1.
klasiik antik çağda doğum kontrolü için kullanılan bir bitki. ama o kadar çok kullanılmış ki zamanımıza sadece efsanesi yetişmiş. yani bitkinin soyu tükenmiş, tıpkı dinazorlar gibi.
devamını gör...
2.
romalıların neslinin tükenmesine yol açtığına inanılıyor
devamını gör...
3.
*
antik yunan'da ve roma'da akdeniz'de en çok aranan, mide ağrısından siğillerin yok edilmesine kadar, parfüm olarak, ilaç olarak, afrodizyak olarak her derde deva bir bitkiydi. romalılar yaptıkları yemeklere de katar, haşlanmış flamingodan mercimeğe kadar birçok yemeği silphium ile tatlandırırlardı.
rivayet odur ki imparator nero bu bitkilerden sonuncusunu tüketmişti. yaşlı plinius'un yalancısıyız, çünkü kitabında sadece bir sapın bulunduğunu ve bunun da imparator nero’ya teslim edildiğini yazıyordu.
silphiumun afrodizyak etkisi yanında doğum kontrolü etkisi de vardı. bir başka rivayete göre de antik yunan'da çobanlar otlattıkları koyunların, üreyemediğini fark ettiklerinde bunu o bölgede yaygın silphium yemeleri yüzünden olduğunu düşünmüşler.
silphium, o kadar değerli bir bitkiymiş ki julius caesar'ın bu bitki sayesinde hazinesinde yarım tondan fazla para biriktirdiği, imparatorluğun hazinesinde 450 kilodan fazla bitki stoklandığı ve silphium fidanlarının gümüş fiyatıyla eşitlendiği de rivayet edilir.
grekler, bitkinin apollon'un hediyesi olduğuna inanırlar, mısırlılar ve romalılar ise, bu bitkiyi aşk ve cinsellikle ilişkilendirirlerdi.
silphium bitkisinin tohumları kalp biçiminde idi. günümüzde kalbin aşkı ifade eden bir sembol olması doğrudan tohumunun kalp şeklinde oluşuyla alakalı.
fotoğraftaki gümüş sikke yaklaşık m.ö. 490 yılına ait ve üzerinde silfiyum tohumu şeklinde bir kabartma var.
eski libya’da, sikkelerin ön yüzünde silphium, arka yüzünde tanrı ya da imparatorun yüzü bulunan madeni paralar bastırırlardı. fakat libya’da mö 638’de bir kara yağmur yağdıktan sonra cyrenaica kıyılarında büyüdüğü belgelenen silphium, 700 yıl sonra antik akdeniz dünyasından kayboldu.
rivayetlerin ötesinde bitkinin yok oluşunun nedeni şöyle açıklanıyor: mö 90 civarında cyrenaica’nın kontrolünü ele geçiren yunanlılar ve romalılar, daha büyük ve daha iyi evler inşa etmek ve çoğalan insan nüfusu nedeniyle ekinler için arazi açmak niyetiyle platodaki ormanları kesmişlerdi. ormansızlaşma... yağış sistemleri bu yüzden değişmiş, silphiumun büyüdüğü yamaçlarda erozyona neden olmuş, mikro iklimi yok olunca silphium da hızlı bir şekilde ortadan kaybolmuş.
kaynak
kaynak
antik yunan'da ve roma'da akdeniz'de en çok aranan, mide ağrısından siğillerin yok edilmesine kadar, parfüm olarak, ilaç olarak, afrodizyak olarak her derde deva bir bitkiydi. romalılar yaptıkları yemeklere de katar, haşlanmış flamingodan mercimeğe kadar birçok yemeği silphium ile tatlandırırlardı.
rivayet odur ki imparator nero bu bitkilerden sonuncusunu tüketmişti. yaşlı plinius'un yalancısıyız, çünkü kitabında sadece bir sapın bulunduğunu ve bunun da imparator nero’ya teslim edildiğini yazıyordu.
silphiumun afrodizyak etkisi yanında doğum kontrolü etkisi de vardı. bir başka rivayete göre de antik yunan'da çobanlar otlattıkları koyunların, üreyemediğini fark ettiklerinde bunu o bölgede yaygın silphium yemeleri yüzünden olduğunu düşünmüşler.
silphium, o kadar değerli bir bitkiymiş ki julius caesar'ın bu bitki sayesinde hazinesinde yarım tondan fazla para biriktirdiği, imparatorluğun hazinesinde 450 kilodan fazla bitki stoklandığı ve silphium fidanlarının gümüş fiyatıyla eşitlendiği de rivayet edilir.
grekler, bitkinin apollon'un hediyesi olduğuna inanırlar, mısırlılar ve romalılar ise, bu bitkiyi aşk ve cinsellikle ilişkilendirirlerdi.
silphium bitkisinin tohumları kalp biçiminde idi. günümüzde kalbin aşkı ifade eden bir sembol olması doğrudan tohumunun kalp şeklinde oluşuyla alakalı.
fotoğraftaki gümüş sikke yaklaşık m.ö. 490 yılına ait ve üzerinde silfiyum tohumu şeklinde bir kabartma var.
eski libya’da, sikkelerin ön yüzünde silphium, arka yüzünde tanrı ya da imparatorun yüzü bulunan madeni paralar bastırırlardı. fakat libya’da mö 638’de bir kara yağmur yağdıktan sonra cyrenaica kıyılarında büyüdüğü belgelenen silphium, 700 yıl sonra antik akdeniz dünyasından kayboldu.
rivayetlerin ötesinde bitkinin yok oluşunun nedeni şöyle açıklanıyor: mö 90 civarında cyrenaica’nın kontrolünü ele geçiren yunanlılar ve romalılar, daha büyük ve daha iyi evler inşa etmek ve çoğalan insan nüfusu nedeniyle ekinler için arazi açmak niyetiyle platodaki ormanları kesmişlerdi. ormansızlaşma... yağış sistemleri bu yüzden değişmiş, silphiumun büyüdüğü yamaçlarda erozyona neden olmuş, mikro iklimi yok olunca silphium da hızlı bir şekilde ortadan kaybolmuş.
kaynak
kaynak
devamını gör...