stoma

tüm bitkilerde ortak olarak bulunan, gaz alışverişini denetleyen ve açılıp kapanabilen yapılardır.

yunancadan temelli bir kelime olup açıklık, ağız anlamlarına gelir.
tıptaki anlamıyla bağırsak stoması, bağırsağın karın duvarına ağızlaştırılmasıdır, yapay bir açıklıktır. ikiye ayrılırlar, ileostomiler* ve kolostomiler* olarak. bunlar da kalıcı ve geçici olarak ikiye ayrılırlar.
ileostomi ve kolostomi arasında belirgin farkları vardır. ileostomi genellikle karnın sağ alt tarafından açılır ve buradan gelen dışkı yeşil renkli ve nispeten sıvıdır. kolostominin bölgesine göre dışkı rengi ve katılık durumu değişkenlik gösterir. sigmoid'in tercih edildiği kolostomilerde dışkı katı formdadır. ileostomide dışkı çıkışı kontrolü yoktur çünkü sfinkter yoktur.
anüsün çıkartılması ve anüsü kontrol eden kasların işlevsizleşmesi kalıcı kolostomi endikasyonlarıdır.
stomanın görünümü ağız içine benzer bir kırmızılıkta olmalıdır, soluk renkli bir stoma anemiyi akıllara getirir. stoma ilk 72 saat sonrasında 3mm kadar küçülmeye gidebilir. buna uygun olarak adaptör boyutu değiştirilir.
uygun olmayan adaptör, pasta* ve pudra eksikliği gibi durumlar sonucu dışkı cilt ile temas ederse iritasyon oluşur. bunun olmaması için adaptör boyutuna ve diğer malzemelerin doğru kullanılmasına dikkat edilmelidir.
stoma su geçirmediği için hastalar rahatlıkla duş alabilirler, ibadetlerini gerçekleştirebilirler*.
stomalı hasta gaz çıkışını kontrol edemez ve stoma beden imajında bozulmaya yol açar. bu yüzden mutlaka stomalı hastaya emosyonel destek sağlanmalıdır.
stoma ile ilgili belirli başlı komplikasyonlar gelişebilir. bunlar ödem, nekroz, mukokutenoz ayrılma, diyare, konstipasyon, allerjik dermatit, irritan dermatit, parastomal herni, prolapsus ve stenozdur. bunların gelişme riskine karşı varsa yara ve stoma hemşiresi yoksa klinik hemşiresi eğitim vermeli, belirtiler ve gelişmeleri durumunda hastanın ne yapacağına yönelik hastaya bilgi vermelidir.