir seçim bozgunu ile gidevekti. öte yandan anayasayı değiştirip, marksist bir diktatörlük kurma tehlikesi de yok değildi. abd'nin ise kaybedecek vakti yoktu. donanma, kara kuvvetleri ve polisin ortak hareket etmesiyle 11 eylül 1973'te başkanlık sarayında öldürülmüştür. sol cenah son nefesine kadar çarpıştı söylemini benimser. ancak kuvvetli görüş castro'nun verdiği silahla intihar ettiği yönündedir. böylece kukla bir mahkemede yargılanma ihtimalini sonsuza dek kapatmıştır.
alliende aşırı sevenlerinin düşündüğünün aksine kusursuz bir lider değildi. onun yarıda kalan deneyimi bugün makul şilililer tarafından demokrasinin kesintiye uğratıldığı talihsiz bir dönem olarak hatırlanıyor. genç kuşaklarda ve entelektüellerde de pincohet'ye nazaran itibarı çok daha fazladır.
allende iktidara geldiğinde adalet mekanizmasına hükmedebiliyor değildi ve ordu da en azından kendisine karşı nötrdü. ancak ülke ihracatının yüzde 70'ini oluşturan bakır madenlerinin devletleştirilmesi, bu devletleştirilme için şili telekomünikasyon alt yapısının tamamını inşa eden itt şirketine ve amerikalılara çok düşük bedel ödenmesi, onun ipini çeken hamle oldu. dış işleri bakanı henry kissinger, şili'nin ekonomisini batırmak için gerekenleri yaptı. allende de yanlış politikalarıyla hükumetin başı olduğunu ancak devlete hükmedemediğini gösterdi. plansız kamulaştırma, para basımı ve fırlayan enflasyon, orta sınıfın desteğinin kaybedilmesi, amerikan müdahalesini kolaylaştırdı. muhtemelen iktidarda kalsaydı ağır bir seçim bozgunu ile gidevekti. öte yandan anayasayı değiştirip, marksist bir diktatörlük kurma tehlikesi de yok değildi. abd'nin ise kaybedecek vakti yoktu. donanma, kara kuvvetleri ve polisin ortak hareket etmesiyle 11 eylül 1973'te başkanlık sarayında öldürülmüştür. sol cenah son nefesine kadar çarpıştı söylemini benimser. ancak kuvvetli görüş castro'nun verdiği silahla intihar ettiği yönündedir. böylece kukla bir mahkemede yargılanma ihtimalini sonsuza dek kapatmıştır.
devamını gör...