skeuomorphism

örnek olarak:

yunanca "araç" veya "kap" manasındaki skeuos ile "biçim" diyen morphe'nin evliliğinden doğan ve isim babalığını 1889'da h. colley march'ın yaptığı skeuomorfizm; aslında insanlığın "eskiyi bırakamama" huyunun en estetik itirafıdır. arkeolojik eserlerdeki artık işlevi kalmamış yapısal süslemeleri tanımlamak için yola çıkan bu kavram, seramik çömleklere sanki hala ipten yapılmış gibi desen basmaktan tutun da, taş sütunları inatla ahşapmış gibi yontmaya kadar uzanan köklü bir geçmişe sahip. dijital çağda ise bu mirası, apple ve steve jobs devralarak kullanıcı arayüzlerinde (uı) adeta bir sanat haline getirdi. ekrandaki not defterinin o "sarı çizgili kağıt" dokusundan, e-kitaplardaki o tatlı sayfa çevirme efektine, hatta tamamen sessiz çalışan telefon kamerasından çıkan o nostaljik "şak" deklanşör sesine kadar hepsi bu akımın ürünü. amaç ise oldukça pragmatik: teknoloji karşısında sudan çıkmış balığa dönmeyelim diye, gönderge nesneler (yani o işin atası olan fiziksel eşyalar) üzerinden zihinsel bir kopya çekmemizi sağlamak. bu mimetik yaklaşım sayesinde, gölgeli ve üç boyutlu duran bir piksel yığınına baktığımızda beynimiz "hah, bu bir buton, buna basılır" diyor (affordance); böylece teknolojiyle aramızdaki o soğuk metalik mesafe, yerini tanıdık ve duygusal bir aşinalığa bırakıyor.

yani, zengin olmanın en iyi yolu altından yapılma bozuk birkaç on paradır belki de.