sen kendini kimlerle mukayese ediyorsun ibrahim

kanuni sultan süleyman'ın; "sultan süleyman'ın mahreminde, sırrında ama hep sınırda" olan pargalı'nın, o ara hünkarın sırrında olduğunu düşünerek yaptığı sınır ihlalinde uyguladığı sınır tarifesidir.

s: yıllık tahsisatin olan 2m akçeyi, 3m akçeye çıkardım. helali hoş olsun.
p: lufettiniz... hünkarım, bir hususu arz etmeme müsade ederseniz eğer...
s: söyle?
p: yüce atanız merhum sultan mehmet han, vaktiyle vezir-i azamı mahmut paşa'ya 4m akçeyi layık görmüşler..
s: "sen kendini kimlerle mukayese ediyorsun ibrahim? onlar istanbul'u fethetmişti!" der. "şimdi ananı laciverde boyadım" gülüşü atar ve sonra döner gider, döndüğünde gözlerinden ateş cikmaktadır.

"insan ne yana döner?"' sorusunun cevabını 82 bölüm bulamayan ibrahim; yüzünü ateşe döndüğünü bilmez o sırada. ibrahim, sözlüğe veda yazısı yazıp; sonra tekrar dönen yazar gibi büyük bir kırılma yaşamıştır. artık her hareketi mercek altındadır. döndüğü her başlıkta dönme olduğu hatırlatılır.

halbu ki dünya dönüyor ibrahim, biz olduğumuz yerde dursak kime ne?

sizler sayesinde gerekli kısımları öğreniyoruz.. dizi hakkında..

en sevdiğim replik olabilir. bu sözle beraber veziriazam ibrahim paşa oldu sana balıkçı manolisin oğlu pargalı istavrit ibrahim.

başlık bence çok güzel, çok düşündürücü..

konuya insan kaynaklarının verimsiz kullanımı açısından bakarsak,
- mahmut paşa bitik olan bizans'ın yıkılmasında görev aldı, ki sadrazam da değildi ama pargalı ile sultan süleyman viyana ve roma'yı hedefliyordu. 4 milyon değil, 40 milyon akçeyi bile hak eden bir başarı olabilirdi ve pargalı küçük bir zamla heveslendirilebilirdi. nitekim, pargalı'dan sonra iki üç zafer ve bolca isyan yaşadık..

yönetimsel zafiyetler açısından bakarsak, pargalı hep doğu seferinde kendisine "serasker sultan" dediği için eleştirilir.. peki bunu yapan ilk kişi miydi veya ne kadar haksızdı?
- pargalı'dan 1500 yıl önce marcus antonius, octavian ile roma idaresini paylaştığında doğu seferine çıktı.. orada kleopatra ile kendi kendine bir yönetim ihdas etti ve hatta küçük krallıklar dağıttı, mevcut krallıkları roma idaresi altında birleştirmeye başladı.. bunu yaparken düşüncesi roma'da ikili bir idare yaratmak değildi.. imparatorluk sınırlarının çok fazla geniş ve idare edilemez olduğunu düşünüyor ve doğu'da roma'ya bağlı, kardeş ve aynı soydan gelen bir imparatorluk oluşturmak istiyordu. bu hem yönetimi kolay hale getirecek hem de safeviler'e karşı tampon görevi görebilecekti. peki bu, işe yarar bir proje miydi? yönetimsel olarak;

bu dinar bizzat roma tarafından ölüme sürüklenen cleopatra ve marcus antonius'un kızı olan cleopatra selene ile, evlendiği moritanya kralı 2. juba'nın parası.. yani moritanya yavaş yavaş roma para sistemini vesaire üstüne almaya, roma kültürünü benimsemeye başlamış. yazıların grekçe olduğuna takılayın, provinzial ausgaben için kullanılan tüm paralar roma tarihi boyunca zaten grekçe yazıya sahiptir. ki, sonradan dikkat ettim, bu versiyonun ön yüzündeki yazılar latince..

askeri açıdan bakacak olursak roma her zaman sasani, germen ve sonradan hun tehdidi altında yaşadı ve işe yarar bir tampon bölgeye sahip olamadı ve bu durum roma'nın zayıflamasında çok etkili oldu.

marcus antonius'un bu projesine karşın, sonradan augustus olacak olan octavianus asker kökenli değildi ve bu kardeş imparatorluk olayını kendisine bir tehdit olarak algılıyordu. o kadar asker kökenli değildi ve kaderini o kadar; müthiş bir mareşal olan, damat aldığı marcus agrippa'ya bağlamıştı ki, şöyle bir para bile bastırmıştı.

agrippa, yani general, başında taç olan.. bence bu para muhtaçlık kavramının belgesidir.
dönelim konumuza.. augustus, aynı zamanda kız kardeşiyle evli olan marcus antonius'la savaşa girer, kleopatra ve marcus antonius intihar eder, mısır eyaleti imparatorun şahsi malı olarak roma'ya bağlanır ve roma'da zafer dönemi durur, devlet kendi içerisinde bir sükunet dönemine girer.

pargalı'nın ölüm tarihi ola 1536'ya kadar benzer şekilde zaferler dönemi yaşandı, pargalı benzer bir biçimde bir kardeş imparatorluk fikrine yakındı, o da doğuya gittiğinde muhtemelen akkoyunlu devleti'nin yıkılmasıyla boşalan toprakları gördü ve burada yönetimi güçlendirmek istedi, o da devletin başkanından daha vizyonerdi, o da imparatorlukla evlilik yoluyla akrabalık ilişkisine sahipti (bence kanuni'nin kız kardeşi ile değil, 2. bayezid'in bir torunuyla evliydi) ve o da marcus antonius gibi öldürüldü. hatta ilginçtir, imparatoriçe livia, ilk evliliğinden olan oğlu tiberius'un imparator olması için augustus'un iki torunu olan caius ve lucius sezar'ları sanırım öldürttü, hürrem'in etkenlerinden biri olduğu şehzade mustafa olayı gibi (ki, mustafa'nın çok orijinal amatörlükleri de vardı).. hatta bir benzerlik de bütün bu süreçlerin, bahsedilen iki büyük devletin mısır eyaletini kontrol etmeye çalıştığı döneme denk gelmesidir.

yani pargalı benim sadrazamım olsaydı maaşına zam, roma ve viyana fethinden sonra işine son verirdim. mısır'ı osmanlı imparatorunun şahsi malı ilan eder, doğuyu özerk nitelikli kardeş devlete emanet ederdim.

diziye göre :ibrahim hep kanuninin yanında ve ona destekti.kanuninin ateş olduğunu anlamaması sebebi onun yanında olmasaydı.
ibrahim kendini mukayese etti çünkü hak ediyordu.
imkanlar herkese farklıdır.(bu da adaletin olmayacağının göstergesidir)

sultan süleyman o kadar teste tabi tutuyor ki etrafındaki herkesi, kibirini fark ettiğinden denemek için bile düşük tutmuş olabilir zammı. ulan dünyada değişen hiç bir şey yok. patrondan hakkını istiyorsun karşına çıkıp "zaten yapman gereken işi yaptığın için ekstra zam mı istiyorsun teşekkür mü bekliyorsun" bile diyebiliyor.

dizideki favori repliklerimden biri. pargalı için bir diğer devlet i aliyye benim, sen benim aileme hizmet ediyorsun tadını veren had bildirici lakin gurur kırgınlığının üç kıta yedi denize yayıldığı anlardan.

"sen kim köpeksin" cümlesinin usturuplu saray versiyonu. götün kalkmasın, otur oturduğun yerde anlamına gelir.

(bkz: sözümü şüpheyle kesme memati)

çok seviyorum bu repliği. her gün bir şekilde söylüyorum desek yeridir. söylemediğim günü boşa geçmiş sayarım.

bu repliğin gym versiyonunu yapmışlar, ai sen müthiş bir şeysin.